Dünýä metbugatynda NATO-nyň taryhy sammiti: Global metbugat "Prezident Erdogan ýeke-täk ýeňiji" diýdi

Ankarada geçirilen NATO-nyň taryhy sammiti, global geosyýasy deňagramlylygyň üýtgedilen döwründe dünýä metbugatynyň birinji gün tertibi boldy. ABŞ-dan Europeewropa, Balkanlardan goňşy Gresiýa çenli halkara metbugat guramalary Türkiýanyň barha artýan strategiki ähmiýetine we Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň sammitden soňky derňewlerinde diplomatik üstünliklerine giňişleýin ünsi çekdi. Gazetler we teleýaýlymlar sammitiň iň aýdyň we jedelsiz ýeňijisiniň Türkiýe we onuň lideri Erdogan bolandygyny tassykladylar.

ABŞ we Europeanewropa metbugaty: "Sammitiň ýeke-täk ýeňijisi Erdogan"

Amerikan metbugatynyň abraýly gazetlerinden biri bolan "Nýu-Yorkork Taýms", Ukraina we Eýrana gönükdirilen sebitleýin söweşleriň, şeýle hem ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Ak Tama gaýdyp gelmeginiň NATO ýaranlary üçin Türkiýanyň ähmiýetini ýokarlandyrandygyny ýazdy. Gazet ösýän içerki goranyş senagaty we NATO-dan ABŞ-dan soň ikinji orunda durýan Türkiýäniň bileleşigiň geljeginde möhüm rol oýnaýandygyny mälim etdi we Trumpyň özi sammite diňe Erdoganyň myhman alandygy sebäpli gatnaşmaga razydygyny mälim etdi.

Global seljerme saýty Politico , sammitden soň çap edilen derňewinde, stolda "diňe bir ýeňijiniň bardygyny" we içerki goranyş pudagynda täsirli gepleşikçi we lider hökmünde tapawutlanýan Prezident Erdoganyň bardygyny aýtdy. Hasabatda ýolbaşçylaryň Erdoganyň Trump-ny NATO diskussiýalaryna goşmak ukybyna ýokary baha berendigi, Trump bolsa Türkiýe bilen gatnaşyklaryň taryhda iň gowy derejededigini aýtdy.

Goranyşa gönükdirilen neşir Defence24 täze howpsuzlyk arhitekturasy gurlanda Europeewropanyň Türkiýeni terk edip bilmejekdigini ýazdy. Ankara sammitiniň Türkiýäniň goranyş senagatyny we önümçilik kuwwatyny Europeanewropaly hyzmatdaşlaryna görkezýän strategiki sergi bolandygy mälim edildi.

Nemes Welt gazet, "Türkiye täze güýç faktorymy?" Ady bilen okyjylaryna ýüzlenip, Trumpyň sammite diňe Erdogan bilen ýakyn gatnaşygy sebäpli gatnaşandygyny aýtdy. Beýleki tarapdan, Süddeutsche Zeitung sammiti NATO üçin möhüm öwrülişik hökmünde häsiýetlendirdi we ýaranlaryň goranyş maýa goýumlaryny görkezýändiklerini ýazdy. Tagesschau Erdoganyň sammit başlamazdan ozal abraý gazanandygyny we Türkiýäniň aýrylmaz sebit güýji bolandygyny ýazsa-da, Wirtschaftswoche Trumpyň Ankarada dostlukly we ajaýyp ýagdaýda garşy alnandygyny we sammite gatnaşmagyň maksadynyň gönüden-göni Erdogandygyny aýtdy.

F-35 we grek we italýan metbugatynda diplomatik ýeňşiň sesleri

Gresiýanyň metbugaty ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň sammitdäki F-35 söweş uçarlarynyň Türkiýa satylmagy we CAATSA sanksiýalarynyň ýatyrylmagy baradaky oňyn habarlaryna ünsi jemledi. Leadingurduň öňdebaryjy habar portallaryndan biri bolan in.gr Türkiýeniň artýan geosyýasy agramyna ünsi çekdi, "Erdogan Trump bilen duşuşygynda" söweşde ýeňiş gazandy, indi bolsa "söweşde" ýeňiş gazanmaga synanyşýar. Gazet Türkiýäniň ilkinji täsir galdyryjy göreşde ýeňendigini, ýöne F-35 kysymly uçarlaryň iberilmegi üçin takyk meýilnama almak ugrundaky göreşiň dowam edýändigini ýazdy.

Katimerini gazetiniň habaryna görä, Trump Türkiýäni beýleki ýaranlara garanyňda "has wepaly dost" diýip häsiýetlendirýär, SKAI TV bolsa Türkiýäniň "Erdogan NATO sammitiniň iň uly ýeňijisi" ady bilen F-35 surnaý kartasyny stoluň üstünde üstünlikli goýandygyny mälim etdi.

Italiýanyň metbugaty Europeanewropa liderlerini tankytlaýarka, Trumpyň öwgüli sözlerini Erdogana gönükdirdi. La Repubblica Trumpyň "Men bu ýere Erdogan üçin geldim" sözlerini bellän bolsa, Corriere della Sera "Trump, sözleri bilen NATO sammitini sarsdyrýar" ady bilen Berline, Pari Parise we Londona garşy tankytlara ünsi çekdi. Şeýle hem gazet, Gresiýanyň premýer-ministri Kyriakos Mitsotakisiň Ankarada "Mehter marty" bilen garşylanmagynyň tötänlik bolup bilmejekdigini ýazdy.

La Stampa we Il Messaggero gazetleri hem metbugata açyk ýygnaklarda Trumpyň Erdogany "möhüm dost" diýip atlandyrandygyny we F-35 uçarlarynyň iberiljekdigini wada berendigini habar berdiler.

Awstriýa, Şweýsariýa we Balkanlar: "Türkiýe, aýrylmaz sebit güýji"

Şweýsariýanyň köpçülikleýin habar beriş serişdesi SRF , "NATO-nyň ykbaly ýygnagy: üýtgedip gurmak ýa-da dargatmak?" Ady astynda hödürlän derňewinde, Türkiýäniň Russiýa bilen Ukrainanyň arasynda araçylyk edip bilýän we Ortaýer deňzinden Gara deňze çenli uzalyp gidýän möhüm suw ýollaryna gözegçilik edip bilýän seýrek ýurtlardan biridigini ýatlatdy.

Awstriýanyň jemgyýetçilik telewideniýesi ORF sammiti "Ankara üçin bejergi" hökmünde häsiýetlendirdi we F-35 we CAATSA sanksiýalarynyň ýatyrylmagy üçin ýaşyl çyranyň Ankara üçin uly girdeji bolandygyny ýazdy. Habarda Prezident Erdoganyň atlylary we söweş uçarlary bilen Trumpy ajaýyp garşylaýandygy nygtaldy. Awstriýanyň Söwda palatasynyň neşir edilmegi LOOKAUT , "Erdoganyň NATO sammitinde Europeewropanyň özüne nä derejede mätäçdigini görkezýän" ady bilen Kurier gazetiniň Türkiýäniň Europeanewropanyň howpsuzlygy üçin aýrylmaz bir zat bolandygyny seljerip, liderleriň utanjaň adamyň portretini çekendigini, Erdoganyň bolsa özüne ynamly öý eýesi bolandygyny aýtdy.

Balkan metbugatynda Bosniýa we Gersegowinadan Klix "Polat gümmez" howa goranyş ulgamynyň Türkiýanyň 22 ýyldan soň guran sammitinde tapawutlanandygyny ýazdy. Horwatiýadan Index soýuzdaş goranyş çäklendirmelerini aýyrmak baradaky çagyryşy beren wagtynda, Sloweniýadan RTV SLO sammiti Türkiýäniň öz güýjüni görkezýän goranyş senagaty görkezişi bilen deňeşdirdi.