Çehiýanyň premýer-ministri Babisiň NATO sammitinde garaşylmadyk karar: Ukraina üçin 70 milliard ýewro paketine gatnaşmaýarys

Ankarada geçirilen 36-njy NATO döwlet we hökümet baştutany sammitinden soň Çehiýanyň premýer-ministri Babisden ajaýyp beýanat geldi. Premýer-ministr Babis NATO-nyň ýaranlary tarapyndan Ukraina üçin meýilleşdirilen ägirt uly harby kömek bukjasyna öz ýurdunyň maliýe goldawyny bermejekdigini resmi taýdan yglan etdi.

Çehiýa ullakan kömek bukjasyna goşulmaz

7-8-nji iýulda Ankarada Türkiye tarapyndan geçirilen sammitden soň metbugata beýanat beren Çehiýanyň premýer-ministri Babis harby enjamlar, logistika goldawy we okuw çärelerini öz içine alýan Ukraina üçin 70 milliard ýewro borçnamasyna ünsi çekdi. Sammitiň netijeleri jarnamasyna goşulan bu uly býudjetde hyzmatdaş bolmajakdyklaryny mälim eden Babis, "Biz bu mukdarda goşant goşmarys" diýmek bilen ýurduň kesgitli pozisiýasyny açdy.

"Hakyky howp ballistik raketalar"

Europeewropanyň goranyş strategiýalarynda ileri tutulýan ugurlaryň üýtgemelidigini belläp, premýer-ministr Babis materigiň howa goranyş ulgamlaryna, esasanam ballistik raketa howplaryna garşy üns bermelidigini aýtdy. Häzirki howpsuzlyk arhitekturasynda iň uly töwekgelçilik faktorynyň ballistik raketalardygyny öňe süren Babis, çeşmeleriň bu tarapa gönükdirilmelidigini öňe sürdi.

Goranyş çykdajylary üçin jemi içerki önümiň maksady indiki ýyla galýar

NATO tarapyndan agza ýurtlaryň goranmagy üçin kesgitlenen jemi içerki önümiň (JIÖ) 2 göterimini paýlamak maksady barada aýdanymyzda, Babis Çehiýanyň bu ölçege diňe indiki ýyl ýetip biljekdigini habar berdi. Şu ýyl üçin elinden gelenini etjekdiklerini mälim eden premýer-ministr: "Bu ýyl hem elimizden gelenini ederis, muny ret etmeýärin, ýöne bu hakykata laýyk däl öýdemok." Şeýle hem, Çehiýanyň sammitde çykyş etmek hukugyna eýe bolan iň soňky lider bolandygyny, sebäbi NATO boýunça goranyş býudjetine iň az paý paýlaýan ýurtdygyny aýtdy.

NATO sammitiniň jemleýji jarnamasy nämäni göz öňünde tutdy?

Ankarada geçirilen NATO-nyň 36-njy döwlet we hökümet baştutanynyň sammitiniň jemleýji jarnamasynda bileleşigiň agzalarynyň Ukraina uzak möhletleýin goldaw borçnamalary anyklandy. Jarnamada aşakdaky beýannama bilen Ukraina goldawyň tutanýerlilik bilen dowam etjekdigi yglan edildi: "soýuzdaşlar 2026-njy ýyla harby enjamlar, kömek we okuw goldawy bilen Ukraina 70 milliard ýewro berýärler we 2027-nji ýylda iň bolmanda şol bir derejäni goldamak üçin özygtyýarly borçnamalaryny tassyklaýarlar." Şeýle-de bolsa, Çehiýanyň bu karara gatnaşmajakdygy baradaky beýanaty býudjetiň güýjüni güýçlendirer we ýaranlygyň içinde paýlaşma diskussiýalaryny güýçlendirer.