BMG global ykdysady ösüş çaklamasyny peseldýär

Birleşen Milletler Guramasy Ykdysady we Durmuş Işleri Ministrligi (DESA) tarapyndan täzelenen Dünýä ykdysady ýagdaýy we geljegi 2026 hasabaty dünýä ykdysadyýeti üçin täze we möhüm maglumatlary hödürledi. Hasabatda käbir möhüm faktorlaryň, esasanam Eastakyn Gündogardaky krizisiň ykdysady ösüşe basyş edýändigi nygtaldy.

Global ykdysady perspektiwada näbellilik

Hasabata görä, dünýä ykdysadyýetiniň 2027-nji ýylda bary-ýogy 2,8 göterim ösmegine garaşylýar. Ykdysady çaklamalar, esasanam gapma-garşylyklaryň dowamlylygyna we gerimine baglylykda üýtgäp biler. Konfliktleriň çalt çözülmegi ykdysady ynamy täzeden dikeldip bilýän hem bolsa, uzak wagtlap dowam edýän näbellilikler ykdysady ösüşe ýaramaz täsir edip biler.

Eastakyn Gündogar krizisi we energiýa bazarlary

Hasabatda Hormuz bogazynyň ýapylmagynyň global nebit we suwuklandyrylan tebigy gaz (LNG) üpjünçiligine ýaramaz täsir edendigi aýdylýar. Bu ýangyç, dökün we azyk önümleriniň bahasynyň ýokarlanmagyna sebäp bolup, global üpjünçilik zynjyrlaryna basyş edýär. Ykdysady näbelliliklerden başga-da inflýasiýanyň ýokarlanmagyna garaşylýar we bu öý hojalygynyň satyn alyş güýjüne ýaramaz täsir edip biler.

Maliýe bazarlarynda üýtgewsizligiň ýokarlanmagy

Maliýe bazarlarynyň üýtgemegi global ykdysady perspektiwanyň möhüm elementi hökmünde tapawutlanýar. Dawa-jenjeller dowam etse, bukjanyň akymynyň köpelmegi we daşarky maliýeleşdiriş şertleriniň berkleşmegi ýaly töwekgelçilikler bar. Bu, merkezi banklaryň göterim mukdaryny ýokary derejede saklamagyna sebäp bolup biler, şol bir wagtyň özünde hökümetler hem artýan salgyt basyşlary bilen ýüzbe-ýüz bolarlar. Import çykdajylarynyň ýokarlanmagy býudjet defisitiniň giňelmegine, daşarky balanslaryň ýaramazlaşmagyna we bu ýurtlarda azyk howpsuzlygynyň ýokarlanmagyna töwekgelçilik döredýär. Bu ýagdaý, esasanam pes girdejili maşgalalar üçin garyplyk töwekgelçiligini ýokarlandyrýar.

Ykdysady ösüş çaklamalary we sebit tapawudy

ABŞ ykdysadyýetiniň ösüş çaklamalary şu ýyl 2 göterimde galsa-da, indiki ýyl 2,2 göterimden 2 göterime çenli täzeden seredildi. 26ewropa Bileleşiginiň ykdysadyýetiniň 2026-njy ýylda 1,1 göterim, 2027-nji ýylda 1,4 göterim ösmegine garaşylýar. Hytaý ykdysadyýeti şu ýyl 4,6 göterim, indiki ýyl bolsa 4,5 göterim öser. Bu çaklamalar ýanwar aýy bilen deňeşdirilende üýtgemedi.

Durnukly ösüş maksatlaryna abanýan howplar

Hasabatda kömek akymlarynyň azalmagy we karz hyzmatlarynyň bahasynyň ýokarlanmagy ösüş pudagyndaky girdejilere howp salýandygy bellenildi. Bu, Durnukly Ösüş Maksatlaryna tarap öňe gidişligi haýalladyp we bar bolan girdejileri tersine alyp biler.

Bu maglumatlaryň hemmesi global ykdysady ösüşiň köp faktorlara täsir edýändigini we geljekdäki ykdysady syýasatlarda ünsli garamagyň zerurdygyny görkezýär.