Bingöl uniwersiteti tehnologiýanyň güýji bilen boş ýerleri oba hojalygyna getirýär: Akylly bag taslamasy başlandy
Bingöl uniwersiteti, 3 million TL býudjetli taslama bilen gün energiýasy bilen işleýän akylly suwaryş ulgamlary bilen daş ýerleri göreldeli baglara öwürýär.
Bingöl uniwersiteti oba hojalygyny ösdürmekde rewolýusiýa taslamasyny amala aşyrýar. "Oba hojalygynda we maldarçylykda kremniý jülgesi" gözýetimine laýyklykda hereket edýän uniwersitet, ýokary tehnologiýalary ulanyp, oba hojalygy üçin ýaramaz we daş ýerleri öndürijilik baglaryna öwürýär. Bu kontekstde durmuşa geçirilýän "Täze nesil akylly bag ulgamlarynyň toplumlaýyn döredilmegi we geljekdäki çaklamalaryň mümkinçiligini kesgitlemek" taslamasy sebit ykdysadyýetine goşant goşmagy we häzirki zaman oba hojalyk usullaryny ýerli öndürijilere geçirmegi maksat edinýär.
20 dürli miweli daş toprakda ösdürilip ýetişdirilýär
Taslama, Oba hojalygy bilim, gözleg we amaly merkeziniň çäginde ýerleşýän takmynan 700 ýyllyk uly ýerde amala aşyrylýar. Birinji etapda bu meýdanyň 30 bezegi daşlardan arassalanyp, önümçilige taýýarlandy. Toprakda zeýtun, kiwi, kepen, gök gül, injir, nar, malta erik, pisse, aroniýa we hoz ýaly 10 dürli miwe toparyndan jemi 20 görnüş nahal oturdyldy. Takmynan 3 ýyl dowam etmegi meýilleşdirilýän uýgunlaşma gözlegleri bilen, bu nahallaryň Bingöliň howa gurluşyna we toprak şertlerine uýgunlaşmagy ylmy maglumatlar bilen seljeriler.
Gün bilen işleýän datçikler bilen üznüksiz we akylly suwaryş
Döredilen model bagynda doly durnukly we ekologiýa taýdan arassa tehnologiýalar ileri tutuldy. Gün energiýasy bilen işleýän akylly suwaryş ulgamy, ýeriň aşagyndaky ýörite datçikler arkaly derrew topragyň çyglylygyny ölçär. Alnan maglumatlara laýyklykda ösümlikler, adamyň gatyşmagy zerur bolmazdan, suwa mätäç bolanda awtomatiki usulda başlaýar. Jemi 8 stansiýadan we olara bagly dolandyryş klapanlaryndan ybarat bu ösen tehnologiýa ulgamy, gereksiz suw sarp edilmeginiň öňüni alyp suw çeşmelerini goraýar. Mundan başga-da, ähli suwaryş amallaryna ykjam enjamlar ýa-da kompýuterler arkaly uzakdan gözegçilik we gözegçilik edip bolýar.
"Täze nesil uniwersiteti, täze nesil miweleri ösdürip ýetişdirmek"
Bingöl uniwersitetiniň rektory Prof. Doktor Erdal Çelik uniwersitetiň 2016-njy ýylda sebitleýin ösüşe gönükdirilen missiýany tapawutlandyrmak we ýöriteleşdirmek maksatnamasynyň çäginde "Oba hojalygy we basseýn esasly ösüş" ulgamynda synag döwlet uniwersiteti hökmünde saýlanandygyny ýatlatdy. Rektor Çelik ozal oba hojalygyna we öri meýdanlaryna ýer alandyklaryny aýtdy. Çelik: "Bu gözleg, Uçarman uniwersitet utgaşdyryş merkezimiz tarapyndan amala aşyrylan ýokary býudjetli taslamalaryň biridir. Biz oňa" täze nesil uniwersiteti, täze nesil miwesini ösdürip ýetişdirmek "diýip bileris. Biziň döreden bu prototip gurluşymyz sebitiň halkyna we daýhanlarymyza ýol görkezer. Şeýle hem howanyň üýtgemegi we durnukly suw dolandyryşy boýunça alyp barýan işlerimiziň Birleşen Milletler Guramasynyň Howa üýtgemegi konferensiýasynda möhüm ähmiýete eýe boljakdygyna ynanýarys.
Taslamanyň jikme-jiklikleri barada maglumat bermek bilen, Oba hojalygy, toprak ylmy we ösümlik iýmitleniş fakultetiniň mugallymy, doktor Mugallym agzasy Orhan Çnik işiň geçen ýyl başlandygyny we taslamanyň takmynan 3 million 4 müň lira býudjetiniň bardygyny habar berdi. Onik, oba hojalygyna daş ýerleri getirip, oba hojalygy fakultetiniň okuwçylaryna bahasyna ýetip bolmajak bir ýer hödürleýändiklerine ünsi çekip, "Ulgamymyz özbaşdak işleýär. Agaç suwa mätäç bolanda, suwaryş hiç hili daşarky päsgelçiliksiz başlar. Şeýlelik bilen daýhanlarymyz zähmeti tygşytlar we ýabany suwaryş zerarly toprak ýitgileriniň öňüni alar."
Geljegiň oba hojalygy hünärmenleri 3 million lira býudjeti bilen ýygnalýar
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!