Egeýiň altyn awçylary: Akym düşeklerinde hazyna gözlemek

Altyn gözlemegiň usullary: Pan we Weir

Altyn gözleýänler köplenç iki esasy usuly ulanýarlar: Pan we weir. Gazanyň usuly, akym düşegindäki gumy bir tabaga alyp, suwuň kömegi bilen süzmek prinsipine esaslanýar. Bu amalda ýeňil daşlar we gum suw bilen daşalanda, potolokyň düýbünde agyr altyn bölejikleri ýygnanýar.

Weir usuly altynyň suw akymy bilen belli bir nokatlarda ýygnanmagyny üpjün edýär. Bu usulda gum we toprak süzülýär we altyn bölünýär, käwagt ownuk suw dwigatellerini ulanýar. Bu usullar höwesjeňler we hünärmenler tarapyndan giňden makullanylýar. Käbirleri üçin güýmenje hökmünde görülse-de, beýlekiler üçin goşmaça girdeji çeşmesi bolup durýar. Aýdyn, Manisa, Denizli we Uşak ýaly welaýatlardan gelýän altyn awçylar birnäçe hepde wagt geçirip, şowlulygyny synap görýärler.

Aýdynyň Kuýukak etrabynda ýaşaýan Ahmet Gür, 5 ýyl ozal güýmenje hökmünde başlan bu güýmenjäniň wagtyň geçmegi bilen hyjuwyna öwrülendigini aýdýar. Dynç günlerini aýaly bilen tebigatda geçirmegiň parahatçylyklydygyny mälim eden Gür, käte birnäçe gram altyn tapýandyklaryny, käte bolsa boş gaýdyp gelýändiklerini aýtdy. Agzalar ikisi hem tebigatdan lezzet alýarlar we tapýan altynlaryny ýygnaýarlar. Gür, tebigatyň hemişe täzelenýändigini we altyn gözlemegiň tükeniksiz başdan geçirme bolandygyny, "Altyn gutarsa-da altyn suw gelşi ýaly gelýär" -diýdi. "Kofe dükanlarynda wagt geçirmegiň ýerine tebigatda altyn gözlemek has manyly" diýmek bilen, Kaýalýogly her gün 1 gram altyn tapmagyň mümkindigini we bu işde fiziki taýdan işlemegiň ýadawlygyny ýatdan çykarýandygyny aýdýar. Doktor Ahmet Hamdi Deliormanly gyrymsy gazmagyň köp ýyl bäri belli usuldygyny düşündirýär. Deliormanly, akym düşeklerinde toplanan altynyň nusgawy barlag usullary bilen bölünýändigini, ýöne bu usulyň uly ykdysady girdeji getirmeýändigini aýdýar. Türkiýedäki käbir sebitlerde şunuň ýaly önümçiligiň bilesigeliji adamlar ýa-da güýmenje maksatly amala aşyrylýandygyny aýdýar.

Deliormanly "Bu ýerler esasy ýataklar däl, şonuň üçin uly baýlyk tapmak mümkin däl" -diýip, dag magdanlarynyň çäklerine ünsi çekýär. Collectedygnalan altynyň 18-23 karat aralygynda bolup biljekdigini we karat kesgitlenenden soň döwük altyn hökmünde satylyp bilinjekdigini hem sözüniň üstüne goşdy.

Netijede, akym düşeklerinde altyn gözlemek tebigat bilen ýeke bolmak isleýänleriň we goşmaça girdeji gözleýänleriň ünsüni özüne çekýär. Şeýle-de bolsa, bilermenler şeýle gözlegleriň uly ykdysady girdeji getirmejekdigini duýdurýarlar.