Ersin tatar: TRNC-iň iki döwletli gurluşy hemişelik bolýar

Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň 5-nji prezidenti Ersin Tatar "Gündogar Ortaýer deňzinde türkleriň bolmagy we Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň strategiki ähmiýeti" atly konferensiýa gatnaşmak üçin ovalowa geldi. ovalowa Söwda-senagat palatasy -da geçirilen çärede tatar, şeýle hem ovalowa gubernatory Dr. Ahmet Hamdi Usta , ovalowa uniwersitetiniň rektory Prof. Doktor Mehmet Bahçekapyly we beýleki möhüm atlar gatnaşdy. Tatar bu ýerde eden çykyşynda 60 ýyl bäri dowam edip gelýän Kiprde federal çözgüt gözlemegiň netijesizdigini we indi iki döwletli syýasatyň institusionallaşdyrylandygyny aýtdy.

Kiprde çözgüt gözlemek we Federal modeliň soňy

Maslahatda çykyş eden Ersin Tatar, Kyprda 60 ýyl dowam eden gözlegiň dowam edýändigini aýtdy. Türkiýäniň adada gatyşmagy bilen täze eýýamyň başlandygyny we 1983-nji ýylda Demirgazyk Kipr Türk Respublikasynyň döredilmeginiň ýeke-täk döwlet çemeleşmesiniň mümkin däldigini görkezdi. Şeýle-de bolsa, federal çözgüt üçin gepleşikler şol döwürde dowam etdi. Tatar, dürli teklipler bilen 15 gezek stoluň başyna getirilendigine garamazdan, Gresiýanyň tarapy bu teklipleri her gezek ret edýändigini we Annan meýilnamasynyň hem şol bir ykbaly paýlaşýandygyny aýtdy. Türk tarapyň meýilnama “Hawa” diýendigine garamazdan, Kipr grekleriniň “” ok ”diýendigi we henizem Europeanewropa Bileleşigine kabul edilendigi meseläniň çözgüdini hasam kynlaşdyrdy.

Iki döwletli syýasatyň institusionallaşdyrylmagy

2017-nji ýylda Şweýsariýanyň Krans-Montana şäherinde geçirilen gepleşiklerden soň federasiýa modeliniň indi pese gaçandygyny aýdyp, tatar TRNC-iň aýratyn döwlet hökmünde barlygyny dowam etdirmelidigini öňe sürdi. Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň diňe bir gury ýer däl-de, eýsem deňiz ýurisdiksiýalary we beýleki özygtyýarly hukuklary bolan giň geografiki we strategiki sebite eýedigini mälim etdi. Türkiýe bilen bilelikde bu sebitdäki hukuklaryny goraýandyklaryny we iki döwletli syýasatyň indi institusionallaşdyrylandygyny mälim etdi.

Gündogar Ortaýer deňzi we özygtyýarlylyk hukuklary

Tatar Gündogar Ortaýer deňzinde TRNK-nyň strategiki ähmiýetini nygtady we Türkiýanyň bu ýerde kepillik döwleti hökmünde öz güýjüni saklaýandygyny aýtdy. Özbaşdaklyk düşünjesiniň ähmiýetine ünsi çeken Tatar, Demirgazyk Kipr Türk Respublikasynyň, halkara derejesinde ykrar edilmese-de, Gündogar Ortaýer deňzinde möhüm aktýordygyny aýtdy. Demirgazyk Kipr Türk Respublikasyny goramagyň we özygtyýarly hukuklaryna zyýan bermezligiň möhümdigini aýtdy.

Demirgazyk Kipr Türk Respublikasynyň häzirki ýagdaýyna baha beren Tatar, Gündogar Ortaýer deňzinde HHR-iň güýçli gatnaşygyny dowam etdirjekdigini aýtdy. Geljekde Europeanewropa Bileleşiginiň we beýleki halkara aktýorlaryň garaýyşlarynyň berjaý edilmelidigini aýtdy. Kipr meselesiniň iki döwletli çözgüdiň gurulmagy bilen täze bir ölçege eýe bolandygyny aýtdy.