Cevdet Yyllmaz yglan etdi: Neşekeşlige garşy göreşde umumy strategiýa we uly býudjet çäreleri

Milletçi Hereket Partiýasynyň (MHP) başlygy Devlet Bahçeliniň howandarlygynda, Ankara ATO ýygnagynda Türk akademiýasynyň Syýasy sosial strategiki gözleg gaznasy (TASAV) tarapyndan gowy gatnaşan bir gurama guraldy. "Milli jemgyýetçilik saglygy we howpsuzlyk meselesi endik simpoziumy" ady bilen guralan maksatnama; Wise-prezident Cevdet ılmaz, Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş, Saglyk ministriniň orunbasary Şuaýip Birinçi, MHP başlygynyň orunbasary we TASAV-nyň başlygynyň orunbasary Ysmaýyl Faruk Aksu we MHP başlygynyň orunbasary Feti ıldyldyz ýaly köp sanly akademik, býurokrat we myhman gatnaşdy.

Neşekeşlige garşy göreş boýunça Councilokary geňeşiň kararlarynyň 95 göterimi ýerine ýetirildi

Simpoziumda möhüm çykyş eden wise-prezident Cevdet ılmylmaz, endik meselesiniň sosial saglyk we milli howpsuzlyk ölçegleri bilen köp gatlakly çözülmelidigini aýtdy. Ylmaz, başlyklyk edýän endiklere garşy göreş boýunça Councilokary geňeşiň çäginde ýerine ýetirilen işler barada durup geçip, saglyk, howpsuzlyk, durmuş hyzmaty we bilim pudaklarynda işleýän ähli edaralaryň bir pikirde jemlenendigini aýtdy. Geňeşiň kabul eden kararlarynyň 95 göterim ýokary derejede üstünlikli ýerine ýetirilendigini mälim eden Yyllmaz, neşe, alkogol we temmäki ýaly nusgawy endik görnüşlerinden başga-da tehnologiýa, internet we humar ýaly özüni alyp barşyň endikleriniň göreşiň ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini aýtdy.

Cevdet ılmaz, 2024-2028-nji ýyllary öz içine alýan "Temmäkä garşy göreşmek, neşe serişdelerine garşy göreşmek we özüňi alyp barşyň endiklerine garşy göreşmek boýunça milli strategiýa resminamalary we hereket meýilnamasy" -yň esasy ýol kartasydygyny aýtdy. Hökmany bejeriş amallaryny has netijeli etmek üçin innowasion ädimleriň görülendigini mälim eden Yyllmaz, göreşiň welaýatlaryň utgaşdyryjy geňeşleri arkaly Türkiýanyň iň uzak burçlaryna çenli uzalandygyny aýtdy. Mundan başga-da, bikanun jedellere we humarly oýunlara garşy göreşde kazyýet çärelerinden çykmak bilen; Sanly elýeterliligi petiklemek, ykjam programmalary aýyrmak, maliýe geçirimlerini duruzmak we halkara ilçihanalarynyň derejesinde operatiw hyzmatdaşlygy ýola goýmak ýaly köp ölçegli jemgyýetçilik syýasatynyň üstünlikli durmuşa geçirilendigini mälim etdi.

Maşgala esasly çemeleşme: 2,5 million raýat üçin habarlylyk okuwy

Maşgala we durmuş hyzmatlary ministri Mahinur Özdemir Göktaş, neşekeşligiň global krizise öwrülendigini we maşgala gurluşyny we milli gymmatlyklary gönüden-göni nyşana alýandygyny aýtdy. Neşekeşlige garşy göreşiň diňe bir aýry-aýry mesele hökmünde görülmeli däldigini we maşgalanyň meseläniň merkezinde goýulmalydygyny öňe süren Göktaş, ministrlik hökmünde maşgalany goramak üçin ähli sosial goldaw mehanizmlerini mobilizländiklerini aýtdy. Ministr Göktaş, 1824 ýaşdan uly garaşly adamlar üçin Sosial uýgunlaşma prosesi maslahat beriş modelini, 2024-2028-nji ýyllary öz içine alýan "Görüş resminamasy we hereketi goramak meýilnamasy" laýyklykda işjeň durmuşa geçirýändiklerini aýtdy.

Göktaş, Türkiýäniň 81 welaýatynda geçirilen gözlegleriň çäginde şu güne çenli 2,5 milliondan gowrak raýata endik barada habar beriş täliminiň berilendigini mälim etdi, şeýle hem sanly töwekgelçiliklere garşy maşgalalar üçin detoks lagerlerini we seminarlaryny gurandyklaryny aýtdy. Mundan başga-da, Göktaş neşekeşlige garşy göreş boýunça Councilokary geňeşiň kararynyň çäginde jemi 3 dürli sosial töwekgelçilik kartasynyň, ulular üçin we biri çagalar üçin tamamlanandygyny habar berdi; Şeýle hem, öý, goňşy we etrap esasly töwekgelçiliklere gözegçilikiň "Maşgala gollanmasy" we "Çagalar howpsuz" ulgamlary arkaly derrew geçirilýändigini aýtdy.

Türkiýä temmäki endikleriniň ýyllyk bahasy 24 milliard dollar

Simpoziumda temmäki endikleri baradaky gorkunç statistiki maglumatlary paýlaşan Saglygy goraýyş ministriniň orunbasary Şuaýip Birinçi, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) maglumatlaryna görä, dünýäde millionlarça adamyň we Türkiýedäki her 5 adamdan 1-siniň her gün temmäki ulanmagy sebäpli ölýändigini habar berdi. Ölüme gönüden-göni sebäp bolýan hroniki keselleriň 63 göteriminiň çilim çekmek bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny mälim eden Birinci, öýken rak keseliniň 90 göteriminiň çilim çekmekden döreýändigini we Türkiye bu ugurda dünýäde ilkinji bolup durýandygyny aýtdy. OECD ýurtlarynyň arasynda iň köp çilim çekýän ikinji ýurt bolan Türkiýäniň adam başyna çilim mukdary boýunça dünýäde öňdebaryjydygyny aýtdy.

Temmäki we passiw çilim meselesi doly çözülse, Türkiýede ýene 2,6 million adamyň diri galyp biljekdigini bellän Saglyk ministriniň orunbasary, her bir raýatyň çilim çekmek sebäpli ýylda ortaça 11 gün ýitirýändigini aýtdy. Türkiýe ykdysadyýetine ýyllyk temmäki ulanmagyň bahasynyň 24 milliard dollara (takmynan 1,1 trillion türk lirasy) ýetendigini habar berdi.

MHP başlygynyň orunbasary we TASAV-nyň prezidenti Ysmaýyl Faruk Aksu hem baha berişinde neşekeşligiň diňe bir saglyk problemasy däldigini aýtdy; Munuň maşgalanyň dargamagyna, işçi güýjüniň ýitmegine, jenaýatçylygyň ýokarlanmagyna we sosial raýdaşlygyň gowşamagyna sebäp bolýan strategiki howpdygyny aýtdy. Aksu sagdyn nesilleri terbiýelemegiň we maşgala gurluşyny goramagyň diňe bir sosial syýasat bolman, eýsem milli howpsuzlyk we ösüş strategiýalarynyň aýrylmaz bölegidigini hem aýtdy.