COP31-de täzelenen Hytaý bagy: Uglerod aýak yzy ýok ediler

Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasynyň 31-nji maslahatynyň çäginde, EXPO 2016 sebitinde ýerleşýän we takmynan 10 ýyl ulanylmaýan Hytaý bagy, Baş tokaý müdirligi (OGM) tarapyndan üýtgedilip, myhmanlar üçin açyldy. Umumy meýdany 3 müň 16 inedördül metre ýaýran bagda 40 dürli görnüşdäki 2 müň 823 nahal oturdyldy we sebiti tebigy uglerod çüýşesine öwürdi.

Uglerod zyňyndylary nähili deňagramlaşdyrylýar?

Orman baş müdiri Bekir Karacabey, sammite gatnaşýan myhmanlaryň syýahaty netijesinde uglerod zyňyndylaryny hasaplaýan ýörite ulgam döredendiklerini habar berdi. Karacabey: "Biz gelýänleriň atmosfera goýberýän zyňyndylaryny ulag serişdelerine we nireden gelýändigine görä hasaplaýarys we bu mukdary deňleşdirmek üçin zerur nahallaryň sanyny kesgitleýäris. Myhmanlarymyzyň adyndan ekilen nahallaryň şahadatnamalaryny e-poçta salgylaryna sanly görnüşde iberýäris" -diýdi.

Parahatçylyk tokaýlygy we nahal oturtmak işleri

Türkiýe tokaýçylyk tejribesini dünýä ýetirmegi maksat edinýändiklerini mälim eden Bekir Karacabey, 11-nji noýabr Milli tokaý gününiň çäginde “Geljege dem al, dünýä parahatçylyk” şygary bilen uly göwrümli çäreleriň gurnaljakdygyny habar berdi. Nahallar Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň we döwlet baştutanlarynyň gatnaşmagynda Antalýadaky ýangynyň täsirinde döredilen Parahatçylyk tokaýynda ekiler. Mundan başga-da, 81 welaýatda bir wagtyň özünde ekilen uglerod çökýän ýerleri köpeltmäge gönükdirilendir.

OGM, Antalýadaky 3 müň 16 inedördül metrlik Hytaý bagyny 40 görnüşli 2 müň 823 nahal bilen täzeläp, COP31 myhmanlarynyň uglerod yzyny ýok etmek üçin gözleg işine başlady. Sammitiň dowamynda myhmanlaryň syýahat zyňyndylary hasaplanýar we 11-nji noýabrda tutuş ýurt boýunça geçiriljek çäreler bilen "Parahatçylyk tokaýlygy" döredilýär.

Raýatlar Türkiýede nahal ekmek işleri we öz welaýatlarynda ekiş meýdanlary barada "Geljek üçin dem" web sahypasy arkaly giňişleýin maglumat alyp bilerler. GDF ýyllyk önümçilik kuwwaty 600 million nahaly bolan uglerod çökýän tokaýlary döretmegi dowam etdirýär we tokaý işlerini halkara platformalarynda paýlaşyp, howanyň üýtgemegine garşy göreşe goşant goşýar.

Howanyň üýtgemegine garşy göreşde täze model

Bu gözleg, halkara sammitleriň daşky gurşawa ýetirýän täsirlerine degişli we anyk ädimler bilen öwezini dolup boljakdygyny görkezýär. Diňe uglerod zyňyndylaryny ölçemek bilen çäklenmän, nahal oturtmak arkaly gönüden-göni deňagramlaşdyrmak howanyň üýtgemegine garşy göreşde durnukly model döredýär.

Gatnaşanlara we ýerli ekosistema nähili täsir eder?

Arza sammite gatnaşýan halkara delegatlaryň uglerod yzy barada habarlylygy ýokarlandyrar diýlip garaşylýar. Mundan başga-da, Antalýada döredilen janlandyrylan bag we Parahatçylyk tokaýlygy sebitiň biodürlüligine goşant goşup biler we uzak möhletde ýerli uglerod çökündilerini artdyryp biler.