Earthquakeer titremesi zolagynda eksporta uly garşylyk: 11 welaýatdan 7-si eksportyny artdyrdy
Kahramanmaraş merkezindäki ýer titremelerinden ejir çeken 11 welaýatyň eksporty, ýylyň birinji ýarymynda 7,34 göterim ýokarlamak bilen 10 milliard dollardan geçdi we bu ykdysady dikelişiň alamatydyr.
6-njy fewralda bolan ýer titremelerinden soň ýaralaryny bejermäge synanyşýan betbagtçylyk sebitinde ykdysadyýetiň we önümçiligiň tigirleri ýene-de güýçli öwrüp başlady. Türk eksportçylary ýygnagynyň (TİM) maglumatlaryndan alnan maglumata görä, ýer titremesinden ejir çeken 11 welaýatyň eksporty ýylyň birinji ýarymynda uly garşylyk görkezdi we ýokarlanmak tendensiýasyna girdi. Geçen ýylyň ilkinji 6 aýynda 9 milliard 386 million 367 müň 880 dollar bolan eksportyň umumy mukdary şu ýylyň şol döwri 7,34 göterim ýokarlamak bilen 10 milliard 74 million 953 müň 430 dollar boldy.
Adana, Adyýaman, Diýarbakyr, Elazyğ, Gaziantep, Hataý, Kahramanmaraş, Kilis, Malatýa, Osmaniýe we Şanlyurfa ýaly 11 welaýat, kyn şertlere garamazdan dünýä bazarlarynda barlygyny güýçlendirmek bilen türk ykdysadyýetine goşant goşmagyny dowam etdirdi.
Gaziantep liderligini dowam etdirýän bolsa, Hatay we Adana yzarlaýarlar
Sebit ykdysadyýetiniň lokomotiwi bolan Gaziantep, ýer titremesinden soňky döwürde eksportda öňdebaryjylygyny ýitirmedi. Januaryanwar-iýun aýlarynda şäheriň daşary söwdasy, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 3,9 göterim ýokarlap, 5 milliard 37 million 910 müň 520 dollar derejesine ýetdi. Bu ýokary öndürijilik bilen Gaziantep, 11 welaýatyň arasynda iň köp eksport edilýän merkez hökmünde hasaba alyndy.
Gaziantepden soň ýer titremesinde iň agyr weýran bolan welaýatlaryň biri bolan Hatay ikinji ýeri eýeledi. Hatay ilkinji 6 aýda 4 göterim ösüş gazandy we 1 milliard 808 million 829 müň 250 dollar daşary ýurt söwdasyna ýetdi. Adana güýçli ösüş depgini 16,3 göterim we eksport mukdary 1 milliard 690 million 880 müň 380 dollar bilen sanawda üçünji orny eýeledi.
Eksporty ýokarlandyrmak rekordynyň eýesi 321 göterim bilen Elazyğ boldy
Betbagtçylyklaryň yzlaryny ýok etmek üçin gurluşyk we dikeldiş işleriniň doly tizlikde dowam edýän sebitinde Elazığ iň ajaýyp üstünligi proporsional görkezdi. Geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende ýylyň birinji ýarymynda eksportyny 321,1 göterim artdyran Elazyğ, daşary ýurtlara 249 million 515 müň 280 dollarlyk önüm ibermek bilen sebitiň ösüş çempiony boldy.
Iş, eksportyny artdyran beýleki welaýatlarda-da dowam etdi. Januaryanwar-iýun aýlarynda Şanlyurfa 10 göterim ýokarlap, 181 million 951 müň 730 dollar , Osmaniýe çynlakaý tizlenme bilen 66,5 göterimden 120 million 507 müň 490 dollar we Kilis 13 göterim ýokarlap, 69 million 172 müň 980 dollar boldy. ABŞ-nyň dollaryna deň bolan eksporta ýetmegi başardy.
Eksport ýitgileri dört welaýatda dowam edýär
Sebitdäki umumy ýokarlanyş tendensiýasyna garamazdan, ýer titremesiniň zyýanly täsirleriniň önümçilik kuwwatyna henizem duýulýan 4 welaýatda eksport azaldy. Theer titremesiniň merkezi bolan Kahramanmaraşyň daşary ýurt söwdasy 2 göterim azaldy we 625 million 65 müň 110 dollara çenli azaldy. Şonuň ýaly-da, Diýarbakyr eksporty 23,1 göterim azaldy we 105 million 677 müň 710 dollar , Malatýa eksporty 13,8 göterim azaldy we 150 million 756 müň 370 dollar we Adýaman eksporty 7,3 göterim azaldy we 34 million dollara çenli azaldy. 686 km 610 dollar hökmünde hasaba alyndy.
2025-nji we 2026-njy ýylyň ýanwar-iýun döwri üçin eksport görkezijileri (müň dollar bilen) we Kahramanmaraşda ýerleşýän ýer titremelerinden ejir çeken 11 welaýatyň ykdysady dikeldiş prosesini görkezýän bu iki ýylyň arasyndaky üýtgeşmeler, sebitiň senagat we söwda potensialynyň gaýtadan dikeldilendigini görkezýär.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!