Dört hytaý bankynyň aktiwleri ABŞ-nyň bäş banky hökmünde iki esse köpeldi

S&P Global Market Intelligence tarapyndan neşir edilen 2026-njy ýylyň aprel aýyndaky hasabatyna görä, Hytaýyň dört uly banky umumy aktiw mukdary 26,62 trillion dollara ýetip, dünýä bank pudagynyň başyna çykdy. Göz öňünde tutulýan guramalar JPMorgan Chase, Bank of America, Citigroup, Wells Fargo we ABŞ-nyň iň uly bäş banky Goldman Sachs-iň umumy baýlyklaryny 14,41 trillion dollar töweregi iki esse ýokarlandyrdy.

Hytaý banklary global reýtingde ilkinji dörtlige girdi

Hytaýyň Senagat we täjirçilik banky (ICBC) takmynan 7,65 trillion dollar baýlygy bilen dünýäniň iň uly banky adyny saklady. Reýtingde Hytaýyň Oba hojalyk banky 6,97 trillion dollar bilen ikinji, Hytaý gurluşyk banky 6,52 trillion dollar bilen üçünji, Hytaý banky 5,48 trillion dollar bilen dördünji orny eýeledi. ABŞ-nyň iň uly edarasy bolan JPMorgan Chase, 4,42 trillion dollar baýlygy bilen sanawyň bäşinji ornuna çykdy.

Banklaryň aktiw mukdary girdejilige deňmi?

Aktiwleriň reýtingi banklaryň bazar bahasyny ýa-da girdeji derejesini gönüden-göni görkezmeýär. ABŞ banklary maýa goýum banklary, aktiwleri dolandyrmak we maýa bazarlary amallary ýaly ugurlara ünsi jemläp, dürli girdeji modelleri bilen işleýärler. Hytaý banklary tarapyndan saklanýan ägirt uly balans, öý tygşytlamalarynyň we korporatiw pul serişdeleriniň bank ulgamynda jemlenmegi netijesinde ýüze çykýar; Bu banklaryň has köp girdeji gazanýandygyny aňlatmaýar.

Hytaýyň dört esasy banky, 2025-nji ýylyň aprel aýyndaky maglumatlara esaslanýan 2026-njy ýylyň aprel aýynda ABŞ-nyň bäş esasy bankyndan 12,21 trillion dollar köp emläk dolandyrmak arkaly global maliýe balansyny üýtgetdi. Pekiniň administrasiýasy bu köpçülige goldanýan banklaryň maýasyny güýçlendirmek maksady bilen 2026-njy ýylyň mart aýynda 300 milliard ýuan ýörite hökümet obligasiýalaryny çykarmak meýilnamasyny yglan etdi.

Global bank ulgamy S&P Global Market Intelligence ýaly guramalaryň döwürleýin hasabatlary bilen gözegçilik edilýär we aktiwleriň ululygy ýurtlaryň ykdysady mümkinçilikleri we maliýe ulgamlarynyň gurluşy barada möhüm görkezijileri berýär. Sanawda ilkinji 30-luga Türkiýeden hiç bir bank girmese-de, Europeewropadaky iň uly edara 3,28 trillion dollar baýlygy bolan Fransiýada ýerleşýän “BNP Paribas” boldy.

Netije

Global maliýe ulgamynda agyrlyk merkezi adaty günbatar banklaryndan Hytaýda ýerleşýän ägirt uly döwlet banklaryna geçýär. Hytaý banklarynyň aktiwleriniň ululygy, ýurduň tygşytlaýyş nyrhlarynyň bank ulgamyna berk goşulandygyny we döwletiň maliýe guramalaryna strategiki gözegçiliginiň dowam edýändigini görkezýär.

Beýleki tarapdan, aktiwleriň göwrüminiň netijeliligiň görkezijisi däldigini we ABŞ banklarynyň maýa bazaryna gönükdirilen has çeýe we girdejili gurluşy görkezýändigini göz öňünde tutmalydyrys. Bu ýagdaýa, maliýe ululygynyň we bazaryň netijeliliginiň hemişe bir tarapa gitmeýändiginiň subutnamasy hökmünde garamak bolar.

Mümkin täsirler

Hytaý banklarynyň artýan aktiw mukdary dünýä bazarlarynda maliýeleşdiriş çeşmelerine we karz syýasatlaryna girmekde aýgytly rol oýnap biler. Hytaý banklary, esasanam tehnologiýa, ýaşyl energiýa we maliýe infrastrukturasy taslamalarynda has täsirli maliýeleşdiriji bolup, bu pudaklarda global bäsdeşligi Hytaýyň peýdasyna üýtgedip biler.

Başga bir tarapdan, ABŞ banklary maýa goýum banklary boýunça tejribelerini dowam etdirseler, olaryň bazar gymmatlyklaryndan artykmaçlygy dowam edip biler. Geljekde Hytaý maýa bazarlaryny çuňlaşdyrsa, bu banklaryň diňe aktiw mukdary bilen däl, eýsem girdejisi we bazar gymmaty bilen hem global maliýe agdyklyk etmegine garaşylýar.