Eýranda uçar krizisi Yemenemende güýçlenýär: Taraplaryň yzygiderli uruş beýannamalary

13-nji iýulda Yemenemende howa giňişliginiň bozulmagy synanyşygy ýurtda ençeme ýyl bäri dowam edip gelýän raýat urşuny höküm sürdi. Taraplaryň arasyndaky dartgynlyk iň ýokary derejä ýetdi, Yemenemen hökümeti eýranly uçaryň howa giňişligine girmeginiň öňüni almak üçin Hutileriň gözegçiligi astyndaky Sanaa halkara howa menziliniň uçuş-gonuş zolagyny nyşana aldy. Özara gödek sözler sebitdäki giň gerimli çaknyşygyň habarçysy hökmünde düşündirilýär.

Yemenemen hökümetiniň harby gatyşma signaly: "Parahatçylygy gözlemek gutardy"

ememeniň Prezident Geňeşi, Hutileriň gözegçiligindäki döwlet edaralaryny yzyna almak üçin harby operasiýalaryň gutulgysyzdygyny mälim etdi. Geňeş agzasy Osman Mekeli ýurduň resmi habar gullugy SABA-a beren beýanatynda hutlara garşy harby warianty işjeňleşdirmegiň wagtynyň gelendigini aýtdy. Şu wagta çenli geçirilen parahatçylyk gepleşiklerinden hiç hili anyk netijäniň alynmandygyny mälim eden Mekeli, "Hutiler bilen parahatçylyk gözlemek üçin düşünýän dili bilen söweşmekden has agyrlaşdy" -diýdi we bu prosesiň indi barlyk ugrundaky göreşe öwrülendigini aýtdy. Mekeli ähli syýasy we harby aktýorlary bölünişikleri bes etmäge we döwletiň täzeden gurulmagy üçin birleşmäge çagyrdy.

Şuňa meňzeş karar Prezident Geňeşiniň agzasy we Amalika Brigadalarynyň serkerdesi Abdurrahman al-Muharremi tarapyndan geldi. Muharremi, parahat ilatyň ynsanperwerlik ýagdaýyny ýeňletmek üçin Sanaa howa menziliniň üsti bilen uçuşlary ýeňilleşdirendiklerini, emma hutileriň bu hoşniýetlilikden hyýanatçylykly peýdalanandygyny aýtdy. Muharremi, harby taýýarlyk işleriniň tamamlanandygyny belläp: "Biziň barrellerimiz we gahrymanlarymyzyň tutanýerliligi, hutileriň biperwaýlygyny ýok etjek aýgytly söweşe taýýar" -diýdi.

"-hli söweş" howpy we Hutilerden mobilizasiýa jarnamasy

Hutiler frontundan hökümetiň gödek sözlerine beren jogaby gijä galmady. Hutileriň lideri Abdulmelik al-Hutiniň çagyryşy bilen on müňlerçe adamyň gatnaşmagynda köp şäherlerde, esasanam paýtagt Sanada köpçülikleýin demonstrasiýa geçirildi. Demonstrasiýalardan soň berlen resmi beýanatda sebitleriň gabawynyň dowam etdirilmeginiň "hemme taraplaýyn söweş" hasaplanjakdygy habar berildi. "Diş üçin diş, göz üçin göz" prinsipi bilen hereket etjekdiklerini mälim eden Hutiler, howa menzilleriniň özara nyşana alynjakdygyny we frontlary goldamak üçin iň ýokary derejede taýýardyklaryny mälim etdi.

Hutileriň Goranmak ministri Muhammet al-Atyfi hem ähli harby bölümleriň hüşgärdigini we ýolbaşçylaryň görkezmelerini ýerine ýetirmäge taýýardygyny aýtdy. Atyfi soňky günlerde harby taýýarlyk derejesiniň iň ýokary derejä çykarylandygyny we saýlawlarynyň açykdygyny aýtdy.

Yemenemen krizisiniň taryhy we 13-nji iýuldaky ösüşler

Saud Arabystanynyň ýolbaşçylygyndaky koalisiýa güýçleri 2014-nji ýylyň sentýabr aýyndan bäri paýtagt Sanaany we Yemenemendäki käbir strategiki sebitleri dolandyrýan Eýran tarapyndan goldanýan Hussilere garşy 2015-nji ýylyň mart aýyndan bäri Yemenemen hökümetine harby goldaw berýär. 13-nji iýulda geçirilen soňky krizisde Yemenemen hökümeti Sana howa menziliniň uçuş-gonuş zolagynyň Eýranyň uçary tarapyndan gonmagynyň öňüni alandygyny mälim etdi. Gury ýere gelip bilmän, Eýranyň uçary ugruny üýtgedip, günbatardaky Hudaýda howa menziline tarap ugrady.

Bu ösüşden soň, Hutisiň harby metbugat sekretary yaahýa Seri ar almak üçin Saud Arabystanynyň günortasyndaky Abha howa menziline ballistik raketalar we pilotsyz howa ulaglary (UAV) bilen hüjüm edendiklerini aýtdy. Seri şeýle hem ähli halkara awiakompaniýalarynyň Sanaa howa menzilindäki gabaw ýatyrylýança Saud Arabystanynyň howa giňişligini ulanmaly däldigi barada haýbat atdy.