COP31 Howa sammiti Antalýada başlandy

Birleşen Milletler Guramasynyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasyna we Europeanewropa Bileleşigine gatnaşýan 196 ýurduň gatnaşmagynda guralan COP31 şu gün Antalýada başlandy. Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministrliginiň beren beýanyna görä, 12 günlük gurama üçin jemi 1 million 100 müň inedördül metr ulanylmaga taýýar. Türkiýäniň COP31 prezidentligine Daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurumyň ýolbaşçylyk etjek sammitinde global klimat krizisine garşy çözgüt teklipleri we syýasatlary ara alnyp maslahatlaşylar.

COP31 sammitine haýsy ugurlar girýär?

Antalýada geçirilen sammit iki esasy bölekden ybarat: Gök zolak we ýaşyl zona. 527 müň inedördül metr gök zolak resmi gepleşikleriň geçiriljek we döwlet baştutanlarynyň we ministrleriň gatnaşýan ýeri hökmünde meýilleşdirilýär; 582 müň inedördül metrlik Greenaşyl zona, hususy sektoryň, hökümete degişli bolmadyk guramalaryň we akademiki dünýä howanyň çözgütlerini görkezjek platforma hökmünde döredildi. Liderler sammiti 11-12-nji noýabrda Mawy zolakda, Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan geçiriler.

COP31 Hereket gün tertibi nämäni öz içine alýar?

Türkiýeniň "Durmuşa geçirmek COP" gözýetimine laýyklykda kesgitlenen 10 sany ileri tutulýan ugur, Zol galyndylary, arassa energiýa öwrülişigi, azyk howpsuzlygy, howanyň çydamly şäherleri we ýaşyl senagatlaşma ýaly möhüm meseleleri öz içine alýar. Ministr Murat Kurum tarapyndan yglan edilen bu gün tertibiniň çäginde her gün 9-njy noýabrdan 20-nji noýabr aralygynda dürli mowzukly çäreler guralar. Mundan başga-da, “Zol galyndylary muzeýi” we çagalar üçin ussahanalar ýaly ulanylýan ýerler bilen howanyň üýtgemegi barada jemgyýetçilik düşünjesini ýokarlandyrmak maksat edinilýär.

9-njy noýabrda Türkiýe tarapyndan gurnalan COP31, Antalýada 196 ýurduň we Europeanewropa Bileleşiginiň wekillerini ýygnady we howanyň üýtgemegine garşy göreş çäginde global borçnamalar we çözgüt syýasatlary ara alnyp maslahatlaşyljak 12 günlük işe başlady.

Birleşen Milletler Guramasynyň ygtyýarynda geçirilen bu konferensiýa ISO 20121 durnuklylyk standartlaryna laýyklykda geçirilýär. Gatnaşanlaryň resmi gepleşiklerden başga-da, Türkiýäniň Zol galyndylary tejribesini we howanyň çydamly şäher taslamalaryny gözden geçirmäge mümkinçilikleri bar bolsa, ähli amallar çäräniň dowamynda elýeterlilik ýörelgelerini göz öňünde tutup dolandyrylýar.

Netije

COP31 diňe bir teoretiki diskussiýalar däl, howanyň üýtgemegine garşy göreşde anyk durmuşa geçiriş modelleri hem görkezilen platforma. Türkiýäniň "durmuşa geçiriş COP" görnüşi, global howa syýasatlarynyň ýerli we ulanylýan çözgütler tarapyndan goldanylmalydygy barada möhüm habar berýär.

Sammit halkara derejesinde “Zero Waste” ýaly taslamalary görkezýän bolsa, durnukly gastronomiýa we sungaty klimat hereketleri bilen birleşdirip, dürli dersler arkaly daşky gurşawy habardar etmegiň nädip güýçlendirilip bilinjekdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Sammitde kabul ediljek kararlaryň ýakyn ýyllarda howanyň syýasatlaryna we gatnaşyjy ýurtlaryň ýaşyl energiýa geçiş proseslerine gönüden-göni täsir etmegine garaşylýar. Hususan-da, 102 ýurtdan gelen liderleriň gatnaşmagy global klimat hereketleri boýunça has berk borçnamalara ýol açyp biler.

Greenaşyl zolakdaky tehnologiýa başlangyçlary we innowasiýa taslamalary hususy pudak bilen akademiki dünýä arasynda täze hyzmatdaşlyk mümkinçiliklerini döreder diýlip garaşylýar. Mundan başga-da, 1,5 million syýahatçyny maksat edinýän “Green Zone” wakalary, jemgyýetiň ähli gatlaklarynda howanyň üýtgemegi barada habardarlygy ýokarlandyrar.