Ene we çaganyň saglygy üçin täze döwür: Çaga dogluşyna taýýarlyk başlangyçlary

Türkiýe çaga dogluş döwründe ene we çaganyň saglygyny gowulandyrmagy maksat edinýän täze döwre gadam basýar. Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan başlanan täze başlangyçlaryň netijesinde 727 müň 629 göwreli aýal çaga dogluşyna taýýarlyk maslahaty berildi. Bu nukdaýnazardan, adaty dogluşy höweslendirmek we sezaryen çaga dogurmak derejesini peseltmek maksat edinilýär.

Adaty dogluş meýilnamasy we akuşerçilik akuşerleri üçin arza

Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan taýýarlanan "Adaty dogluş hereketi meýilnamasy" 2024-nji ýylyň 3-nji oktýabrynda durmuşa geçirildi. Bu meýilnama garaşýan eneleriň sagdyn dogulmagy üçin möhüm ädimleri öz içine alýar. Hereket meýilnamasynyň çäginde, Jemgyýetçilik saglygy goraýyş müdirligi tarapyndan bellenen 3400 koordinator akuşer, göwreliligiň soňky üç aýynda girýän aýallara çaga dogluşyna taýýarlyk maslahatyny berýär.

Programmanyň netijeliligini ýokarlandyrmak üçin 91 akuşerlere "Utgaşdyryjy akuşerçilik tälimçisi" berildi. Bu okuw, akuşerlere ginekologiýa we akuşerçilik hyzmatlaryny berýän iň ýakyn hassahanalarda doguljak saglyk edarasyny entek kesgitlemedik göwreli aýallary ugrukdyrmaga mümkinçilik berýär. Mundan başga-da, göwreli aýallaryň maşgala lukmanyna baryp görmek we göwrelilik yzarlamalary ýakyndan gözegçilik edilýär.

Göwreli mekdepler we maslahat hyzmatlary

Utgaşdyryjy akuşerler göwrelilik döwründe aýallary göwrelilik mekdeplerine ugrukdyrýarlar we bu amalda göz öňünde tutulmaly meseleler barada maglumat berýär. Adaty dogluşyň ene we çaganyň saglygy we dogrumdan soňky dikeldiş prosesi ýaly meseleler hem jikme-jik ara alnyp maslahatlaşylýar.

Programma başlaly bäri 2026-njy ýylyň 31-nji maýyna çenli Türkiýede 727 müň 629 göwreli aýal çaga dogluşyna taýýarlyk maslahatyny aldy. Bu amalda, esasanam ilkinji göwreliligini başdan geçirýän aýallar üçin ýörite yzarlama amallary başlandy. Göwrelilik

Saglygy goraýyş ministrligi 2025-nji ýylyň 25-nji awgustyndan başlap ilkinji gezek ene boljak aýallar üçin täze ýüz tutma berdi. Akuşerçilik utgaşdyryjy akuşerler bu aýallara telefon arkaly habar berýärler we öýe barmagy meýilleşdirýärler. Arza berlen gününden bäri 22 müň 952 göwreli aýal üçin öý saparlary edildi we bu saparlaryň dowamynda göwreliligiň soňky döwri barada möhüm maglumatlar berildi.

Mundan başga-da, göwrelilere sanly saglyk hyzmatlaryndan has netijeli peýdalanmaga mümkinçilik berýän "Enelik syýahaty" mobil programmasy girizildi. Saglyk "Rokary töwekgelçilikli göwrelilik" yglan etdi. "Göwrelilige gözegçilik ulgamy" döredildi. Bu ulgam, welaýat saglyk müdirliklerine 49 ICD-10 anyklaýyş kody bolan göwreli aýallara gözegçilik etmegi awtomatiki usulda ýatladýar we yzarlamak amallary akuşerler arkaly amala aşyrylýar.

Sanly integrasiýa netijesinde göwreli aýallaryň kliniki we saglyk bellikleri saglyk hünärmenleriniň arasynda paýlaşylyp bilner. Riskokary töwekgelçilikli göwrelilik diagnozy bolan aýallara Merkezi lukman bellemek ulgamy (MHRS) arkaly bellenilýär.

Netije we geljekde bolup biljek ösüşler

Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan geçirilen bu giňişleýin gözlegler ene we çaganyň saglygy taýdan möhüm öwrülişik hasaplanýar. Öňe gidip, şeýle programmalaryň has giň tomaşaçylara ýetmegine we tehnologiýanyň integrasiýasy bilen has ýokary derejelere çykarylmagyna garaşylýar. Bu başlangyçlar, Türkiýäniň saglygy goraýyş hyzmatlarynda öňdebaryjy ülňülere ýetmegine goşant goşjak möhüm ädimler hökmünde tapawutlanýar.