BSGG-dan gorkýan Ebola duýduryşy: Gatnaşyklara garamazdan epidemiýa ýaýramagyny dowam etdirýär

Bütindünýä Saglyk Guramasy Kongo Demokratik Respublikasyna (DRK) täsirini dowam etdirýän Ebola epidemiýasynyň gorkunç suratyny hödürledi. Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Genevaenewa ofisiniň hepdelik metbugat ýygnagynda çykyş eden resmi Polain epidemiýanyň intensiwliginiň we geografiki taýdan ýaýramagynyň aladalanma derejesine ýetendigini aýtdy.

Epidemiýanyň resmi taýdan yglan edilmeginden bary-ýogy 4 aý geçendigine garamazdan, 12-nji sentýabrda wirusyň sany gorkunç derejä ýetdi. Polain şu wagta çenli ýurduň 7 ştatynda 62 saglyk sebitini öz içine alýan giň geografiýada 7200 hadysanyň tapylandygyny we bu hadysalaryň 3475-siniň ölümine sebäp bolandygyny habar berdi. Adatdan daşary çärelere we görlüp-eşidilmedik söweş tagallalaryna garamazdan epidemiýanyň ýaýramagynyň haýal bolup bilmejekdigi nygtaldy.

Kritiki ýagdaýlarda iki esse köpelýän wakalaryň sany

Polain epidemiýanyň gidişiniň sebitleriň arasynda üýtgäp durýandygyny mälim etdi we Ituri we Demirgazyk Kivu welaýatlarynyň ýagdaýyna aýratyn ünsi çekdi. Ituri welaýatynyň käbir saglyk zolaklarynda wirusyň ýaýramagynyň peselmegi bilen birlikde sebitdäki howp çynlakaýlygyna galýar. Geçen hepde Ituri şäherinde 300-e golaý täze tassyklanan ýagdaý we 160 ölüm hasaba alyndy. Bu sanlar tutuş ýurt boýunça habar berlen ýagdaýlaryň 48 göterimine gabat gelýär.

Beýleki tarapdan, Demirgazyk Kivu welaýatynda epidemiýanyň gidişi has agressiw boldy. Soňky iki hepdede 100-den 200-e çenli hepdelik hadysalaryň sanynyň takmynan iki esse köpelendigini mälim eden Polain, umumy hadysalaryň takmynan 45 göteriminiň bu welaýatdan, esasanam Beni we Butembo-Katwa sebitlerinden bolandygyny aýtdy. Maý aýynyň ahyryndan bäri Günorta Kivu welaýatynda täze bir hadysanyň tapylmandygy we ýagdaýyň durnuklydygy mälim edildi.

BSG we DRK hökümetinden bilelikdäki söweş hereketi

Halkara kömeginiň epidemiýanyň mundan beýläk-de ýaýramagynyň öňüni alýandygyny belläp, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň DRK hökümetine köptaraplaýyn goldaw berýändigini aýtdy. Bu kontekstde; Kesellere gözegçilik ulgamlaryny güýçlendirmek, hassahanalarda düşek kuwwatyny ýokarlandyrmak, kliniki dolandyryş amallary, logistika amallary we ýokanç gözegçiligi ýaly ähli möhüm tapgyrlarda ýerli häkimiýetlere goldaw berilýändigi we bu kömegiň geljek döwürde has-da dowam etjekdigi mälim edildi.

Ebola wirusynyň we bejerip bolmaýan "Bundibugyo" ştammynyň taryhy

Adamzat taryhynda iň ganly wiruslaryň biri we agyr gemorragiki gyzzyrmany döredýän Ebola wirusy ilkinji gezek 1976-njy ýylda Sudanyň Nzara şäherçesinde we DRK-nyň Yambuku obasynda ýüze çykdy. DRK epidemiýasy Ebola derýasynyň golaýynda başlandygy sebäpli wirus bu derýanyň adyny göterdi.

Soňky taryhdaky iň uly Ebola betbagtçylygy 2013-nji ýylyň dekabrynda Günbatar Afrikada ýüze çykdy. 2014-nji we 2017-nji ýyllar aralygynda Gwineýa, Liberiýa we Sierra Leone täsir eden bu epidemiýada takmynan 30 müň adam wirusa ýokaşdy we 11 müňden gowrak adam öldi.

KDC-nyň gündogarynda ýerleşýän Ituri welaýatynda 246 şübheli waka we 65 ölüm ýüze çykarylandan soň, 15-nji maýda ýurtda epidemiýa resmi taýdan yglan edildi. Saglyk hünärmenleri we häkimiýetleri häzirki wagtda maý aýynda ýüze çykan we "Bundibugyo" atly Ebola ştammy üçin tassyklanan lukmançylyk bejergisiniň ýa-da sanjymynyň ýokdugyny duýduryş berýärler.