CBRT 2026-njy ýylyň maý aýynda halkara maýa goýum ýagdaýy barada maglumat: Arassa defisit: 391,7 milliard dollar

Türkiye Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) 2026-njy ýylyň maý aýyndaky Halkara maýa goýum pozisiýasynyň (IIP) ösüşini halk bilen paýlaşdy. Iň soňky yglan edilen maliýe maglumatlaryna görä, Türkiýäniň daşary ýurt aktiwleri bilen borçnamalarynyň arasyndaky deňagramlylygy görkezýän sap IIP defisit, maý aýynyň ahyryna minus 391,7 milliard dollar derejesinde boldy.

Türkiýäniň daşary ýurt baýlyklarynyň çäkli azalmagy

2026-njy ýylyň maý aýynda Türkiýanyň daşary ýurt aktiwleri öňki aý bilen deňeşdirilende 0,5 göterim azaldy we 403,7 milliard dollar derejesine düşdi. Bu döwürde iň täsirli peselme ätiýaçlyk aktiwlerinde boldy. Merkezi bankyň ätiýaçlyk serişdeleri geçen aý bilen deňeşdirilende 6,3 milliard dollar ýitirdi we 159,2 milliard dollara çenli azaldy.

Aktiw elementleriniň jikme-jiklikleri gözden geçirilende, käbir elementlerde ýokary hereketler hasaba alyndy. Göni maýa goýum kategoriýasy 0,9 göterim ösüş bilen 80,1 milliard dollar -a ýeten bolsa, beýleki maýa goýum elementi 2,3 göterim ýokarlandy we 154,2 milliard dollar boldy. Şol döwürde banklaryň daşary ýurt walýutasynyň täsirli we goýum serişdeleri 4,6 göterim ýokarlandy we 49,4 milliard dollar çägine ýetdi. Portfolio maýa goýumlarynyň kiçi bölümlerine girýän paýnamalar we maýa goýum gaznasynyň paýnamalary 8,6 göterim azaldy we maýadarlaryň pozisiýasynyň üýtgemegi sebäpli 47,2 milliard dollara çenli aşaklady.

Jogapkärçilik tarapyndaky tendensiýany ret etmek

Türkiýanyň rezident däller öňündäki borçlary, 2026-njy ýylyň maý aýynda 795,4 milliard dollar diýlip hasaba alyndy we geçen aý bilen deňeşdirilende 2,4 göterim azaldy. Borçlaryň kiçi böleklerinde, global we ýerli bazar dinamikasynyň täsiri sebäpli gönüden-göni maýa goýum elementi 6,8 göterim azaldy we 230,4 milliard dollar derejesine ýetdi.

Şol döwürde portfel maýa goýumlary peseliş tendensiýasyny dowam etdirdi we 2,9 göterim azaldy we 149,7 milliard dollar durnuklaşdy. Beýleki tarapdan, borçnamalar sözbaşysyndaky beýleki maýa goýum elementi çäkli ösüşi görkezdi. Bu element 0,4 göterim ýokarlandy we 415,3 milliard dollar .

Halkara maýa goýum ýagdaýy (IIP) näme?

Halkara maýa goýum ýagdaýy (IIP), ýurduň daşary ýurtlardaky maliýe aktiwleriniň paýnamasynyň bahasyny we belli bir senede rezident däller üçin maliýe borçnamalaryny görkezýän balansdyr. Aktiwleriň we borçnamalaryň arasyndaky tapawut, ýurduň arassa halkara maýa goýum ýagdaýyny görkezýär. Türkiýanyň hroniki daşary söwdasy we gündelik hasap defisit gurluşy, negatiw sebitde IIP balansyny saklamakda esasy kesgitleýji rol oýnamagyny dowam etdirýär.