CHP-iň ýetip gelýän kongresi: Zeýnel Emräniň tankydy bellikleri

Bu CHP-nyň syýasy geljegi üçin möhüm döwür . Kazyýetiň karary bilen CHP başlyklygyndan aýrylan Özgür Özel Türkiýäniň Milli mejlisinde käbir deputatlar bilen ýygnak geçirdi. Bu ýygnakdan soň CHP Stambulyň orunbasary Zeýnel Emre partiýanyň ýakyn wagtda gurultaýy barada möhüm çykyş etdi. Emre hepdäniň ahyrynda kazyýetiň karary bilen şäher statusyny gaýtadan dikelden 6 ýerde geçiriljekdigini habar berdi. Özgür Özeliň kampaniýanyň dowamynda Trabzon, Gümüşhane, Tokat, Amasýa we Newşehir welaýatlaryna baryp görjekdigini aýtdy. Respublikan halk partiýasynyň soňky saýlawlarda ilkinji partiýa bolandygyny ýatladýan Emre, Adalat we Ösüş partiýasynyň kazyýet arkaly öz partiýasyna garşy dildüwşük gurandygyny öňe sürdi. Prezident Erdoganyň bu etapdaky roly barada dymmagynyň ajaýypdygyny aýtdy.

Partiýanyň Kongrese gitmek prosesi

CHP-iň kongrese gitmelidigini aýdyp, Emre delegatlardan gol ýygnamaga başlandyklaryny aýtdy. Stambul welaýat guramasynyň kazyýetiň karary bilen işinden aýrylandygy sebäpli, bar bolan 1134 kongres delegatyna garşy hereket edendiklerini aýtdy. Birinji günde 600-den gowrak delegata gol çekendiklerini, ikinji günde bu sany 850-den geçendigini aýtdy. Emräniň maksady, 1000 adatdan daşary gol çekmek arkaly milli adatdan daşary gurultaýa çagyryşyny amala aşyrmak.

Emre partiýanyň saýlanan wekilleriniň kanuna, konstitusiýa, AHHK kararlaryna we Syýasy partiýalar baradaky kanuna laýyklykda hereket edýändigini aýtdy. Kazyýetiň kararlarynyň partiýanyň wekiliniň islegini ýa-da düzgünnamasyny ýatyrmajakdygyny aýtdy. YSK-nyň ozalky kararlaryna salgylanyp, saýlawlaryň bolup biljekdiginiň köp mysallarynyň bardygyny aýtdy.

Kazyýet karary we syýasy mümkinçilikler

Kazyýetiň karary bilen Başlygyň, Merkezi Executiveerine ýetiriji geňeşiň, partiýanyň mejlisiniň (PM) we ýokary düzgün-nyzam geňeşiniň (YDK) wagtlaýyn işden aýrylandygyny aýtdy. Emre kazyýetiň kararynyň syýasy in engineeringenerçiligiň mysalydygyny öňe sürdi. MYK-nyň köpüsiniň bu karara garşydygyny, şonuň üçin MYK-nyň kazyýet hatyna goşulmaýandygyny öňe sürdi.

Kongresiň wagty we ähmiýeti

Emre Syýasy partiýalar kanunyna laýyklykda partiýalaryň azyndan iki ýyldan bir adaty kongres geçirmelidigini we bir ýyl uzaltmaga hukugynyň bardygyny aýtdy. Kazyýetiň karary bilen seneleriň 2023-nji ýylyň 4-5-nji noýabryna üýtgedilendigini we iň soňky güýje girýän kongresiň 2020-nji ýylyň iýul aýynda geçirilendigini ýatlatdy. Şoňa görä-de, 2026-njy ýylyň 25-nji iýulynda CHP-nyň gurultaý geçirmeginiň hökmanydygyny, ýogsam saýlawlara gatnaşmak hukugynyň ýitiriljekdigini we partiýanyň emläkleriniň gazna geçiriljekdigini aýtdy. Konstitusiýa kazyýetiniň bu mesele boýunça geçmişde anyk karar berendigini aýtdy. Emre partiýanyň bu töwekgelçiligi öz üstüne alyp bilmejekdigini we elbetde umytdan düşmändigini aýtdy.

CHP-nyň taryhy wezipesine ünsi çeken Emre, Mustafa Kemal Atatürkiň yzyndan gidenlerini aýtdy. Mejlisiň başlygynyň, CHP toparynyň ýygnaklary baradaky kanunçylyga laýyklykda öz pikirini beýan edendigini we saýlanan toparyň islegine ünsi çekdi. Emre Özgür Özeliň deputatlar bilen maslahat saparlaryny dowam etdirendigini, partiýanyň içindäki oppozisiýa işgärleriniň hem kongresiň gyssaglylygy bilen ylalaşýandygyny aýtdy.

Bu etapda CHP-iň diňe bir içerki dinamikasy däl, eýsem Türkiýäniň syýasy geljegi üçinem möhüm pursatdadygyny aýdyp bolar. Partiýanyň içerki agzybirligini saklap biljekdigi ýa-da bu prosesden nähili peýda boljakdygyna sabyrsyzlyk bilen garaşylýar.