ECB-iň başlygy Lagardyň möhüm inflýasiýa duýduryşy: "Uzak wagtlap nyşanyň üstünde galar"

Europeanewropa Merkezi Bankynyň Dolandyryjy Geňeşi, sentýabr aýynda geçiriljek mejlisinde bazaryň garaşyşlaryna laýyklykda üç esasy syýasat nyrhyny 25 esasy bal ýokarlandyrmak kararyna geldi. Bu möhüm karardan soň, ECB-iň başlygy Kristin Lagarde Berlindäki kameralaryň öňünde peýda boldy we dünýä ykdysadyýeti, energiýa krizisleri, geosyýasy dartgynlyk we pul syýasatynyň geljegi barada ajaýyp baha berdi.

Eastakyn Gündogardaky gapma-garşylyklar we inflýasiýa basyşlary

Çykyşyny pul syýasaty kararlarynyň fonuny düşündirmek bilen başlan Lagard, ozewro zonasynyň ykdysadyýetiniň energiýa zarbalaryna garaşylýandan has güýçli garşylyk görkezendigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, dünýädäki söwda dartgynlygynyň we energiýa bahalarynyň üýtgemeginiň ykdysady ösüş üçin çynlakaý töwekgelçilikleri dowam etdirýändigini aýtdy. Lagarde Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň, hususan-da bahalaryň durnuklylygyna howp salýandygyny aýdyp, duýduryş berdi: "Eastakyn Gündogardaky konfliktler inflýasiýa basyşyny dowam etdirýär. Bu inflýasiýanyň uzak wagtlap göz öňünde tutulan derejämizden ýokary bolmagyna sebäp bolar."

Gysga möhletli inflýasiýa garaşmalarynyň ýokary galýandygyny, ýöne orta möhletde deňagramlylyk hereketine garaşýandyklaryny mälim eden BB-niň başlygy, garaşylýandan birneme pes, ýöne has uzak wagtyň dowamynda ýaýrajak inflýasiýa prosesi bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny aýtdy. Lagarde, orta möhletli inflýasiýa maksadyna 2 göterim ýetmek kararyna gelip, pul-karz syýasatyny durmuşa geçirjekdiklerini aýtdy. Göterim göteriminiň Dolandyryş Geňeşi tarapyndan biragyzdan kabul edilendigini mälim eden Lagarde, "Bu karar uzak ara alyp maslahatlaşmagy talap etmeýän aç-açan ädim boldy. Ykdysady dünýägaraýyşlar baradaky näbellilikler dowam edýärkä, inflýasiýada töwekgelçilikler ýokarlanýar we ösüş peselýär"

Maglumatlara esaslanýan syýasat we global obligasiýa bazarlary

Geljek döwürde edilmeli ädimler baradaky soraglara jogap beren Lagarde, ýygnakda indiki ädimleri ara alyp maslahatlaşmaýandyklaryny aýtdy. Marketewropa Bileleşiginiň prezidenti häzirki bazar şertleriniň gaty üýtgeýändigini aýdyp, "Öňe sürülýän çaklamalary etmegiň manysy ýok. Indiki ädimimiz diňe alýan ykdysady maglumatlarymyza bagly bolar" -diýdi. ozewro zonasynyň ykdysadyýetiniň durnuklylygyna we inflýasiýa görkezijilerine haýran galmaklaryny gizlemedik Lagard, azyk önümleriniň bahalaryna täze basyşlara garaşýandyklaryny aýtdy, ýöne bu ssenariýalaryň hemmesi

Dünýä obligasiýa bazarlarynda girdejiniň soňky döwürde ýokarlanmagyna ünsi çekip, Lagarde bu ýagdaýyň teklip we isleg balansynyň üýtgemegi bilen baglanyşyklydygyny aýtdy. Lagarde, bu işde kompaniýalaryň obligasiýa bazary arkaly maliýeleşdirmek gözlegleriniň köpelmeginden başga-da, emeli intellekt maýa goýumlarynyň hem bu işde möhüm rol oýnaýandygyny we ABŞ-nyň obligasiýa bazarynyň göwrüminiň global girdejilere hem täsir edýändigini aýtdy. Lagarde, ECB hökmünde ösüşlere esasanam uzak möhletli göterim derejelerine ýakyndan gözegçilik edýändiklerini aýtdy. Beýleki tarapdan, ABŞ-nyň Gazna ministrliginiň ýeniň hümmetiniň peselmeginiň öňüni almak üçin ýewro ätiýaçlyklaryny satyp, walýuta bazaryna goşulandygyny tassyklan Lagarde bu mesele barada jikme-jik düşündiriş bermekden saklandy.

Sanly ýewro taslamasy we ýewro ynamy

Christinewropanyň maliýe garaşsyzlygy nukdaýnazaryndan sanly ýewro taslamasyna uly ähmiýet berýändigini aýdan Kristin Lagarde, merkezi bankyň sanly walýutasynyň sanly zamanda zerurlyga öwrülendigini öňe sürdi. Häzirki töleg infrastrukturasynyň gowşak we daşarky garaşlydygyny bellän Lagarde, sanly ýewronyň Europeewropany global aktýorlardan has goragly ýagdaýa saljakdygyny aýtdy.

ozewro zonasyndaky populist we aşa sagçy hereketleriň umumy pul birliginiň geljegine howp saljakdygy baradaky soragda Lagarde ýewro üçin sosial goldawyň taryhy taýdan iň ýokary derejededigini ýatlatdy. Duşuşyga gatnaşan Germaniýanyň Merkezi Bankynyň (Bundesbank) prezidenti achoahim Nagel populist hereketleriň köpelmegine alada bildirdi.

Iş möhletiniň 2027-nji ýylyň güýzünde gutarjak Lagarde möhletinden öň işinden aýryljakdygy baradaky aýyplamalary ret etdi we şahsy geljegi baradaky çaklamalaryň hakykaty görkezmeýändigini aýtdy. Netijede, Lagarde ECB-iň ýakyn wagtda üç dürli ykdysady ssenariý derňewiniň netijelerini halk bilen paýlaşjakdygyny mälim etdi.