Gysgaça
- Halkara Energetika Guramasy, bar bolan elektrik torlaryny sanly tehnologiýalar bilen döwrebaplaşdyrmagyň goşmaça kuwwatlylygy 330 gigawat bolup biljekdigini habar berdi.
- Hasabata görä, torlary döwrebaplaşdyrmak arkaly 330 gigawata çenli goşmaça kuwwat döredilip bilner; Adaty seti giňeltmek usullary arkaly bu kuwwata eýe bolmak, takmynan 100 milliard dollar maýa goýumyny talap edip biler.
Halkara Energetika Guramasy (IEA) 2026-njy ýylyň 23-nji sentýabrynda çap edilen "Elektrik döwründe setleri döwrebaplaşdyrmak" atly hasabatynda global elektrik isleginiň çalt ýokarlanmagyna garşy möhüm çözgüt hödürleýändigini aýtdy. Hasabata görä, torlary döwrebaplaşdyrmak arkaly 330 gigawata çenli goşmaça kuwwat döredilip bilner; Adaty seti giňeltmek usullary arkaly bu kuwwata eýe bolmak, takmynan 100 milliard dollar maýa goýumyny talap edip biler.
Sanly tehnologiýalar gözenegiň kuwwatyny nädip ýokarlandyrýar?
IEA, dinamiki kuwwat derejesi, gözenek topologiýasy optimizasiýasy we ösen energiýa akymyna gözegçilik ýaly sanly çözgütleriň täze infrastruktura maýa goýumlarynyň ornuny tutmasa-da, päsgelçilikleri azaltmakda goşmaça rol oýnaýandygyny nygtaýar. Bu tehnologiýalary ornaşdyrmak, birnäçe ýyllap dowam edýän täze liniýa gurluşyklary bilen deňeşdirilende birnäçe aýyň içinde amala aşyrylyp bilner. Mysal üçin, Beýik Britaniýada ösen energiýa akymyna gözegçilik 2 gigawatdan gowrak goşmaça geçiriş kuwwatyny üpjün edýär, ABŞ-da bolsa dinamiki kuwwatlandyryş derejesi ýyllyk dyknyşyk çykdajylarynyň 64 million dollaryndan gaça durýar.
Emeli intellekt tor dolandyryşynda näderejede täsirli?
Elektrik tory operatorlarynyň arasynda geçirilen gözleglere görä, emeli intellekt tehniki hyzmatda 70 göterim derejesinde giňden ulanylsa-da, bu nyrh real wagt amallarynda 23 göterimde galýar. Operatorlar, emeli intellektiň real wagt proseslerine goşulyşmagynda düşnükliligiň, auditoryň, jogapkärçiligiň we kiberhowpsuzlygyň talaplarynyň esasy kynçylyklardygyny aýdýarlar. Şeýle hem paýlaýyş torlarynda gün energiýasynyň we elektrik ulaglarynyň köpelmegi bilen maglumatlaryň görnükliliginiň has möhümdigi aýdylýar.
Global elektrik islegi, soňky 10 ýylda energiýa isleginden iki esse çalt ösdi we 2035-nji ýyla çenli ulgama 25 million kilometr täze liniýa goşmagy zerur etdi. Rugsat beriş amallary we çykdajylaryň ýokarlanmagy sebäpli maýa goýumlarynyň haýallaşmagyna garamazdan, sanlylaşdyrma çäresi Fransiýanyň we Günorta Koreýanyň umumy gurlan güýjüne deň bolan kuwwatlylygy ýokarlandyrmak arkaly gözenegiň dykyzlygyny azaltmagy maksat edinýär.
Energetika bazarlarynda işleýän edaralar we gözenek operatorlary üçin IEA kadalaşdyryjy-hukuk binýadyny gowulandyrmagy, maglumat infrastrukturasyny berkitmegi we hünärli adam resurslaryny ýokarlandyrmagy maslahat berýär. Energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin sanlylaşdyrma strategiýalarynyň milli energiýa syýasatlaryna goşulyşmagyna we bu işde kiberhowpsuzlyk ülňüleriniň düýpli durmuşa geçirilmegine garaşylýar.
Netije
Bar bolan elektrik infrastrukturasynyň sanlaşdyrylmagy ýokary çykdajyly we uzak möhletli fiziki giňeltmek taslamalaryna tygşytly we çalt alternatiwa döredýär. Tehnologiki üýtgemeler, esasanam täzelenip bilýän energiýa çeşmelerini tora birikdirmekde päsgelçilikleri ýeňip geçmek üçin esasy rol oýnaýar.
Emeli intellekt we ösen dolandyryş ulgamlaryny gözenegiň dolandyryşyna goşmak, energiýa netijeliligini ýokarlandyrmak bilen amaly çykdajylary azaltmak mümkinçiligine eýe. Şeýle-de bolsa, bu özgerişligiň üstünligi howpsuzlyk we jogapkärçilik standartlarynyň, şeýle hem tehnologiki infrastrukturanyň dogry gurulmagyna baglydyr.
Mümkin täsirler
Sanlaşdyrma programmalarynyň giňden ulanylmagy energiýa pudagynda maýa goýum çykdajylaryny optimizirläp we täzelenip bilýän energiýa taslamalarynyň set bilen baglanyşyk wagtyny gysgaldyp biler. Bu gün we ýel energiýasy maýa goýumlarynyň tizlenmegine we energiýa üpjünçiliginiň çeýeliginiň ýokarlanmagyna goşant goşup biler.
Täze işewürlik modelleri we programma üpjünçiligine gönükdirilen çözgütler, tor operatorlary we energiýa tehnologiýa kompaniýalary üçin möhüm bolup biler. Başga bir tarapdan, kiberhowpsuzlyk talaplarynyň ýokarlanmagy, bu ugurda ýöriteleşen tehnologiýa kompaniýalaryna isleg we howpsuzlyk maýa goýumlaryny döredip biler.
Çeşme: Anadolu Ajansı
Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!