Deňiz derejesiniň ýokarlanmagy bilen bäş ýurt Migrasiýa şertnamalary we emeli adalar bilen seresaplylyk görýärler

Deňiz derejesiniň ýokarlanmagy kenar ýakalaryny ýitirmek howpuny, şeýle hem geljekde döwletleriň nähili boljakdygy we adamlaryň nirede ýaşajakdygy baradaky meseläni döredýär. Bu nukdaýnazardan Tuwalu, Kiribati, Marşal adalary, Maldiw adalary we Wanuatu migrasiýa şertnamalary, ýer satyn alyşlary, emeli adalar we raýatlarynyň howpsuzlygy üçin içerki ewakuasiýa meýilnamalary ýaly dürli çäreleri durmuşa geçirýärler.

Tuwalunyň, Kiribatiniň we Marşal adalarynyň göç we ýer çözgütleri

Pacificuwaş ummanyndaky Tuwalu, ilatynyň geljegini goramak üçin Awstraliýa bilen "Falepili şertnamasyna" gol çekdi, sebäbi ortaça beýikligi deňiz derejesinden takmynan iki metr beýiklikde. Bu şertnama bilen Tuwalunyň raýatlaryna Awstraliýada hemişelik ýaşamak we işlemek hukugy berildi we howanyň howplaryna garşy ýuwaş-ýuwaşdan çözgüt mehanizmi döredildi.

Deňiz derejesiniň ýokarlanmagy, süýji suw çeşmeleriniň duzlanmagy we kenarýaka eroziýasy bilen göreşýän 33 sany merjen adasy bolan Kiribati, Fijiniň serhedindäki Wanua Lewu adasyndan takmynan 20 inedördül kilometr ýer satyn aldy. Bu ädim köpçülikleýin göçürilmegi mümkin bolan halatynda ilatyň ýerleşmegini we azyk howpsuzlygyny üpjün etmegi maksat edinýär.

Orta belentligi iki metrden pes bolan Marşal adalarynda deňiz derejesiniň ýokarlanmagy bilen gönüden-göni täsir edýän kenarýaka ilatly nokatlary bar. Theurt bilen ABŞ bilen gol çekilen Erkin Bileleşik Ylalaşygynyň (COFA) çäginde öz raýatlaryna berlen wizasyz ýaşamak hukugy, käbir ilatyň wagtyň geçmegi bilen ABŞ-nyň çäginde ýerleşmegine mümkinçilik berýär.

Maldiwleriň we Wanuatunyň in Engineeringenerçilik we içerki ewakuasiýa usullary

Dünýäde ortaça iň pes belentlige eýe bolan ýurtlaryň biri bolan Maldiwler, ilatyny has howpsuz ýerlere ýygnamak üçin deňiz derejesinden ýokarda gurlan Hulhumale ýaly emeli adalary ösdürýär. Mundan başga-da, uzak möhletde beýleki ýurtlardan ýer satyn almak üçin ýurt milli gaznanyň üsti bilen serişdeleri toplaýar.

theuwaş ummanyň Wanuatu öz çäginde çözgüt gözleýär, deňiz derejesiniň ýokarlanmagy we güýçli taýfun sebäpli käbir obalary adalaryň ýokary ýerlerine göçürmegi maksat edinýän milli içerki ewakuasiýa we ilatly nokatlary durmuşa geçirýär. Bu çäreler howanyň üýtgemeginiň daşky gurşawa ýetirýän täsiri, migrasiýa, oturymly ýer we döwletleriň geljegi üçin aýgytlydyr.