Braziliýada geçiriljek prezident saýlawlarynyň ikinji tapgyry üçin 159 million saýlawçy saýlawlara gatnaşýar

Braziliýada takmynan 159 million saýlawçy, 6 ştatyň prezidentini we häkimlerini kesgitlemek üçin ikinji tapgyra gatnaşmak üçin ýerli wagt bilen 08: 00-da saýlawlara gatnaşdy. Theurduň hemme ýerinde döredilen saýlaw gutulary ýerli wagt bilen 17.00-da ýapylar we sesleri sanamak prosesi başlar.

Saýlaw ýaryşynda haýsy dalaşgärler tapawutlanýar?

Häkimiýet başyndaky partiýanyň dalaşgäri, prezident Luiz Inasio Lula da Silwa bilen oppozisiýa kandidaty, sagçy Flawio Bolsonaronyň arasyndaky bäsdeşlik, 1985-nji ýylda ýurduň demokratiýa geçişinden bäri iň jedelli saýlaw prosesleriniň biri hasaplanýar. 2003-nji we 2010-njy ýyllar aralygynda iki möhlet işlän we 2023-nji ýylda gaýtadan prezidentlige saýlanan Lula da Silwa 7-nji prezidentlige dalaş edýär. Saýlawdan öňki pikir soralyşyklar Flawio Bolsonaronyň 51%, Lula da Silwanyň 49% ses alyp biljekdigini görkezýär.

Saýlaw döwründe haýsy aýyplamalar öňe sürüldi?

Saýlawdan öňki döwürde dalaşgärleriň arasynda kanuny çekişmeler boldy. Prezident Lula da Silwa 17-nji oktýabrda Federal polisiýa, Baş prokuratura we Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Adam Hukuklary Geňeşiniň Söz azatlygy boýunça ýörite hasabatçysyna ýüz tutdy. Lula da Silwa bäsdeşi Flawio Bolsonaronyň Meta platformalary arkaly mazmun öndürmek we paýlamak işlerinde ykdysady we maliýe artykmaçlygyny gazanandygyny ýa-da ýokdugyny anyklamagy talap etdi. 4-nji oktýabrda geçirilen saýlawlaryň birinji tapgyrynda Flawio Bolsonaro 47%, Lula da Silwa 45,1% ses aldy.

Prezidenti we Braziliýada geçirilen alty sany döwlet häkimini kesgitlemek üçin saýlawlaryň ikinji tapgyry ýerli wagt bilen 08.00-da başlar we şu gün 17.00-da tamamlanar. Takmynan 159 million saýlawçynyň gatnaşmagynda geçirilen bu etap, 1985-nji ýyldan bäri ýurtda iň möhüm we ýakyn saýlawlaryň biri hökmünde hasaba alyndy.

Braziliýadaky saýlaw ulgamy theokary saýlaw kazyýeti tarapyndan dolandyrylýar we ses bermek elektron saýlaw gutulary arkaly amala aşyrylýar. Saýlawyň netijelerine ýa-da kazyýet işine degişli arzalara garşy çykýanlar, ýurduň saýlaw kanunçylygynyň çäginde bu edaralaryň öňünde baha berilýär.

Netije

Saýlawlaryň ikinji tapgyra geçendigi we gözlegleriň gaty meňzeş netijeleri görkezendigi, Braziliýa jemgyýetiniň syýasy islegler babatynda ikitaraplaýyn gurluşyň bardygyny görkezýär. Birinji tapgyrdan bäri Bolsonaronyň ses paýynyň birneme peselmegi saýlawçylaryň meýilleriniň soňky pursata çenli üýtgäp biljekdigini we netijäniň gaty az aralyk bilen kesgitlenip biljekdigini görkezýär.

Dalaşgärleriň biri-birine garşy alyp baran kazyýet işleri we derňew talaplary saýlawyň diňe saýlaw gutusynyň netijeleri bilen däl-de, eýsem demokratik prosesleriň aç-açanlygy baradaky çekişmeler arkaly hem edilendigini subut edýär. Bu ýagdaý, saýlawdan soň täze administrasiýanyň kanuny jedellerden daşda durmagy üçin aç-açan sanamagyň ähmiýetini artdyrýar.

Mümkin täsirler

Saýlawyň netijeleri ýakyn geljekde Braziliýanyň içerki we daşary syýasatyna gönüden-göni täsir edip biler. Hususan-da, ykdysady syýasatlar, sosial kömek we sanly platformalary ulanmak baradaky düzgünler ýeňiji dalaşgäriň ileri tutýan ugurlaryna görä üýtgedilip bilner. Iki kandidatyň arasyndaky az ses tapawudy, saýlawdan soň jemgyýetiň dürli gatlaklarynyň arasynda ylalaşyk gözlemegi talap edip biler.

Halkara synçylar we maýadarlar üçin bu netijeler ýurduň demokratik durnuklylygynyň we ykdysady ýolunyň aýgytlaýjy görkezijisi bolup biler. Saýlawdan soňky döwürde ýeňiji partiýanyň alyp barýan gepleşikleri we syýasatlary ýurtdaky syýasy polýarlaşmagyň çuňlaşmagyna täsir edip biler.