Dünýä bazarlarynda nebitiň bahasy ýokarlanan bolsa, altyn gymmatyny ýitirdi

oilakyn Gündogarda energiýa üpjünçiligi meselesinde barha möwjeýän konfliktler sebäpli ýüze çykýan töwekgelçilikler sebäpli soňky alty aýda dünýädäki nebit bahalary iň ýokary derejä ýetdi. Anna güni geçirilen geleşiklerde Brent nebitiniň barrel bahasy 2,4 göterim ýokarlap, 117,63 dollara, ABŞ-nyň çig nebitiniň (WTI) 2,08 göterim ýokarlap, 104,12 dollara ýetdi. Şol döwürde, howpsuz gaçybatalga hökmünde görülýän altyn, nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy we ABŞ-da göterim derejesiniň ýokarlanmagy sebäpli satuw basyşyna sezewar bolanynda düýpli pese gaçdy.

Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy energiýa ätiýaçlyklaryna nähili täsir etdi?

Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy, energiýa kompaniýalarynyň ABŞ-nyň bir stockasyndaky paýyna oňyn goldaw berdi. Tehnologiýa aksiýalary Wall Streetde gymmatyny ýitiren hem bolsa, energiýa pudagy günüň iň gowy görkezijisi boldy. ABŞ-nyň nebit öndürijileri “Exxon Mobil” we “Chevron” nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryň çäkleriniň ýokarlanmagy sebäpli güýçli girdeji yglan etdi. Ukrainanyň rus nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryna edýän hüjümleri we Eýrandan gelip çykýan üpjünçilik kesilmegi nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryň girdejiligini ýokarlandyrýan esasy faktorlar hökmünde tapawutlandy.

Altyn bahalarynda soňky üýtgeşmeler näme?

Dünýä bazarlarynda bir unsiýa altyn bir ýyla golaý wagtyň içinde iň pes derejesini görüp, 3876 dollara düşdi. Gram altyn bahalary awgust aýyndan bäri iň pes derejäni synagdan geçirdi. Altyn unsiýasy aýyň birinji güni bilen deňeşdirilende 4,67 göterim gymmatlasa-da, täze ýylyň başlangyç bahasy bilen deňeşdirilende jemi 8.08 göterim pese gaçdy. Häzirki bazar maglumatlaryna görä, gram altyn 6,222.90 TL, çärýek altyn bolsa 10,274.06 TL bahasy bilen satylýar.

Anna güni bu iş bilen Brent nebitiniň barrel bahasy 117,63 dollara, ABŞ-nyň çig nebit 104,12 dollara çenli ýokarlandy. Şol döwürde unsiýa altyn 3876 dollara düşdi, dünýä bazarlarynda energiýa üpjünçiligi we ABŞ-da göterim derejesiniň ýokarlanmagy baradaky aladalar bahalaryň üýtgemeginiň esasy sebäpleri boldy.

Global haryt bazarlaryndaky bu üýtgemeler, maýadarlar üçin ýakyndan gözegçilik edilýär. Nebitiň bahasynyň üýtgemegi energiýa çykdajylaryna gönüden-göni täsir edýän bolsa-da, altyn bahalarynyň hereketi merkezi banklaryň göterim syýasatlary we geosyýasy töwekgelçilikler bilen emele gelýär. Maýa goýujylar häzirki býulletenlere we degişli maliýe guramalarynyň bazar derňewlerine eýerip, öz strategiýalaryny kesgitläp bilerler.

Netije

Bazarlardaky häzirki surat, energiýa üpjünçiligine geosyýasy töwekgelçilikleriň döredýän basyşynyň global ykdysady deňagramlylyga gönüden-göni täsir edýändigini görkezýär. Nebitiň bahasynyň ýokarlanmagy, energiýa kompaniýalarynyň düşewüntliligini goldaýar, altyn ýaly ygtybarly gazylyp alynýan aktiwler göterim derejesiniň ýokarlanmagyna garaşylýar.

Bu ýagdaý, bazarlardaky töwekgelçilik isleginiň geosyýasy ösüşler bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny subut edýär. Maýa goýumçylary üçin bazaryň hereketini duýmak üçin energiýa üpjünçiliginiň durnuksyzlygy bilen merkezi banklaryň pul syýasatlarynyň arasyndaky baglanyşygy göz öňünde tutmak möhümdir.

Mümkin täsirler

Nebitiň bahasynyň yzygiderli ýokarlanmagy dünýä derejesinde inflýasiýa basyşyny ýokarlandyryp biler we energiýa çykdajylary sebäpli önümçilik pudagynda çykdajylaryň ýokarlanmagyna sebäp bolup biler. Bu ýagdaý daşary söwda balansyna, esasanam energiýa import edýän ýurtlara basyş edip biler.

Altyn bahalarynyň peselmegi, howpsuz gaçybatalga gözleýän maýadarlaryň dürli aktiw synplaryna geçmegine sebäp bolup biler. Göterim göteriminiň ýokarlanmagy baradaky garaşyşlary güýçlendirmek, altyn ýaly göterim däl aktiwlere bolan islegi azaltmagy we bazarlarda üýtgewsizligi ýokarlandyryp biler.