CHP-iň Sewda Erdan Kılyç, Basmane çukury taslamasy sebäpli Izmir şäher häkimliginiň häkimi Jemil Tugaýa şikaýat etdi

CHP toparynyň başlygynyň orunbasary Sewda Erdan Kılyç, Türkiýäniň Milli mejlisinde geçirilen metbugat ýygnagynda İzmir Metropoliten häkimliginiň häkimi Jemil Tugaýyň akzmiriň Konak etrabynyň metsmet Kaptan etrabynda ýerleşýän takmynan 21 gatly ýer barada jenaýat işini açandygyny aýtdy. Kıliç, şäher häkimligi tarapyndan gol çekilen teswirnamalar bilen Izmir halkynyň 100% hukugynyň 30 göterime çenli azalandygyny we munuň Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň 257-nji maddasyna laýyklykda "wezipesinden hyýanatçylykly peýdalanmak" jenaýatyny emele getirendigini öňe sürdi.

Basmane çukurynyň işinde kanuny ýagdaý nähili?

Izmir Metropoliten häkimliginiň geçen döwürde şertnamanyň yza çekilmegini, kepilnamalaryň yzyna gaýtarylmagyny we kepillikleriň girdeji hökmünde ýazylmagyny talap edip, kazyýet işinde möhüm tapgyra ýetilendigi aýdyldy. Izmir 21-nji raýat kazyýetinde faýla iberilen üç sany aýratyn bilermen hasabatynda potratçy kompaniýalaryň günäkärdigi, önümleriň ykdysady gymmatyny ýitirendigi we iş resminamalarynyň öwezini dolmazdan häkimlige gaýtarylmalydygy aýdyldy. Mundan başga-da, Hasap kazyýetiniň 2023-nji we 2024-nji ýyldaky hasabatlarynda ähli emlägi halka ýetirmek üçin kazyýet işleriniň tutanýerli ýerine ýetirilmelidigi nygtaldy.

Teswirnama gol çekilenden soň proses nähili ösdi?

Jemil Tugaý administrasiýasy tarapyndan gol çekilen teswirnamalaryň netijesinde ýeriň 70 göteriminden gowragynyň berlendigini öňe süren Sewda Erdan Kılyç soňky teswirnamanyň 2026-njy ýylyň 10-njy sentýabrynda gol çekilendigini we 26-njy oktýabrda SDIF bu sebitiň takmynan 75 million dollar bahasy bilen tender teklip edendigini ýatlatdy. Kıliç sebitleşdiriş meýilnamalaşdyryş guramasynyň hususy kompaniýalar bilen gepleşik geçirip bolmajakdygyny aýtdy we Içeri işler ministrligini 4483 belgili kanunyň çäginde we kazyýet edaralaryny jemgyýetiň zyýanynyň öňüni almak üçin gorag çärelerine baha bermek üçin zerur çäreleri görmäge çagyrdy.

CHP toparynyň başlygynyň orunbasary Sewda Erdan Kılyç, Izmiriň umumy gymmaty bolan Basmane Çukuru topragynda şäher häkimliginiň kanuny gazananlaryna garamazdan, Jemil Tugaý administrasiýasy tarapyndan gol çekilen täze teswirnamalar sebäpli köpçülige zeper ýetendigini öňe sürdi. Kılyç, Izmiriň ilatynyň 100 göterim hukugy bolan sebitde ygtyýarlyklaryň ulanylmagynyň sorag astyna alynmalydygyny we bu prosesi ahyryna çenli dowam etdirjekdigini aýtdy.

Türkiýede ýerli häkimlikleriň we jemgyýetçilik ýerleriniň dolandyrylyşyna degişli şäher kanunlarynyň we Döwlet işgärleriniň we beýleki döwlet işgärleriniň kazyýet işi baradaky 4483 belgili kanunyň çäginde gözegçilik edilýär. Jemgyýetçilige zyýan ýeten ýagdaýlarda, Baş prokuratura tarapyndan geçirilen derňewlerden başga-da, Hasap kazyýetiniň barlaglary we administratiw kazyýet işleri emläk hukuklaryny goramak we jemgyýetçilik serişdelerinden netijeli peýdalanmak üçin esasy kanuny gorag serişdeleriniň biridir.

Netije

Basmane çukury diýlip atlandyrylýan sebitiň emläk hukuklary we şäher häkimliginiň bu sebitdäki häsiýetleri köpden bäri dowam edip gelýän hukuk we administratiw jedelleriň merkezinde durýar. Hünärmenleriň hasabatlary we Hasaplar kazyýetiniň barlaglary häkimligiň peýdasyna görkezýän gurşawda, administrasiýanyň pes paýa razylygy jemgyýetçilik çeşmelerini dolandyrmakda aç-açanlygyň we jogapkärçilik ýörelgeleriniň ähmiýetini ýene bir gezek açýar.

Mümkin täsirler

Jenaýat işi, Izmir Metropoliteniniň Basmane çukury bilen baglanyşykly kazyýet işlerine täzeden baha berilmegine sebäp bolup biler. Bu ösüş, şäher häkimligine edilýän basyşy artdyryp biler we kazyýet edaralarynyň kararlarynyň taslamanyň geljegine we ýer eýeçiligine gönüden-göni täsir etmegine garaşylýar.