Energiýa hereketinde täze döwür: Diýarbakyrda ägirt uly nebit ätiýaçlygy, Gabardan üç esse artar

Energetika we tebigy baýlyklar ministri Alparslan Baýraktar Türkiye energiýa garaşsyzlygy we täze gözleg maksatlary ugrundaky ägirt ädimlerini yglan etdi. Ministr Baýraktar, Diýarbakyrda geçirilen innowasion nebit gözleg işlerine ünsi çekip, sebitdäki potensialyň Gabardaky önümçiligi iki esse ýa-da üç esse artdyrmak üçin ýeterlikdigini aýtdy. Şeýle hem, Gara deňizden çykarylýan içerki tebigy gazyň diňe 2028-nji ýyla çenli 17 million hojalygyň zerurlyklaryny kanagatlandyrjak derejä ýetjekdigini habar berdi.

Diýarbakyrda adaty däl usullary ulanmak bilen köpçülikleýin nebit gözleg işleri

Ministr Baýraktar Diýarbakyryň çäginde alnyp barylýan adaty bolmadyk nebit gözleg işleriniň ähmiýetine ünsi çekdi. Häzirki gözlegleriň, 600 inedördül kilometr meýdanda dört dürli ugurda ýokary tehniki kuwwatly global hyzmatdaşlar bilen geçirilýändigini mälim eden Baýraktar, hakyky potensialy bolan sebitiň 7 müň 200 inedördül kilometre barabar meýdany tutýandygyny mälim etdi. Ministr bu sebitdäki gözleg işleri üstünlikli geçen halatynda ýüzlerçe täze guýynyň açyljakdygyny habar berdi we gazanyljak önümçiligiň Gabardan ýokary bolup biljekdigini aýtdy.

Gabardaky önümçiligiň günde 83 müň barrelden geçendigini, her gün rekord goýýandygyny we sebitde 3500-den gowrak adamyň, esasanam ýerli ilatyň işleýändigini aýtdy. Terrorçylykdan arassalanan sebitleri ykdysadyýete gaýtadan dikeltmegiň möhümdigine ünsi çeken Baýraktar, bu taslamalaryň Türkiýäniň energiýa importyny azaltmakda möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy.

Gara deňiz gazy 2028-nji ýylda 17 million hojalyga ýeter

Geçen çärýek asyrda Türkiýanyň tebigy gaz infrastrukturasynda uly ynkylap bolandygyny aýdyp, ministr Baýraktar 2002-nji ýylda bary-ýogy 5 welaýatda ulanylan tebigy gazyň häzirki wagtda 81 welaýata ýaýrandygyny we şu ýylyň içinde müňlerçe şäherçä gazyň beriljekdigini habar berdi. Gara deňizdäki Sakarya gaz ýatagynda öndürilýän önümçilige ünsi çeken Baýraktar, içerki gaz önümçiliginiň şu ýyl iki esse artjakdygyny we 2028-nji ýylda dört esse artjakdygyny aýtdy. Maksadynyň 2028-nji ýylda 17 million maşgalanyň tebigy gaz zerurlyklaryny tutuşlygyna içerki çeşmeler bilen kanagatlandyrmakdygyny aýdyp, ministr bu ädimleriň Türkiýe asyrynyň gözýetiminiň esasydygyny aýtdy.

Energetiki geçişiň we global hyzmatdaşlygyň çärýek asyry

AK partiýasynyň 25 ýyllygynyň çäginde möhüm baha bermek bilen, Baýraktar Türkiýanyň oturdylan elektrik energiýasynyň soňky 24 ýylda 32 müň megawatdan 126 müň megawata çenli ýokarlandygyny aýtdy. Bu işde ulanyşa berlen 95 müň megawatt kuwwatynyň Italiýanyň umumy güýjüne deňdigini mälim eden ministr, Türkiye elektrik öndürmekde we sarp etmekde Europeewropada üçünji orunda durýar diýdi. Energetika pudagynda bolup geçen bu uly özgerişligiň çäginde nebit önümçiliginiň 3 esse, tebigy gazyň öndürilişiniň 9 esse, mineral eksportynyň bolsa 10 esse ýokarlanandygy baradaky maglumatlary paýlaşdy.

Baýraktar, Hormuz bogazyndaky näbellilikleriň global energiýa krizislerini mümkinçiliklere öwürmek nukdaýnazaryndan täze ugurlara sebäp bolup biljekdigini aýtdy; Kataryň gazyny, Kuweýtiň nebitini we Yrak baýlyklaryny Türkiýe arkaly dünýä bazarlaryna daşamak taslamalarynyň üstünde durýandygyny aýtdy. Yragyň premýer-ministri Ali Falih Zeýdiniň Türkiýe sapary wagtynda Yrak nebitiniň Jeýhan üsti bilen daşalmagy meselesiniň hem ara alnyp maslahatlaşylandygyny aýtdy. Şeýle hem, Antalýada geçiriljek Birleşen Milletler Guramasynyň Howa konferensiýasynda Saud Arabystany bilen gol çekiljek täze şertnama bilen gaýtadan dikeldilýän energiýa maksatlarynyň 5 müň megawata çenli ýokarlandyryljakdygyny we “Oruç Reis” gämisiniň Pakistanda gury ýer we deňiz sebitlerini öwrenmek üçin ýola çykjakdygyny mälim etdi.