Cüneyt Arkın: Hereket kinosynyň ýatdan çykmajak ady

Cüneyt Arkın: Türk kinosynyň hereket rowaýaty

Cüneyt Arkyn, türk kinosyna hereket reanrynda täzelikler getiren we 300-den gowrak filmde baş keşbi janlandyran meşhur aktýor.

Fatih Mehmet HAN 27 Haziran 2026, 10:06

8 0

Paýlaş:

Cüneyt Arkyn , türk kinosynda hereket reanryna getiren täzelikleri bilen tanalýan we 1960-njy we 1980-nji ýyllar aralygynda 300-den gowrak filmde çykyş edip, meşhurlyk gazanan möhüm suratkeş. Eskişehir -de doglan Arkyn lukmançylyk ugrundan bilim aldy we kino karýerasyna başlamazdan ozal lukman bolup işledi. Şeýle-de bolsa, Halit Refiğiň ünsüni özüne çekensoň, durmuşy üýtgedi we kinoteatrda ädim ätdi. Halise. Eskişehiriň Karaçaý obasynda Cüreklibatyr jübütiniň çagasy bolup dünýä indi. Başlangyç bilimini Necatibey başlangyç mekdebinde alan Arkyn, orta we orta mekdebi Eskişehirde tamamlady.

1962-nji ýylda Stambul lukmançylyk fakultetini gutarandan soň, Eskişehirde ätiýaçlyk gullugynda işledi. Harby gullugyndan soň Adanada we onuň töwereginde lukman bolup işlän Arkyn, bu döwürde ýazan goşgulary we hekaýalary bilen edebiýat dünýäsinde uly täsir galdyrdy. Aýdymçy magazineurnalynyň bäsleşiginde ilki saýlanyp, kino karýerasy. 1964-nji ýylda Halit Refiğ re directedissýorlyk eden "Gurbet Kuşlar" filmi bilen kino dünýäsine girdi we gysga wagtyň içinde ünsi özüne çekdi. Medrano sirkinde toplan tejribeleri bilen sport ukyplaryny ösdürdi we bu endikleri kinoteatra getirdi. "Malkoçoglu" we "Dünýäni halas eden adam" ýaly filmlerdäki çykyşy oňa halkara şöhratyny getirdi. Re directorissýor we ssenarist bolup işlän suratkeş, türk kinosyna köp ugurly goşant goşdy.

Halkara üstünlikler we baýraklar

Dürli ýurtlarda dürli atlar bilen surata düşürilen Arkin, esasanam Italiýada we Eýranda uly gyzyklanma döretdi. 2007-nji ýylda 26. Stambul film festiwalynda “Kino hormat baýragyna” mynasyp diýlip hasaplandy. Şeýle hem, Altyn mämişi we Sadri Alyşyk ýaly abraýly baýraklar bilen sylaglandy.

1972-nji ýylda "oundedaralanan möjek" filmindäki çykyşy üçin "Iň oňat aktýor" baýragyna mynasyp boldy, ýöne syýasy basyşlar sebäpli bu baýragy ret etdi. 2013-nji ýylda Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi tarapyndan "Medeniýet we sungatyň baş baýragy" bilen sylaglandy.

Şahsy durmuş we syýasy durmuş

Arkyn 1964-nji ýylda lukman Güler Mocan bilen ilkinji nikasyny etdi we bu nikadan bir gyzy bardy. Ikinji gezek Betül Işyl bilen durmuş guran Arkynyň bu nikadan iki ogly bolýar. Türk milletçisi hökmünde tanalýan Arkyn, 1991-nji ýylda Watan partiýasyndan parlamente dalaşgär boldy, ýöne saýlanyp bilinmedi.

Karýerasynyň we ölüminiň soňky döwri

Yeşilçamyň iň köp gözlenýän aktýorlaryndan birine öwrülen Arkin, teleýaýlym programmalaryny taýýarlady we saglyk meselelerine goşmaça makalalar ýazdy. Karýerasynyň soňky döwürlerinde az taslamalara gatnaşdy. Şeýle-de bolsa, 2014-nji ýylda surata düşürilen "Gulyabani" filmine gatnaşmak bilen kino ygrarlylygyny dowam etdirdi.

Cüneyt Arkyn, 2022-nji ýylyň 28-nji iýunynda ýürek tussaglygy sebäpli Stambulda keselhanada 85 ýaşynda aradan çykdy. Özüniň galdyran eserleri we kinolary bilen türk kinosynyň ýatdan çykmajak atlary bilen öz ornuny aldy.