Daşary işler ministrliginiň EUB Komissiýasynyň 2026-njy ýyldaky ulalma bukjasy hasabatyna beren jogaby

Daşary işler ministrligi 2026-njy ýylda giňeltmek bukjasynyň çäginde Europeanewropa Komissiýasy tarapyndan neşir edilen Türkiýe hasabaty barada ýazmaça beýanat berdi we hasabatdaky beýanatlaryň Europeanewropa Bileleşiginiň Türkiýä bolan garaýşyny we adalatsyz garaýşyny görkezýändigini aýtdy.

Näme üçin syýasy we ýurisdiksiýa talaplary ret edildi?

Daşary işler ministrligi Europeanewropa Komissiýasynyň hasabatynda kazyýet we esasy hukuklar babatynda syýasy ölçegleri we aýyplamalary ret etdi we olary "esassyz" diýip atlandyrdy. Ministrlik bu aýyplamalaryň EUB-niň käbir işgärleriniň goşa standartly çemeleşmäniň we kemsidilen mentalitetiň beýanydygyny aýtdy.

Gündogar Ortaýer deňzi we Kipr meselesinde haýsy pikirler goraldy?

Daşary işler ministrligi hasabatyň halkara hukugyna laýyk gelmeýän, hakykatdan aýrylmaýan Gresiýanyň we Kipr grek tarapynyň maksimalistik tezislerini goraýandygyny mälim etdi we Türkiýe bilen Demirgazyk Kipr Türk Respublikasynyň kanuny hukuklarynyň äsgerilmeýändigini mälim etdi. Ministr Kipr Gresiýanyň Kipr meselesindäki pozisiýasyny kabul etmegini dowam etdirýänçä theB çözgüt proseslerine goşant goşup bilmejekdigini mälim etdi. Mundan başga-da, Gündogar Ortaýer deňzi bilen baglanyşykly baha berişleriň halkara hukugyna ters gelýändigi we Türkiýe bilen Liwiýanyň arasynda gol çekilen Özara düşünişmek Memorandumy baradaky beýannamalaryň hiç hili güýji ýokdugy bellendi.

Daşary işler ministrligi Europeanewropa Komissiýasynyň 2026-njy ýyldaky giňeldiş bukjasy hasabatyna öz reaksiýasyny beýan edende, Türkiýeniň ykdysady we pul syýasaty babatynda öňe gidişligini, bazaryň oňat işleýändigini we Gümrük bileleşiginiň oňyn esasda täzelenmegine garaşýandygyny aýtdy. Ministrlik, Türkiýe-EUB gatnaşyklarynyň dar syýasy hasaplamalardan başga umumy bähbitler we uzak möhletleýin strategiki garaýyşlar esasynda emele gelmelidigini mälim etdi we theB-den agzalyk nukdaýnazaryny güýçlendirjek anyk ädimlere garaşýandygyny mälim etdi.

Türkiýe bilen Europeanewropa Bileleşiginiň arasyndaky gatnaşyklar kandidat statusy we birleşme kanunlarynyň çäginde amala aşyrylýar. Europeanewropa Komissiýasy tarapyndan her ýyl taýýarlanylýan ulaltmak hasabatlary Türkiýe theB-ni satyn almak bilen sazlaşykly işine baha berýän tehniki we syýasy resminama. Taraplaryň arasyndaky düşünişmezlikler, gepleşikler we diplomatik kanallar arkaly amala aşyrylýan ýokary derejeli aragatnaşyklar arkaly çözülmegini dowam etdirýär.

Netije

Daşary işler ministrliginiň beýany Türkiýe theB bilen gatnaşyklarynda "strategiki erk" we "birek-birege hormat" garaşýandygyny görkezýär. Hasabatdaky oňyn ykdysady maglumatlar Türkiýäniň EUB bilen täjirçilik integrasiýasyny dowam etdirmek kararyny açsa-da, syýasy we hukuk temalaryna berk tankytlar iki tarapyň arasyndaky düýpli pikir tapawudynyň dowam edýändigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Bu beýannama Türkiýe-EUB gatnaşyklarynda gysga möhletde diplomatik dartgynlygyň dowam edip biljekdigini görkezýär, ýöne ykdysady we söwda ugurlarynda hyzmatdaşlygy gözlemek öňdäki hatarda bolup biler. Gümrük bileleşiginiň täzelenmegi ýaly anyk mowzuklaryň syýasy çekişmeler bilen kölegelenmegine garaşylýar. Mundan başga-da, EUB tarapyndan Türkiýäniň garaşýan ädimleri ýakyn geljekdäki gatnaşyklara gönüden-göni täsir edip biler.