BMG Howpsuzlyk Geňeşi Birleşen Milletler Guramasynyň Liwiýadaky goldaw missiýasynyň mandatyny uzaldýar

Birleşen Milletler Guramasynyň Howpsuzlyk Geňeşi (UNSC) Liwiýadaky syýasy geçiş prosesini goldamak üçin işleýän BMG-nyň Liwiýadaky goldaw missiýasynyň (UNSMIL) mandatyny 2027-nji ýylyň 31-nji oktýabryna çenli uzaltmak kararyna geldi. Angliýa tarapyndan taýýarlanan karar taslamasynda geçirilen ses berişlikde 13 agza döwlet "hawa" ses berdi, Russiýa we Gresiýa bolsa saklandy.

UNSMIL haýsy maksat bilen işleýär?

Birleşen Milletler Guramasynyň Liwiýadaky goldaw missiýasy (UNSMIL) 2011-nji ýyldaky çaknyşyklardan soň Liwiýanyň häkimiýetleri tarapyndan talap edilen syýasy geçiş prosesini goldamak üçin 2011-nji ýylyň 16-njy sentýabrynda döredildi. Bu missiýa ýurtdaky harby güýçler we ykdysady guramalar tarapyndan bölünişigi bes etmegi maksat edinýän ýörite syýasy mehanizm bolup hyzmat edýär.

Missiýanyň araçylyk işleri näme?

UNSMIL Liwiýadaky gapma-garşy taraplaryň arasynda araçylyk roluny alyp, parahatçylykly çözgüt üçin esas döretmäge synanyşýar. Inurduň syýasy durnuklylygyny üpjün etmek we pudagara sazlaşygy ýokarlandyrmak üçin diplomatik tagallalar bu missiýanyň esasy ugurlaryny düzýär. Bu uzaldyş karary, halkara jemgyýetçiliginiň Liwiýadaky syýasy prosese goldawynyň dowamlylygyny tassyklaýar.

Angliýanyň UNSC-de hödürlän karar taslamasynyň kabul edilmegi bilen Liwiýadaky syýasy geçişi goldaýan UNSMIL-iň mandaty 2027-nji ýylyň 31-nji oktýabryna çenli uzaldyldy. 13 agza ses bermegi goldaýan bolsa, Russiýa we Gresiýa ses bermekden saklandy; Şeýlelik bilen, missiýanyň ýurtdaky gapma-garşy taraplaryň arasyndaky institusional bölünişigi araçylyk etmek we aradan aýyrmak baradaky tagallalary ýakyn üç ýyl dowam eder.

Birleşen Milletler Guramasynyň çäginde şeýle ýörite syýasy missiýalar agza ýurtlaryň haýyşy we Howpsuzlyk Geňeşiniň razylygy bilen amala aşyrylýar. Liwiýadaky etap BMG-nyň durnuklylygy üpjün etmek we konfliktden soňky ýurtlarda demokratik geçişi goldamak baradaky missiýasynyň çäginde alnyp barylýar. Degişli amallar we missiýa boýunça hasabatlar Birleşen Milletler Guramasynyň resmi kanallary arkaly halk bilen paýlaşylýar.

Netije

BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň bu karary halkara jemgyýetçiliginiň Liwiýadaky syýasy durnuksyzlygy ýok etmek kararyna gelendigini görkezýär. Missiýanyň mandatynyň üç ýyla çenli uzaldylmagy Liwiýadaky geçiş etabynyň çylşyrymlydygyny we çözgüdiň uzak möhletli diplomatiýany talap edýändigini görkezýär.

Ses berişlikde iki ýurduň saklanmagy, Liwiýadaky syýasy çözgütler bilen baglanyşykly halkara gatnaşyjylaryň arasynda dürli garaýyşlaryň ýa-da strategiki çemeleşmeleriň bardygyny görkezýär. Bu ýagdaý, missiýanyň taraplary ýaraşdyrmak nukdaýnazaryndan ýakyn döwürde has kyn diplomatik gatnaw bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

UNSMIL-iň ygtyýarlyklaryny uzaltmak ýerli aktýorlaryň Liwiýa syýasy proseslere gatnaşmagyny höweslendirip biler we konflikt töwekgelçiligini azaldýan deňagramlylyk faktoryny döredip biler. BMG-nyň araçylygy, esasanam ykdysady institutlary birleşdirmek we harby bölünişikleri ýok etmek meselesinde ýurduň ykdysady dikeldiş işine oňyn goşant goşup biler.

Beýleki tarapdan, halkara goldawynyň dowam etmegi Liwiýadaky saýlaw proseslerine we konstitusion gözleglere has howpsuz şertlerde dowam edip biler. Şeýle-de bolsa, taraplaryň arasyndaky düşünişmezlikler dowam etse, missiýanyň täsiri çäkli bolup biler we syýasy çözgüt gözlemek has uzak wagtlap dowam edip biler.