Efiopiýada TPLF bilen Federal Goşunyň arasynda çaknyşyk başlandy

Efiopiýanyň demirgazygynda hereket edýän gozgalaňçy Tigraý Halk azat ediş fronty (TPLF) federal goşun güýçlerine garşy hüjüm gurandygyny habar berdi. Sebitdäki konfliktleriň täzeden başlamagyndan soň BMG (BMG) we Afrika Bileleşigi (AU) taraplary dartgynlygy azaltmaga we parahatçylyk şertnamasyna boýun bolmaga çagyrdy.

Özara talaplar we gapma-garşylyk zolaklary

TPLF tarapyndan berlen ýazmaça beýanatda bu gurama degişli ýaragly elementleriň Efiopiýanyň goşunyna garşy hüjüm gurandygy aýdylýar. Şeýle hem beýannamada Efiopiýanyň goşunynyň pyýada we mehanizirlenen bölümleriň, şeýle hem pilotsyz howa ulaglarynyň (howa gämileriniň) we howa elementleriniň goldawy bilen giňişleýin hüjüm edendigi we Tigraý güýçleriniň bu hüjümleri basyp ýatyrmak üçin güýçli çaknyşyklara garşy hüjüm edendigi öňe sürüldi.

Efiopiýanyň federal hökümeti TPLF-iň talaplary barada entek beýanat bermedik hem bolsa, ýerli habar beriş serişdeleri Tigraý, Afar we Amhara sebitleriniň käbir ýerlerinde çaknyşyklaryň bolandygyny habar berdi. Tigraý sebitiniň öňki wagtlaýyn başlygy we federal hökümetiň geňeşçisi Getaçew Reda TPLF administrasiýasyny Afar we Amhara sebitlerinde hökümet wezipelerine garşy giň gerimli hüjümleri amala aşyrmakda aýyplady.

Uçuşlar togtadyldy we halkara jaňlar edildi

TPLF güýçleriniň Tigraýyň paýtagty Mekelle şäherindäki Alula Aba Nega howa menziline gözegçilik edendigi baradaky habarlardan soň sebitdäki dartgynlyk güýçlendi. Bu ösüşden soň, Efiopiýa Howaýollary howpsuzlyk sebäpli 23-nji sentýabrdan Mekelle, Aksum we Şire şäherlerine uçuşlaryny wagtlaýynça togtatdy.

Bu wakalardan soň BMG-nyň Baş sekretary Antonio Guterres Efiopiýanyň demirgazygyndaky ýagdaýdan çynlakaý aladalanýandygyny mälim etdi we taraplary 2022-nji ýylda gol çekilen Pretoriýa şertnamasynyň çäginde dartgynlygy azaltmaga we gepleşiklere gaýdyp gelmäge çagyrdy. Afrika Bileleşigi hem şuňa meňzeş beýannama berdi we 2022-nji ýylyň noýabr aýyndaky Pretoriýa konflikt şertnamasynyň bes edilmeginiň parahatçylyk etabynyň esasyny düzýändigini aýtdy.

Geçmişden şu güne çenli Tigraý meselesi

Efiopiýanyň federal hökümeti bilen TPLF-iň arasynda 2020-nji ýylyň noýabr aýynda başlanan we ýüzlerçe müň adamyň ölmegine sebäp bolan çaknyşyklar 2022-nji ýylyň noýabr aýynda Günorta Afrikanyň Pretoriýa şäherinde baglaşylan şertnama bilen tamamlandy. Şeýle-de bolsa, parahatçylyk şertnamasyna garamazdan Tigraýyň günbataryndaky jedelli sebitleriň ýagdaýy we göçürilenleriň gaýdyp gelmegi we ýaragsyzlanmak dowam etdi. Ahyrynda, TPLF ýaly 7 sany ýaragly we syýasy gurama, premýer-ministr Aby Ahmediň ýolbaşçylygyndaky federal hökümete garşy bilelikde hereket etmek üçin bileleşik döredendiklerini habar berdi.