Eastakyn Gündogar syýahatçylygynda täze döwür: 6 ýurdy ýapmak üçin 'Arap Şengen' wizasy gutardy

Aýlag hyzmatdaşlygy geňeşi (GCC) Eastakyn Gündogar geografiýasyndaky syýahatçylyk dinamikasyny düýpgöter üýtgetjek taryhy integrasiýa ädimini ädýär. Theewropa Bileleşiginiň “Şengen” modelinden ylham alan we sebitdäki alty ýurdy bir wiza astynda birleşdirjek syýahatçylyk wizasynyň bilelikdäki taslamasynda soňky burç gazanyldy. GK-nyň Baş sekretary Kasim Muhammet al-Budeýwi, Riýadda geçirilen Howpsuzlyk we Taryh Dialogy 2026 sammitinde möhüm çykyş eden taslamanyň tehniki we býurokratik işleriniň tamamlanjakdygyny habar berdi.

Aýlag ýurtlarynda üznüksiz syýahat döwri başlaýar

GKÇ-nyň Baş sekretary Kasim Muhammet al-Budewi sammitde eden çykyşynda uzak wagtlap üns bilen geçirilen bilelikdäki wiza barlaglarynyň jikme-jikliklerini paýlaşdy. El-Budeýwi: "Biz indi köpden bäri işleýän bilelikdäki syýahatçylyk wizasy taslamasynyň tamamlanmagyna golaýlaşýarys. Ulgamyň durmuşa geçirilmegi bilen halkara myhmanlar her bir ýurt üçin aýratyn wiza almagyň ýerine, ýeke-täk wiza bilen Aýlag sebtiniň alty ýurduna üznüksiz syýahat edip bilerler." "GCC esasy syýahatçylyk wizasy" diýilýän bu täze ulgam; Birleşen Arap Emirlikleriniň (BAE), Saud Arabystany, Bahreýn, Katar, Oman we Kuweýtiň çäginde doly erkin hereket etmegi wada berýär.

Taryhy taslamanyň tassyklanylyşy we taryhy

Birnäçe ýyl bäri döredilen bu ynkylap taslamasy ilkinji gezek 2023-nji ýylyň oktýabr aýynda Aýlag ýurtlarynyň syýahatçylyk ministrleri tarapyndan biragyzdan kabul edildi. Şol ýylyň noýabr aýynda agza ýurtlaryň içeri işler ministrleriniň beren ýaşyl çyrasy bilen resmi taýdan kabul edilen bu başlangyç hukuk infrastrukturasyny berkitdi. 2025-nji ýylyň iýun aýynda BAE-nyň Ykdysadyýet ministri Abdullah bin Tawuk al-Marri bilelikdäki syýahatçylyk wizasynyň resmi taýdan tassyklanylmagynyň tamamlanandygyny habar berdi. Şeýle-de bolsa, ulgamyň haçan güýje girjekdigi barada resmi senenama entek yglan edilmedi. Baş sekretar Budeýwi Riýaddaky soňky salgysynda takyk başlangyç senesini bermekden saklandy.

Serhetler bir nokatly howa syýahaty bilen has aňsat bolýar

Aýlag ýurtlary daşary ýurtlardan syýahatçylary ýekeje wiza bilen kabul etmäge taýynlyk görüp, öz aralarynda transport ulgamyny hem döwrebaplaşdyrýarlar. Şunuň bilen baglylykda, BAE bilen Bahreýniň arasynda amala aşyrylan "Bir nokatly howa ýolagçylary" taslamasynyň synag möhleti geçen fewralda başlandy. Bahreýn halkara howa menzili bilen Abu-Dabidäki Zaýed halkara howa menziliniň arasynda işleýän bu ulgamyň kömegi bilen ýolagçylar pasport we immigrasiýa amallaryny diňe gidýän howa menzilinde tamamlaýarlar. Barmaly ýerinde hiç hili barlag geçirilmezden göni geçip bilýän ýolagçylar üçin biometrik maglumatlary barlamak, elektron derwezeleri we maglumatlary paýlaşmagyň ösen tehnologiýalary ulanylýar. Hünärmenler bu ulgamyň Pars aýlagynyň içindäki syýahaty çaltlaşdyrmagy maksat edinýändigini, umumy syýahatçylyk wizasynyň sebitden daşardan gelýän global syýahatçylary nyşana alýandygyny aýdýarlar.