Damlarda iş bilen meşgullanmak: Gidroelektrik önümçiliginde taryhy iň ýokary dereje

Türkiýedäki täsirli ýagyş, energiýa pudagynyň ömri gany bolan bentlere taryhy ýaşaýyş derejesine ýetmäge mümkinçilik berdi. Türk elektrik geçiriji Inc. (TEİAŞ) tarapyndan taýýarlanan “Suw hasabaty” maglumatlaryna görä, 19-njy iýula çenli bentlerde ýaşaýyş derejesi 71,3 göterime çenli ýokarlandy. Bu ajaýyp görkeziji 2024-nji ýylda 61,4 göterim, geçen ýylyň degişli döwründe 51,7 göterim boldy. Fallagyşyň köp bolmagy bilen doldurylan bentler energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyna ep-esli goşant goşdy we önümçilik ýazgylaryny getirdi.

Gidroelektrik önümçiliginde köpçülikleýin ösüş: HEPP-leriň paýy 32 göterimden geçdi we rekord goýdy

Türkiýedäki ähli bentlerde toplanan işjeň suwuň umumy mukdary iýul aýyndaky maglumatlary göz öňünde tutup 72,53 milliard kub metr hasaplandy. Bu mukdaryň geçen ýylyň degişli döwründe 30,24 milliard kub metrde galmagy, bentlere girýän suwuň geçen ýyl bilen deňeşdirilende 139,9 göterim ýokarlandygyny görkezýär. Suw çeşmeleriniň bu adatdan daşary bollygy arassa energiýa önümçiliginde gönüden-göni öz beýanyny tapýar. Firstylyň ilkinji 6 aýynda gidroelektrik önümçiligi geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 68 göterim ýokarlandy.

Geçen ýylyň birinji ýarymynda 33,9 milliard kilowat sagatda galan gidroelektrik önümçiligi, şu ýylyň degişli döwründe 57 milliard kilowat-sagat çägine ýetdi. Bu ýokary öndürijilik sebäpli, gidroelektrik stansiýalarynyň (HEPP) Türkiýäniň umumy elektrik önümçiligindäki paýy 32 göterim çäkden geçdi we energiýa dolandyryşynda elini güýçlendirdi.

Baharda bolçulyk: Damlara suw akymy köpeldi

TEİAŞ hasabatyndaky maglumatlara görä, esasy basseýn bentlerine gelýän suwuň aýlyk paýlanyşy gözden geçirilende, ýaz aýlarynyň köpelmegi aýratyn täsir galdyrýar. Januaryanwar-iýul aýlarynda bent elektrik stansiýalaryna gelýän suwuň umumy mukdary 72,53 milliard kub metre ýeten bolsa, geçen ýyl bu görkeziji bary-ýogy 30,24 milliard metrdi. Maý, bentlere 19,3 milliard kub metr suw akmagy bilen ýylyň iň hasylly döwri hökmünde hasaba alyndy. Mundan başga-da, geçen ýyl bilen deňeşdirilende fewral, aprel we iýun aýlarynda iki-üç esse köp suw akymy boldy.

Iýul aýynyň ilkinji 19 gününde esasy basseýn bentlerine gelýän suwuň umumy mukdary 3 milliard 436 million 829 müň kub metr hasaplandy. Gündelik akym maglumatlaryna seretseň, iň ýokary suw akymy 1-nji iýulda 217,4 million kub metr, iň pes suw akymy 16-njy iýulda 147,2 million kub metr hökmünde hasaba alyndy.

Kritiki basseýnlerde suw derejesi ýokarlandy: Uzak ýyllaryň ortaça yzy

Suwuň bollygyndan iň köp peýdalanýan esasy basseýn bentleriniň arasynda energiýa önümçiliginiň baýdaklary bolan Keban, Deriner, Altynkaýa, Hirfanly, Boýabat, Oymapynar we Alpaslan-1 ýaly ägirt uly desgalar bar. Mundan başga-da, Adıgüzel, Alkumru, Almus, Batman, Demirköprü, Dikle, Ermenek, Garzan, Hasan Uğurlu, Karacaören, Kemer, Kılyçkaýa, Kralkyzy, Kuzgun, Kandil, Özlüce, Sarıyar, Tercan, Torul, Uzamuýyr bilen bir hatarda güýçli güýçler bar. suwuň netijeliliginiň iň ýokary ýokarlanmagy.

Bu ýyl bentlere gelýän suwuň mukdary diňe bir öňki gurak ýyldan ýokary bolman, eýsem uzak möhletli ortaça 55,93 milliard kub metrden hem uly aralyk bilen geçdi. Firstylyň ilkinji 7 aýynda bentlere gelýän suw 37,18 milliard kub metr meýilnamalaşdyrylan meýilnamanyň 195.1 göterimine ýetdi we garaşylýanlary iki esse köpeltdi. Bu, Türkiýanyň energiýa dolandyryşynda uzak möhletleýin ortaça 29,7 göterimden ýokary taryhy üstünlik hökmünde hasaba alyndy.