Eskişehir Beýlikowadaky seýrek ýer elementleri üçin synag zawody tamamlandy

Magdanlary gaýtadan işlemek kuwwaty bolan synag desgalaryny oturtmak, dünýäde ikinji ýerde seýrek ýer elementi hökmünde häsiýetlendirilýän Eskişehiriň Beýlikowa etrabynda ýerleşýän sebitde tamamlandy. Eti Maden İşletmele tarapyndan ýerine ýetirilen taslamada, bu pudagy türk ykdysadyýetine girizmek üçin senagat önümçiligine geçmek üçin iki fazaly maýa goýum strategiýasy kesgitlenildi. Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynyň SOE komissiýasynda çykyş eden “Eti Mining Enterpraýzis” kompaniýasynyň baş müdiri chalçyn Aýdyn, ýatakdaky mineral gorlarynyň umumy bahasynyň 150 milliard dollardygyny aýtdy.

Synag desgasynyň kuwwaty we önümçilik meýilnamasy näme?

Baýlikowa ýatagynda döredilen synag desgasy her ýyl 1200 tonna magdany gaýtadan işlemek kuwwatyna ýetmek üçin döredildi. Bu desgadan soň, “Eti Maden Enterpraýzis” senagat önümçiligine geçmegi üpjün etmek üçin iki basgançakly maýa goýum meýilnamasyny amala aşyrdy. Taslamanyň esasy maksady, ýokary tehnologiýaly önümleriň çig maly bolan seýrek toprak elementlerini içerki serişdeler bilen ykdysadyýete getirmek hökmünde kesgitlenildi.

Seýrek topraklar haýsy strategiki pudaklarda ulanylar?

Eti Maden Enterpraýzis kompaniýasynyň baş müdiri chalçyn Aýdyn, seýrek ýer elementleriniň goranyş senagaty, elektronika, energiýa, ýadro tehnologiýasy, aýna we keramika ýaly strategiki pudaklaryň esasy goşandydygyny aýtdy. Aýdyn: "Biz Beýlikowadaky işimizi diňe bir täze magdan taslamasy hökmünde däl-de, eýsem Türkiýäniň geljekki tehnologiýasy we önümçilik kuwwatyna strategiki maýa goýum hökmünde görýäris. Goranmak pudagymyz üçin zerur materiallar işimiziň ileri tutulýan ugurlaryndan biridir" -diýdi.

Eti Maden Enterpraýzis, Eskişehir Beýlikowada geçirilen işler bilen 150 milliard dollar diýlip çak edilýän seýrek toprak meýdanyny işe girizmegi maksat edinýär. 1200 tonna kuwwatly synag desgasynyň tamamlanmagy bilen goranyş we ýokary tehnologiýa pudaklarynyň çig mal zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin iki fazaly senagat önümçiligine geçmek meýilleşdirilýär.

Magdançylyk ýerleriniň we strategiki çig mal öndürmek prosesi Energetika we Tebigy baýlyklar ministrliginiň we Eti Maden kärhanalarynyň ygtyýarynda we gözegçiliginde amala aşyrylýar. Taslama bilen baglanyşykly häzirki ösüşler, maýa goýum meýilnamasy we magdan käniniň iş hukuklary bilen baglanyşykly jikme-jiklikleri degişli edaranyň resmi beýannamalary we GNAT SOE Komissiýasynyň hasabatlary arkaly yzarlap bolýar.

Netije

Beýlikowadaky synag desgasynyň tamamlanmagy, Türkiýanyň içerki çeşmelerden garaşly möhüm çig mallary kanagatlandyrmak nukdaýnazaryndan möhüm çäkden geçendigini görkezýär. 150 milliard dollarlyk ätiýaçlyk potensialy taslamanyň diňe bir magdançylyk taýdan däl, eýsem tehnologiki garaşsyzlyk we senagat öwrülişigi taýdan hem strategiki ähmiýetiniň bardygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Senagat önümçiliginiň başlanmagy bilen goranyş pudagynda we ýokary tehnologiýa pudaklarynda çig mal bilen üpjün etmek çykdajylarynyň azalmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, bu desga işe girizilenden soň sebit ykdysadyýetinde iş orunlarynyň köpeljekdigi we Türkiýe dünýäde seýrek duş gelýän element elementleri bazarynda bäsdeşlik ornuna çykar diýlip garaşylýar.