BMG Baş Assambleýasyndaky ABŞ-Eýran gepleşiklerinden hiç hili netije çykmady

ABŞ-nyň Nýu-Yorkork şäherinde geçirilen Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynda "Eýran" baradaky çekişmelerde entek çözgüt tapylmady. Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Arakçi bilen Kataryň töwellaçylygynda duşuşan ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň ýörite wekili Stiw Witkoffyň arasynda geçirilen göni duşuşykda öňegidişligiň bolmandygy habar berildi.

Iýun aýynda ýaraşyk bes edileli bäri iki ýurduň arasyndaky ilkinji göni aragatnaşykdan soň Witkoff konstruktiw we umytly boljak gepleşikleriň birnäçesini tamamlandyklaryny aýtdy. ABŞ-nyň prezidenti Trump, Eýran bilen gatnaşyklaryň dowam edýändigini we noýabr aýynda geçiriljek saýlawlardan soň derrew ylalaşyk gazanyljakdygyny aýtdy.

Eýranyň Hormuz bogazy

Duşuşykda Tähran administrasiýasy ABŞ-a strategiki Hormuz bogazyny açmak üçin öňe süren şertlerini habar berdi. Eýranyň Daşary işler ministrliginiň metbugat sekretary Ysmaýyl Bekaýiniň aýdan talaplarynyň arasynda: "Bu özara gatnaşyk Eýranyň şertlerini görkezmäge gönükdirildi". Bulara deňiz gabawynyň derrew ýatyrylmagy, doňdurylan Eýranyň emläkleriniň boşadylmagy we ähli garşylyk frontlarynda söweşiň gutarmagy degişlidir.

Sebit ýurtlaryndan gepleşiklere çagyryş

Türkiye, Kataryň we Iordaniýanyň liderleri Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynda eden çykyşlarynda Aýlag sebtiniň geljegi üçin Tähran bilen gepleşik geçirmäge çagyrdylar we Ysraýyla halkara basyşyny ýokarlandyrmagy talap etdiler. Iordaniýa şasy Abdullah II urşuň global energiýa we azyk çykdajylaryny ýokarlandyrýandygyny nygtaýan bolsa, Katar Emir Şeýh Tamim bin Hamad Al Tani sebitiň iň howply döwürleri başdan geçirýändigini aýtdy we Hormuz bogazynyň açylmagyny we hemişelik şertnama çagyryşyny berdi.

Pezeşkiandan ABŞ we Ysraýyla reaksiýa

Eýranyň prezidenti Massud Pezeşkian BMG Baş Assambleýasynda eden çykyşynda Ysraýylyň Gazada 80 müňden gowrak bigünä adamy öldürendigini aýtdy we "Ysraýyl Gazada 80 müňden gowrak bigünä adamy öldüren hem bolsa, müňlerçe adamy öýlerinden aýyrdy. Biz bu ýagdaýda terroristmi? Biz diňe garaşsyz ýaşamak isleýäris. Bularyň hemmesi uniwersitetlerimizi, mekdeplerimizi, hassahanalarymyzy, infrastruktura ulgamlarymyzy nyşana alýar" -diýdi. ABŞ-nyň wekili, ABŞ-nyň we Ysraýylyň öldüren raýatlarynyň suratlary bilen Trumpyň Eýrany "terrorist" diýip häsiýetlendirmegine jogap beren Pezeşkianyň çykyşynda zaldan çykdy. Pezeşkýan, şeýle hem ýadro ýaragyna eýe bolan Ysraýyla garşy sanksiýalaryň ýokdugyny tankyt edip, "Atom bombasy Ysraýylda, inspektorlar Eýranda. Ysraýyl öldürýär, ýöne sanksiýalar Eýrana degişlidir" -diýdi.