Emeli intellekt we milli tehnologiýa boýunça ägirt uly üstünlik: Ministr Kajyr "Möhürimizi asmana goýarys" diýdi

Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kaçyr, daşary ýurtly türkler we degişli jemgyýetler (YTB) üçin Prezidentiň çäginde geçirilen "Türkiýe tejribe görüş gepleşikleri" programmasynda möhüm çykyş etdi. Globallaşma şemalynyň ugruny üýtgedendigini we erkin söwda mehanizmleriniň köne dinamikasyny ýitirendigini aýdan Kaçer, häzirki dünýäde dünýäde öz-özüni üpjün etmekde möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy.

+ ini = "300" beýiklik = "170">

Türkiýanyň bu täze dünýä tertibine taýynlyk görülmändigini mälim eden ministr Kaçyr, 2000-nji ýyllardan bäri Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda güýçli ädimleriň ädilendigini aýtdy. Türkiýäniň öz içerki çeşmeleri bilen möhüm tehnologiýalary ösdürip biljek global bäsdeşlik güýjüne ýetendigini mälim eden Kaçyr, bu üstünligiň aňyrsynda ägirt uly ekosistemanyň we gözleg-barlag infrastrukturasynyň bardygyny aýtdy.

Gözleg we innowasiýa 20 ýyl uly özgerişlik

Ministr Kaçyr Türkiýe soňky 20 ýylda tehnologiýa we innowasiýa pudagynda gazanan ägirt uly böküşlerini ajaýyp maglumatlar bilen paýlaşdy. Geçen ýyl gözleg we gözleg çykdajylary bary-ýogy 1,2 milliard dollar bolan Türkiýe indi bu býudjeti 20 milliard dollardan gowrak artdyrandygyny mälim etdi. Şol bir wagtyň özünde, Ylmy-gözleg pudagynda işleýän ökde adam resurslarynyň sanynyň 310 müňden gowrak bolup, güýçli adam kapitalyna öwrülendigini aýtdy.

"Türkiýäni 20-nji asyra alyp gitmegiň güýji" ady bilen tehnoparklaryň ösüşine ünsi çeken Kaçir, 20 ýyl ozal 56 kompaniýanyň bary-ýogy 2 tehnoparkda işleýändigini, häzirki wagtda 13 müňden gowrak başlangyç işiniň Türkiýäniň 115 tehnoparkynda goşmaça gymmatlyk öndürýändigini aýtdy. Geçmişde ýylda 414 patent arzasynyň bardygyny, häzirki wagtda bu mukdaryň ýylda 11 müňden geçýändigini aýtdy.

Goranmak pudagynda global üstünlik we eksport ýazgylary

Goranmak pudagynda bolup geçen özgerişliklere ünsi çekip, ministr Kajyr 20 ýyl ozal 240 million dollar bolan goranyş senagatynyň ýyllyk eksportynyň şu gün 11 milliard dollardan geçendigini aýtdy. Türkiýäniň häzirki wagtda köp sanly öňdebaryjy guramalar bilen global goranyş ligasynda durýandygyny mälim eden Kaçir, ýurduň diňe bir öz howpsuzlygyny üpjün etmän, eýsem dostlukly we soýuzdaş ýurtlaryň goranyş zerurlyklaryna hem jogap berýändigini we ösen ulgamlary bilen dünýä söweş paradigmalaryny üýtgedýändigini aýtdy.

Kaçir, YTB-nyň daşary ýurtlarda ýaşlaryň watany bilen gatnaşyklaryny berkitmek üçin möhüm taslamalary amala aşyrandygyny aýtdy we tejribe meýilnamalary sebäpli ýaşlaryň Türkiýanyň goranmak ägirtlerini ýerinde synlaýandygyny aýtdy. Youngaşlaryň ASELSAN-da ösen radar we howa gorag ulgamlaryny, TAI-de ösen awiasiýa platformalaryny, ROKETSAN-da täze nesil raketa tehnologiýalaryny, HAVELSAN simulýasiýa ulgamlaryny we STM-de milli frigat taslamalaryny gözden geçirmäge mümkinçilikleriniň bardygyny mälim etdi.

"Gyzyl alma we KAAN bilen möhürimizi asmana goýarys"

Kajyr, ýaşlaryň türk inersenerleriniň we tehnikleriniň bu işde gazanyp biljek zatlaryny hut özleri başdan geçirendiklerini aýtdy we hakyky beýik göreşiň indi başlandygyny aýtdy. Geljekdäki görüşi barada ynamly çykyş eden ministr Kaçer şu sözleri ulandy:

"Entek etmeli köp işimiz bar. Türk asyry hakykatdanam başlaýar. Roketalarymyzyň gerimini giňelderis we tizligini artdyrarys. Gyzyl alma we KAAN bilen möhürimizi asmana goýarys. Siziň tagallalaryňyz bilen kiberhowpsuzlyk, kwant tehnologiýalary we elektron söweşleri ösdüreris.

Tehnologiýanyň diňe bir tehniki üstünlik bolmaly bolman, eýsem adalat we rehimdarlyk duýgulary bilen garyşmalydygyny belläp, Kaçir Türkiýäniň öňüni alyş güýjüni şeýle derejä çenli ýokarlandyrjakdygyny, dünýäde hiç kimiň ezilenlere we türk halkyna zyýan bermek hakda pikirem etmejekdigini aýtdy.

Engineaş inersenerler bilen global bäsdeşlik

Söhbetdeşlikde çykyş eden Roketsanyň baş müdiri Murat Ikinci, Türkiýe soňky 20 ýylda goranyş pudagynda dünýä derejesinde üstünlik gazandygyny aýtdy. Dünýäniň iň ösen raketalary, uçarmansyz howa ulaglary, tanklar we dikuçarlar öndürýändiklerini mälim eden İkik, bu üstünligi ortaça 36 ýaşyndaky örän ýaş we dinamik inerener işgärleri bilen gazandyklaryny aýtdy.

Türkiýäniň ýaş in engineeringener işgärleriniň dünýä derejesinde tehnologiki taýdan ösen ýurtlara garşy çykyp biljek önümleri öndürendigini mälim eden Ikinci, bu üstünligiň dowam etmegi üçin hemişe dünýäniň dürli künjeklerinden ökde we integrirlenen ýaş akyllaryň goldawyna mätäçdigini aýtdy.

Çeşme: Milliyet

Bu habary paýlaş