Daşary işler ministri Hakan Fidan: Ysraýylyň syýasatlary Eastakyn Gündogar üçin iň uly howp

Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasynyň (OIC) agza ýurtlara eden çagyryşynda Daşary işler ministri Hakan Fidan Ysraýylyň sebitdäki giňeldiş syýasatlarynyň Eastakyn Gündogarda iň uly howp bolup durýandygyny aýtdy. Sebitdäki ösüşlere baha beren Fidan, bu syýasatlara garşy umumy erkiň ösdürilmelidigini we halkara aktýorlar bilen utgaşdyrylmagynyň ýokarlandyrylmalydygyny aýtdy.

Iýerusalimiň ýagdaýy we iki döwletli çözgüt

Iýerusalimiň häzirki ýagdaýyny goramagyň möhümdigine ünsi çeken ministr Hakan Fidan, ilçihanalaryny Iýerusalime göçürýän ýurtlara garşy aýgytly ädimleriň görülmelidigini aýtdy. Fidan şäheriň statusyny üýtgetmek baradaky islendik synanyşygyň öňüni almaga çagyrdy we sebitde adalatly we dowamly parahatçylygyň ýeke-täk ýolunyň iki döwletli çözgüt esasynda garaşsyz Palestina döwletini döretmekdigini aýtdy.

Diplomatiýa traffigi we dezinformasiýa düşündiriş

Ministr Hakan Fidan Yragyň prezidenti Nizar Amedi, Yragyň premýer-ministri Ali Zeýdi, Yragyň Daşary işler ministri Fuad Huseýn, Yragyň Wekiller öýüniň prezidenti Heýbet Halbusi, Yragyň Judokary Kazyýet Geňeşiniň başlygy Faýk Zeýdan we Haşd al-Şaabi Komissiýasynyň başlygy Falih Faýýad bilen duşuşdy. Şeýle hem, Müsüriň Daşary işler ministri Badr Abdulati we Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi bilen ikitaraplaýyn duşuşyklar geçirdi. Beýleki tarapdan, Türkiýäniň Bakuwdaky ilçihanasy ministr Fidanyň Azerbaýjana sapary wagtynda "gizlin ýygnak" geçirendigi baradaky aýyplamalaryň düýbünden esassyzdygyny aýtdy. Ilçihana şeýle habarlaryň Türkiýe-Azerbaýjan gatnaşyklaryny nyşana alýan dezinformasiýa tagallalarydygyny aýtdy.

Daşary işler ministri Hakan Fidan Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasyna agza ýurtlar bilen diplomatik gatnaşyklarynda sebitdäki howpsuzlyk meselelerine ünsi çekdi we Ysraýylyň syýasatlaryna garşy bilelikde çäre görmäge çagyrdy. Şeýle hem ministr Azerbaýjana eden sapary baradaky aýyplamalary ret etdi we Türkiýäniň daşary syýasatynda aç-açanlyga ünsi çekdi.

Halkara gatnaşyklarynda döwletleriň daşary syýasaty, degişli ministrlikleriň we diplomatik kanallaryň resmi beýannamalary arkaly amala aşyrylýar. Degişli ýurtlaryň ilçihanalarynyň ýa-da daşary işler ministrlikleriniň üsti bilen dezinformasiýa öz içine alýan neşirlere garşy resmi boýun gaçyrmalar halka dogry habar bermek üçin esasy çeşme bolup durýar.

Netije

Türkiýe sebit howpsuzlyk arhitekturasyny goramak we Palestina meselesini daşary syýasatynyň merkezinde saklamak maksady bilen Ysraýylyň alyp barýan syýasatlaryna aç-açan çemeleşýär. Diplomatik gatnaşyklaryň ýitiligi, Türkiýäniň Eastakyn Gündogardaky krizisleri çözmekde işjeň araçy we esasy rol oýnamak islegini görkezýär.

Şeýle-de bolsa, resmi häkimiýetleriň dezinformasiýa aýyplamalaryna çalt jogap bermegi Türkiýanyň ikitaraplaýyn gatnaşyklaryny goramak we ýalňyş amallary ýok etmek kararyny görkezýär. Bu ýagdaýa, diplomatik prosesleriň aç-açanlyk ýörelgeleriniň çäginde alnyp barylýandygyna subutnama hökmünde garamak bolar.

Mümkin täsirler

Ministr Fidanyň Yslam Hyzmatdaşlyk Guramasyna eden çagyryşlary sebitdäki ýurtlaryň arasynda Ysraýyla has bitewi diplomatik garaýşyň ösmegine ýol açyp biler. Hususan-da, Iýerusalimiň statusy we Palestina döwletiniň ykrar edilmegi bilen baglanyşykly ädimler halkara arenasynda Ysraýyla edilýän diplomatik basyşy artdyryp biler.

Azerbaýjan bilen baglanyşykly aýyplamalaryň ret edilmegi, Türkiýe bilen Azerbaýjanyň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlygy daşary ýurt dezinformasiýa synanyşyklaryna has çydamly edip biler. Şeýle sözler, iki ýurduň arasyndaky ynam gatnaşyklaryny güýçlendirip, köpçüligiň arasynda bolup biljek çaklamalaryň öňüni alyp biler.