CHP-de 'düýbünden ýokluk' kararyndan soň syýasy ssenariýalar

Aýyşegül Kahvecioğlu / ANKARA - Türk syýasatynda görlüp-eşidilmedik ösüş bar. CHP we beýleki oppozisiýa partiýalary kazyýet kararlarynyň partiýa dolandyryşyna nähili täsir etjekdigini ara alyp maslahatlaşýarka, YSK -yň saýlaw kazyýetinde iň soňky karar berýän ygtyýarlyk statusy hem sorag astyna alynýar. AK partiýasynyň käbir toparlary bu kararyň syýasata täsirini oňyn hasaplamaýarlar. Sahnada dürli ssenariýalar ara alnyp maslahatlaşylýar.

Kazyýet kararyndan üç ýol

Karardan soň, sahnada CHP üçin üç mümkinçilik ara alnyp maslahatlaşyldy. CHP ilkinji wariant hökmünde Sebit Adalat Kazyýetine ýüz tutdy we karar berdi. Häzirki administrasiýa, Courtokary Kazyýet gutarnykly karar çykýança öz wezipesini dowam etdirip biler ýaly karar çykarylmagyny isledi. Şeýle-de bolsa, kazyýet bu haýyşy derrew ret etdi.

YSK karary hem negatiw

CHP-iň başga warianty YSK-a degişlidir. Partiýa dolandyryş çalşygyndan soň geçirilen üç kongresiň netijelerini yglan eden YSK-a ýüz tutdy. Şeýle-de bolsa, iki sagat dowam eden ýygnagyň ahyrynda YSK-nyň karary hem CHP üçin negatiw boldy. Kazyýetiň karary "seresap" bolansoň, Kılyçdaroğlu theokary Kazyýet gutarnykly karar berilýänçä öz wezipesini dowam etdirip biler. Saýlawdan öň karar gutarnykly bolmasa, Kılyçdaroğlu CHP-ni saýlawlara alyp barar. Şeýle-de bolsa, Courtokary Kazyýetiň bu çäräni ýatyrmagy ähtimal. Bu ýagdaýda Özel ýene-de başlyklyk wezipesine gaýdyp gelip, CHP-ni saýlawlara alyp barmagy mümkin. Bu ssenariýada, birnäçe kandidat bilen geçirilen ýaryşdan soň täze administrasiýa kesgitlenip bilner ýa-da häzirki administrasiýa Özeliň ýolbaşçylygy bilen razylaşmak arkaly dowam etdirilip bilner. Şeýle hem, 37-nji gurultaý delegatlarynyň bäşden biriniň goly bilen adatdan daşary gurultaý gurmak mümkin. Bu çözgüt, syýasy lobbilerde iň amatly alternatiwa hökmünde görülýär. Şeýle-de bolsa, Kılyçdaroglunyň kongres kararynyň möhleti möhüm rol oýnar. Kılyçdaroğlu mejlis agzasy däldigi sebäpli Özel toparyň başlygy wezipesini dowam etdirer. Partiýanyň düzgünnamasyna laýyklykda, prezidentlige kandidat toparyň karary bilen kesgitlener we deputatlaryň garaýşy bu işde täsirli bolar.

Mundan başga-da, 2024-nji ýylyň 31-nji martynda geçiriljek ýerli saýlawlarda partiýanyň dalaşgärleriniň ýagdaýy näbellidir. Şäher häkimleriniň kanuny ýagdaýy we edilmeli ýol entek belli däl.

Çagyryşlar we partiýanyň içindäki dinamika

CHP-iň başlygy Özgür Özel ýaly premýer-ministriň köp sanly deputaty üçin Mejlise hödürlenen kazyýet işiniň eldegrilmesizligi barada gysgaça mazmuny bar. Özeliň eldegrilmesizliginiň ýatyryljakdygy entek belli däl.

Beýleki tarapdan, CHP premýer-ministr agzalarynyň arasynda munisipal amallarynyň çäginde tussag edilen atlar hem bar. 2023-nji ýyldaky saýlawlardan soň AK partiýasyna goşulan Mehmet Ali Çelebiniň adynyň ýene-de premýer-ministr sanawynda bolmagy bellärliklidir.

Bu wakalar türk syýasatynda deňagramlylygy nähili üýtgeder we CHP-iň geljegi nähili bolar? Bu soraglaryň jogaplary ýakyn günlerde edilmeli ädimler bilen kesgitlener.