Beýni ölümi bilen wegetatiw ýagdaýyň arasyndaky möhüm tapawut

Beýogluda geçirilen metbugat ýygnagynda Prof. Doktor Fethi Gül beýniniň ölümi düşünjesiniň newrologiki ölçeglere esaslanýandygyny we yzyna dolanyp bolmajak prosesdigini düşündirdi. Beýni ölüminiň adamyň beýniniň we beýni ulgamynyň refleksleriniň doly ýitmegi sebäpli akyl funksiýalaryny saklap bilmeýän mahaly ýüze çykýandygyny görkezdi.

Beýni ölümi: Taryhy nukdaýnazardan häzirki güne çenli

Prof. Doktor Fethi Gül beýniniň ölüminiň kökleriniň orta asyr lukmançylyk edebiýatyndan başlandygyny aýtdy. Soňky ýyllarda döredilen dem alyş goldaw enjamlary we beýleki tehnologiýalaryň kömegi bilen beýni ölen adamyň organlarynyň belli bir wagtlap işlemegine dowam edip biljekdigi düşünildi. Bu ösüşler beýni ölümi bolan adamyň direlmek mümkinçiliginiň ýokdugyny görkezýär.

Dem alyş we ýürek funksiýalaryna täsirler

Prof. Doktor Gül beýniniň funksiýalary bes edilen adamyň dem almagyny bes etjekdigini we ýürek ölüminiň gysga wagtyň içinde boljakdygyny aýtdy. Beýni ölümi bilen koma ýa-da wegetatiw ýagdaýyň arasyndaky iň açyk tapawudyň, dem alyş ukybynyň ýitmegi bolandygyny aýtdy. Komada ýa-da wegetatiw ýagdaýda bolan adamlar dem almagyny dowam etdirip bilerler we ýürekleri işlemegini dowam etdirer. Saglygy goraýyş ministrliginiň häzirki düzgünlerine laýyklykda diagnoz goýmak üçin azyndan iki lukmanyň tassyklamalydygyny, olaryň biriniň newrolog ýa-da neýrohirurg, beýlekisiniň bolsa anesteziolog ýa-da reanimasiýa hünärmeni bolandygyny aýtdy. Kesel anyklaýyş işinde kliniki barlaglar we käbir ýagdaýlarda radiologiki goldaw ulanylýar.

Geljekde bolup biläýjek ösüşler

Beýni ölüminiň diagnozynyň duýgurlygyna we ähmiýetine ünsi çekip, Gül bu ugurdaky ösüşleriň yzarlanmalydygyny aýtdy. Tehnologiki ösüşleriň beýniniň ölümine we oňa bagly proseslere has gowy düşünmäge goşant goşup biljekdigini aýtdy. Şeýle ösüşler saglygy goraýyş işgärlerine has täsirli we takyk kararlar bermäge mümkinçilik döredip biler.