Birecik bentindäki suw akymy: Taryhy desgalar ýüze çykaryldy

Atatürk bendiniň aşaky akymynda geçiriljek yzygiderli suw akymlary sebäpli 2026-njy ýylyň 29-njy oktýabrynda Birecik bendinde gözegçilik edilýän suw akymy başlandy. Şanlyurfanyň Halfeti etrabynda bent kölüniň suw derejesini jemi 8 metrden 377 metre çenli peseltmek meýilleşdirilýär. Işler 2026-njy ýylyň 15-nji noýabrynda tamamlanar, şondan soň suwuň derejesi ýene-de adaty derejä ýeter.

Halfetide haýsy taryhy binalar gazyldy?

Birecik bendi 2000-nji ýylda suw saklap başlanda, köpüsi suw basan Halfetide suwuň peselmegi bilen taryhy gurluş ýene-de görnüp başlady. Taryhy Uly Metjit we sebitdäki köne gonamçylyk ýerleri suw azalandan 26 ýyl soň ýene açyldy. Şeýle-de bolsa, suw derejesiniň peselmegi sebitdäki syýahatçylyk işlerine gönüden-göni täsir etdi.

Suw akymy syýahatçylyga we infrastruktura nähili täsir edýär?

Kölde hyzmat edýän ýüzýän restoranlaryň we suwuň azalmagy sebäpli käbir gaýyklar gark boldy. Halfeti etrap häkimligi 2026-njy ýylyň 29-njy oktýabryndan 15-nji noýabry aralygynda günde 50 santimetrden peseldiljekdigini habar berdi.

2026-njy ýylyň 29-njy oktýabrynda Atatürk bendindäki syzmak ölçegleriniň çäginde başlanan gözegçilik edilýän ewakuasiýa prosesi Şanlyurfanyň Halfeti etrabynyň Birecik bendindäki suw derejesini 377 metre çenli peseltdi. 2026-njy ýylyň 15-nji noýabryna çenli dowam etjek bu tehniki iş, syýahatçylyk kärhanalarynyň we suw geçiriji ulgamlarynyň işini wagtlaýyn çäklendirmek bilen bir hatarda sebitdäki taryhy harabalyklary ýüze çykarar.

Döwlet gidrawlik işleri tarapyndan amala aşyrylýan bentleri dolandyrmak işlerinde bentleriň howpsuzlygy we syzyş gözegçiligi ýaly tehniki borçnamalar ileri tutulýar. Suw derejesiniň üýtgemeginden ejir çeken ýerli ilat we operatorlar üçin degişli etrap häkimlikleri we bentleri dolandyrmak baradaky resmi bildirişleri ýerine ýetirmek we suw geçiriji ulgamlarda bolup biljek bökdençliklerden seresap bolmak möhümdir.

Netije

Birecik bentinden suw akmagy, bentleriň howpsuzlygy we tehniki ölçegleriň uzak möhletli dowamlylygy taýdan hökmany iş. Suwuň derejesiniň peselmegi Halfeti ýaly suw basan ilatly ýerleriň taryhy mirasyny gysga wagtlap görünse-de, sebitdäki syýahatçylygyň we oba hojalygynyň şeýle tehniki çärelere duýgurlygyny ýüze çykarýar.

Bu ýagdaý, infrastruktura işleri meýilleşdirilende syýahatçylyk möwsümini we ýerli ykdysady çäreleri göz öňünde tutmagyň möhümdigini görkezýär. Tehniki talaplar bilen ýerli zerurlyklaryň arasyndaky deňagramlylygy saklamak ýerli ilatyň çekýän azaplaryny azaltmakda möhüm rol oýnaýar.

Mümkin täsirler

Suw derejesiniň peselmegi Halfetidäki syýahatçylyk kärhanalary üçin girdejiniň ýitmegine we gaýyklarda hereket edýän gaýyklar sebäpli ulag kesilmegine sebäp bolup biler. Mundan başga-da, oba hojalygyny suwarmak işlerinde wagtlaýyn bökdençlikler we sebitdäki agyz suwy ýerli öndürijilere we öý hojalygyna ýaramaz täsir edip biler.

Beýleki tarapdan, döreýän taryhy gurluşlaryň sebite bolan gyzyklanmany artdyrmagyna we gysga möhletli syýahatçylyk işjeňligini döretmegine garaşyp bolar. Işler 2026-njy ýylyň 15-nji noýabrynda tamamlananda, suwuň derejesiniň kadaly ýagdaýa gelmegine we sebitdäki täjirçilik işleriniň gaýtadan dikeldilmegine garaşylýar.