Dünýä çempionatynyň taryhynda iň täsirli oýunlar we ýatdan çykmajak pursatlar

1930-njy ýyldan bäri Dünýä çempionaty futbol janköýerlerine ýatdan çykmajak pursatlar berdi, diňe bir täsirli gollar we ýyldyz oýunçylary bilen däl, eýsem meýdançadaky we daşarky wakalar bilenem üpjün etdi. Futbol taryhynda yz galdyran bu wakalar ýaryşyň taryhynda ençeme gezek öňe saýlandy we ýatda galypdy.

Ilkinji ýaryşdan dartgynly pursatlar

1930-njy ýylda Urugwaýda geçirilen ilkinji dünýä çempionaty futbolyň diňe bir oýun däldigini görkezýän wakalardan dolydy. Taryhda ilkinji gezek futbolçy iberilen Rumyniýa bilen Perunyň arasynda oýnan bu dartgynlygyň başlangyjy boldy. Duşuşykda meýdançadaky dartgynlygy artdyran Adalbert Staýneriň aýagy döwüldi. Ikinji ýarymda Mario de Las Kasas oýundan kowuldy we netijede ýüze çykan söweşe polisiýa goşuldy. Takmynan 2500 tomaşaçy tomaşa eden bu oýunda Rumyniýa 3-1 hasabynda ýeňiş gazandy. Duşuşyk zehinli oýunçylary bilen tanalýan iki toparyň arasynda geçirildi we gaty gatyşmalardan doludy. Braziliýaly Nilton Santos bilen Wengriýanyň Jozsef Bozsik arasyndaky söweş iki oýunçynyň hem oýundan çykarylmagyna sebäp boldy. Duşuşyk Wengriýanyň peýdasyna 4-2 tamamlanan bolsa, söweş geýim otaglaryna barýan tunelde dowam etdi.

Santýago söweşi: Çilide futbol we bulam-bujarlyk

1962-nji ýyldaky dünýä çempionatynda Çili bilen Italiýanyň arasyndaky oýun 'Santýago söweşi' diýlip atlandyryldy. Duşuşykdan öň italýan journalistsurnalistleriniň Çilidäki ýer titremesi baradaky habarlary dartgynlygy artdyrdy. Duşuşygyň ilkinji minutlaryndan berklik öň hatarda boldy we italýan Jorjio Ferrini ugradyldy. Çili Leonel Sançes garşydaşyny urmagyna garamazdan meýdançada galdy. Duşuşygyň dowamynda polisiýa birnäçe gezek gatyşmaly boldy. Portugaliýaly oýunçylaryň köp gezek ýalňyşan oýnunda Pele köplenç ýerde galýardy. Şol ýyl Angliýa bilen Argentinanyň arasynda oýnan çärýek final, kapitan Antonio Rattiniň iberilmegi bilen iki ýurduň arasyndaky futbol bäsleşiginiň düýbüni tutdy. Duşuşygyň dowamynda nemes derwezeçisi Toni Harald Şumaheriň fransuz raýaty Patrik Battistona eden ýiti oýny oýnuň ýatdan çykmajak pursatlarynyň birine öwrüldi. Battiston agyr ýaralanan hem bolsa, emin oýny dowam etdirdi.

Urugwaýyň gödek suraty

1986-njy ýylda Urugwaý bilen Şotlandiýanyň arasyndaky oýun dünýä çempionatynyň iň irki gyzyl kartoçkasy hökmünde taryha girdi. Urugwaý Serjio Batista oýnuň 56-njy sekundynda gyzyl kartoçka bilen jezalandyryldy. Gödeklik oýnuň dowamynda dowam etdi we Urugwaý “haýwanlar” hökmünde häsiýetlendirildi. Kamerunly Andre Kana Baýyk we Benýamin Massing gyzyl kartoçka bilen ugradyldy. Şol ýaryşda Günbatar Germaniýa bilen Gollandiýanyň arasyndaky oýunda Frank Rijkaard bilen Rudi Wolleriň arasynda bolup geçen wakalar bäsdeşligiň derejesini görkezdi. Şol ýylyň finalynda Marko Materazzi daky Zinedin Zidan -yň kellesi uzak wagtlap ara alnyp maslahatlaşyldy we Zidanyň karýerasynyň soňuny getirdi. Ispaniýanyň Gollandiýanyň berk goragyna garşy ýeňşi tiki-taka futbolynyň ýeňşi hökmünde ýatda galdy. 2022-nji ýyldaky dünýä çempionatynda Gollandiýa bilen Argentinanyň arasyndaky çärýek final 18 sary we bir gyzyl kartoçka bilen ünsi özüne çekdi.

Bu wakalar dünýä çempionatynyň diňe bir sport üstünlikleri üçin däl, eýsem meýdançadaky we daşarky wakalar üçin hem ýatda galar. Futbolyň taryhy şeýle ýatlamalardan doly bolsa-da, ýaryşyň tolgunmasy ýylsaýyn artýar.