BES we OKS-daky taryhy pik: Gaznanyň umumy mukdary 2,6 trillion liradan, pensiýa çykanlaryň sany ýarym milliondan geçdi

Türkiýede, tygşytlylyk endiklerini güýçlendirip, pensiýa döwründe şahsyýetleriň hal-ýagdaýyny üpjün etmegi maksat edinýän Hususy Pensiýa Ulgamy (BES) yzygiderli ösüşini dowam etdirýär. 2003-nji ýylyň 27-nji oktýabrynda işe girizilen we kämillik ýaşyna ýetendigini subut etmek bilen 23-nji ýylyna girmäge taýynlanýan BES, ýurduň ykdysadyýetine berýän uzak möhletli çeşmeleri bilen hem ünsi çekýär. Pensiýa gözegçilik merkezi (EGM) tarapyndan yglan edilen 21-nji awgustdaky maglumatlara görä, gatnaşyjylaryň umumy sany we ulgamdaky gaznanyň mukdary rekord derejä ýetdi.

BES we OKS howuzundaky jemi gazna 2,6 trillion liradan geçdi

yglan edilen iň soňky maglumatlara görä, 21-nji awgustda BES-e gatnaşyjylaryň sany 10 million 332 müň 553 adama ýetdi. Gatnaşanlaryň tygşytlaýan we döwlet goşant gaznalarynyň umumy mukdary 2 trillion 473 milliard 961,4 million lira çenli ýokarlandy. Ulgamyň üstünlikleriniň iň möhüm görkezijilerinden biri bolan pensiýa çykanlaryň sany kritiki çäkden geçdi we 501 müň 81 adama ýetdi. Bu maglumatlar; Ulgamdan pensiýa hukugyny ulanýan, pensiýa girdeji meýilnamasyny alýan ýa-da belli bir pensiýa girdeji meýilnamasyna girizilen adamlary öz içine alýar.

Ösüş tizligi Awtomatiki hasaba alyş ulgamy (OKS) tarapynda hem saklanýar. Işgärleriň tygşytlaýan pullarynyň we döwlet goşantlarynyň jeminden ybarat bolan OKS-iň göwrümi, şol seneden 163 milliard 997 million lira hökmünde hasaba alyndy. OKS-a gatnaşyjylaryň sany 7 million 889 müň 592 adam hökmünde kesgitlenildi. Şeýlelik bilen, BES we OKS-nyň bilelikdäki güýji netijesinde gaznanyň umumy mukdary 2 trillion 637 milliard 958,4 million lira boldy we gatnaşyjylaryň umumy sany 18 million 222 müň 145 adama ýetdi. Bu ägirt uly gaznanyň 2 trillion 341 milliard 756,6 million lira gatnaşyjylaryň öz serişdelerinden, 296 milliard 201,8 million lira döwletiň goşantlaryndan ybaratdy.

2026-njy ýylda tygşytlamakda 21,9 göterim güýçli ösüş

2025-nji ýylyň ahyryndaky maglumatlar bilen deňeşdirilende ulgamyň gysga wagtyň içinde gazanan ösüşi ajaýyp derejelere ýetdi. 2025-nji ýylyň ahyrynda BES we OKS-daky gaznanyň umumy mukdary 2 trillion 163 milliard 164,7 million lira, gatnaşyjylaryň umumy sany bolsa 17 million 935 müň 495 boldy. 2025-nji ýylyň 31-nji dekabry bilen 2026-njy ýylyň 21-nji awgusty aralygyndaky döwür gözden geçirilende, döwlet goşandyny goşmak bilen jemi 474 milliard 793,7 million lira arassa artdy. Bu 21,9 göterim ösüşi görkezýär. Şol döwürde sistema girizilen täze gatnaşyjylaryň sany 1,6 göterim artyp, 286 müň 650 adam artdy.

BES programmasy 18 ýaşa çenli çagalaryň geljegini üpjün edýär

2021-nji ýylyň iýun aýynda işe girizilen we çagalara ýaş wagtynda tygşytlamaga mümkinçilik berýän 18 ýaşa ýetmedik çagalar üçin BES programmasy maşgalalaryň uly gyzyklanmasy bilen ösmegini dowam etdirýär. 21-nji awgustda 18 ýaşa çenli gatnaşyjylaryň umumy gaznasy 114 milliard 622,9 million lira boldy. Bu gaznanyň 92 milliard 982,8 million lira gatnaşyjylaryň tygşytlamalaryndan, 21 milliard 640,1 million lira döwlet goşantlaryndan ybaratdy.

Geljekde ulgamda maýa goýýan çagalaryň sany 1 million 744 müň 360 ýeten hem bolsa, şertnamanyň başlanýan senesine görä iň köp gatnaşmagyň 173 müň 205 çagaly “nol ýaş” toparyndadygy bellärliklidir. 2025-nji ýylyň ahyryndan bäri takmynan 8 aýlyk döwürde, 18 ýaşa çenli gatnaşyjylaryň sany 103 müň 378 adam artdy, gaznanyň umumy mukdary döwlet goşandyny goşmak bilen 29 milliard 639,5 million lira artdy.