Belgiýada hökümet krizisi: Patyşa Filipp partiýanyň ýolbaşçylary bilen gepleşiklere başlady

Belgiýanyň premýer-ministri De Wewer duşenbe güni býudjet gepleşiklerinde düşünişmezlikler sebäpli korol Filippiň işinden aýrylmagyny tabşyrandan soň, ýurtda syýasy işjeňlik başlandy. Korol köşgüniň beren beýanyna görä, korol Filipp hökümet krizisini ýeňip geçmek we täze ýol kartasyny kesgitlemek maksady bilen Brýusseldäki Korol köşgünde partiýanyň ýolbaşçylary bilen birnäçe duşuşyk geçirip başlady.

Ywan Verougstraete bilen duşuşygyň jikme-jiklikleri näme?

Patyşa Filipp hökümet koalisiýasynyň hyzmatdaşlaryndan biri bolan frankofon hristian demokrat Les Engages partiýasynyň lideri Iwan Werougstraeti kabul etdi. Duşuşykdan öň metbugata beýanat beren Verougstraete ähli syýasy partiýalaryň krizisiň çözülmegi üçin jogapkärçilik çekmelidigini aýtdy. Verougstraete "Hemme zat entek gutaranok, ýöne her kim ädim ätmeli" -diýip, eglişiklere garaşýandygyny mälim etdi.

Haýsy býudjet jedeli hökümet krizisine başlady?

Belgiýada koalisiýa hökümetiniň çep we sag ganatlarynyň arasynda ýekşenbe güni gije geçirilen giňişleýin býudjet gepleşikleri taraplaryň ylalaşyk gazanyp bilmänligi sebäpli netijesiz boldy. Jedeliň merkezinde salgyt ýokarlandyrylyşynyň derejesi we býudjet defisitini ýapmak üçin meýilleşdirilýän çykdajylaryň azaldylmagy barada çuňňur pikirler bar. Gepleşikler başa barmansoň, premýer-ministr De Wewer işinden çekilmegini tabşyrdy we şa Filipp bu işden aýrylmagy baradaky kararyny häzirlikçe saklady.

Premýer-ministr De Weweriň işinden aýrylmagyna sebäp bolan etap, ýekşenbe güni agşam geçirilen býudjet gepleşikleriniň petiklenmegi bilen başlandy. Brýusseldäki Korol köşgünde alnyp barylýan gepleşikleriň çäginde korol Filipp “Les Engages” -iň lideri Iwan Werougstraete, soň bolsa flaman hristian demokrat CD&V partiýasynyň başlygy Sammi Mahdi bilen duşuşdy.

Belgiýada hökümet gurmak ýa-da häzirki krizisi ýeňip geçmek prosesi Korolyň syýasy partiýanyň ýolbaşçylary bilen geçiren maslahatlarynyň netijesinde emele gelýär. Işden gitmek haýyşy kabul edilermi ýa-da täze koalisiýa gözlenermi, Patyşanyň ýolbaşçylar bilen duşuşygyndan soň belli bolar. Inurtdaky syýasy proses konstitusiýa däpleriniň çäginde, Patyşa tarapyndan bellenen araçy ýa-da ýolbaşçylaryň ýaraşyk tagallalary arkaly amala aşyrylýar.

Netije

Ösüşler, Belgiýadaky koalisiýa hökümetiniň býudjet düzgün-nyzamy we salgyt syýasatlary babatynda düýpli gurluş talaplarynyň bardygyny görkezýär. Sag we çep ganatlaryň, esasanam salgyt we çykdajylary azaltmak ýaly esasy ykdysady meselelerde çözüp bolmajak garaýyş, hökümetiň işini gönüden-göni bozdy.

Patyşa Filippiň ýolbaşçylar bilen duşuşygyny krizisi parlament serişdeleri arkaly çözmek üçin ädim hökmünde kabul edip bolar. Syýasy partiýalaryň "her kim ädim ätmeli" diýen çykyşy, krizisi ýeňip geçmek üçin iki ganatyň hem häzirki pozisiýalaryndan eglişik etmelidigi barada netijä gelýär.

Mümkin täsirler

Hökümet krizisiniň dowam etmegi, Belgiýanyň býudjet meýilnamasyndaky näbelliliklere sebäp bolup biler, bu bolsa ýurduň ykdysady durnuklylygyna ýaramaz täsir edip biler. Uzak wagtlap dowam edýän hökümet boşlugy, döwlet çykdajylaryny dolandyrmakdaky bökdençliklere we halkara bazarlaryna bolan ynamyň ýitmegine sebäp bolup biler.

Syýasy liderler ylalaşyk gazanyp bilmese, irki saýlawlaryň mümkinçiligi öňe çykyp biler ýa-da has tehnokratik hökümet gurluşy göz öňünde tutulyp biler. Bu amal salgyt töleýjilere we jemgyýetçilik hyzmatlaryndan peýdalanýanlara gönüden-göni täsir etjek býudjet meýilnamalarynyň gijikmegine sebäp bolup biler.