Çagalar Emine Erdoganyň “Zol galyndy görnüşi”: Aýdynda ägirt uly ýygnak bilen COP31-e barýarlar.

Durnukly geljegi gurmak maksady bilen döredilen “Zol galyndylar gaznasy” Maşgala we durmuş hyzmatlary ministrligi we ICEUNISEF Türkiye bilen hyzmatdaşlykda möhüm taslamany amala aşyrdy. Aýdyn şäherinde geçirilen "Türk çaga hukuklary komiteti 81 welaýat COP31 ýygnaklaryny wagyz etmek maksatnamasy" çagalaryň daşky gurşaw we howanyň üýtgemegi baradaky habardarlygyny dünýä derejesine çykarmagy maksat edinýär. Zol galyndylar hereketini esaslandyryjy we Birleşen Milletler Guramasynyň Zol galyndylary ýokary derejeli şahsyýet geňeş geňeşiniň başlygy hanym Emine Erdoganyň öňe süren görüşine laýyklykda amala aşyrylan bu ýygnak, ýaşyl öwrülişik habardarlygyny jemgyýetiň ilatyna ýaýratmak kararyny ýene bir gezek görkezdi.

2026-njy ýylyň 13-nji sentýabrynda Aýdyn Efelerde geçirilen giňden ýaýran maksatnama; Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş, Aýdiniň gubernatory doktor Osman Warol, Aýdyn şäher häkimliginiň häkimi Özlem Çerçioğlu, ICEUNISEF-iň Türkiýe wekili Paolo Marti, Zol galyndylar gaznasynyň prezidenti we COP31 ýokary derejeli klimat çempiony Samed Aýrbaş, deputatlar, etrap häkimleri Çagalar gatnaşdy.

81 welaýatdan çykýan çagalaryň sesleri Antalýa eltiler

Maksatnamanyň açylyş dabarasynda çykyş eden Zero Galyndylar Gaznasynyň prezidenti we COP31 ýokary derejeli howa çempiony Samed Aırbaş, birinji aýaly Emine Erdoganyň salamlaryny bermek bilen başlady. Galyndylaryň nol hereketiniň global daşky gurşaw diplomatiýasyna öwrülendigini bellän Aırbaş, bu hereketiň diňe bir galyndylary dolandyrmak bilen çäklenmän, eýsem adamlaryň ýaşaýyş we tebigata bolan garaýşyny düýpgöter üýtgetmegi maksat edinýändigini aýtdy. Aırbaş çagalaryň howanyň üýtgemeginiň täsirini has çuňňur duýjak segmentdigini, emma çözgüdiň iň güýçli oýunçylarydygyny aýtdy.

Maşgala we durmuş hyzmatlary ministrligi bilen hyzmatdaşlygyň ähmiýetine ünsi çekip, Aırbaş: "Ministrimiz Mahinur Özdemir Göktaşyň ýolbaşçylygynda ýerine ýetirilen işler karar bermek mehanizmlerinde çagalary öz içine alýan örän gymmatly esas döredýär. 81 welaýatda geçiriljek ýygnaklarda çagalarymyza habar beremzok, Daşky gurşaw ministrliginde boljak aladalary, arzuwlary we çözgüt tekliplerini diňläris. we COP31-iň prezidenti jenap Murat Kurum "COP31 sammitine diňe hünärmenleriň däl, eýsem çagalarymyzyň seslerini hem ýetireris" -diýdi.

Ministr Göktaş: "Howanyň göreşi geljek nesillere bergimizdir"

Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş, Türkiýe tarapyndan geçiriljek COP31 sammitine taýýarlyk işleriniň tutanýerlilik bilen dowam edýändigini aýtdy. Çagalar "Biz hem COP31-de" diýmek bilen uly jogapkärçiligi öz üstüne alandyklaryny mälim eden ministr Göktaş, klimat krizisiniň çagalaryň geljegine iň köp howp salýandygyny aýtdy. Göktaş, Çaga hukuklary komitetiniň 81 welaýatda meýdana gitmek arkaly habarlylyk çärelerini giňeltjekdigini habar berdi.

Dünýä ýüzbe-ýüz bolýan daşky gurşaw betbagtçylygynyň global täsirlerine ünsi çekip, ministr Göktaş: "Häzirki wagtda dem alýan howamyzda, içýän suwumyzda we naharymyzda howanyň üýtgemeginiň yzlary bar. Çagalarymyz iň agyr ýük göterýärler. Şonuň üçin howanyň üýtgemegine garşy göreş geljek nesiller üçin iň uly jogapkärçiligimizdir. COP31-e taýýarlyk görmekde çagalarymyzyň edýän tagallalary hemmämize umyt döredýär. Kiçijik ädimler bilen başlan bu hereket geljekde uly üýtgeşiklik döreder. "

"Howanyň üýtgemegi, esasan, çagalaryň hukuklary meselesidir"

Aýdynyň gubernatory doktor Osman Warol daşky gurşaw meseleleriniň sarp ediji medeniýeti bilen bilelikde çynlakaý howp döredýändigini aýtdy. Daşky gurşawda we halkara arenasynda galyndylar meselesinde öňdebaryjy orny eýeländigini ýatladýan Warol, birinji aýaly Emine Erdoganyň we Zol galyndylary gaznasynyň dünýä derejesinde alyp barýan işleriniň haýran galdyryjydygyny aýtdy. Häkim Warol ýaşlaryň karar bermek mehanizmlerine gatnaşmagynyň ähmiýetine ünsi çekip, ýaşlaryň daşky gurşaw barada ilkinji sözlerini aýtmalydygyny aýtdy.

ICEUNISEF Türkiýanyň wekili Paolo Marti howa krizisiniň çagalaryň hukuklaryna gönüden-göni howp salýandygyny aýtdy. ICEUNISEF-iň maglumatlaryna görä, dünýädäki 2,2 milliard çaganyň hemmesiniň diýen ýaly azyndan bir daşky gurşawa ýa-da howp astyndadygyny belläp, Marti: “Howanyň üýtgemegi diňe bir daşky gurşaw meselesi däl, esasanam çagalaryň hukuklarynyň iň esasy meselesidir. Aýdynda başlanan bu ýerli çagalar hereketi, Türkiýäniň 81 welaýatyna ýaýrar we Antalýada global howa diplomatiýasy bilen duşuşar. ICEUNISEF hökmünde bu ýolbaşçylygy tutanýerlilik bilen goldamagy dowam etdireris. "

Amaly ussahanalar we bilim okuwlary arkaly ýokarlandyrylan habarlylyk

Türk Çaga Hukuklary Geňeşiniň Geňeş Geňeşiniň agzasy Esma Kıranyerli, şeýle hem bu proseslere çagalary goşmagyň hemişelik çözgütleri döredýändigini aýtdy we olar üçin giňişlik döreden ululara minnetdarlyk bildirdi. Maksatnamanyň çäginde çagalaryň işjeň gatnaşmagy bilen ekologiýa taýdan arassa seminarlar geçirildi. Durnukly durmuş tejribesi çagalara galyndylardan sungata öwrülmegi, tohum topy öndürmek we galyndylaryň nol reseptleri ýaly çäreler arkaly ýetirildi.

Çäräniň çäginde gurlan uglerod, suw we sanly aýak yzlary sebäpli, gatnaşyjylar gündelik endikleriniň tebigata edýän täsirlerini anyk görmäge mümkinçilik aldylar. Mundan başga-da, Çagalaryň hukuklary diwary, Gatnaşmak-gatnaşmak taslamasyny mahabatlandyryş diwary we Aýdyn çagalar hyzmatlary sergisi uly ünsi çekdi. Kyrklareli we Balykesirde çagalar tarapyndan taýýarlanan ýörite mazmun we klimat temaly filmleriň görkezilmegi hem bu programma reňk goşdy.

Aýdynda ýakylýan bu fakel bilen 2026-njy ýylyň 9-20-nji noýabrynda Antalýada geçiriljek COP31 sammitine çagalaryň täzeçillik ideýalary we garaşmalary dünýä liderleriniň birleşjek bu halkara platformasynda global klimat syýasatynyň emele gelmegine gönüden-göni goşant goşar.