Eýrandan Saud Arabystanyna garaşylmadyk parahatçylyk çagyryşy: "Urşy bes etmäge taýýar"

Eastakyn Gündogarda harby we diplomatik deňagramlylygy üýtgedip biljek möhüm ösüş boldy. Düýbi Katarda ýerleşýän Al Jazeera telewideniýesine beren ýörite çykyşynda Eýranyň Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň Baş sekretary Mohsen Rezai ABŞ bilen dartgynlylykdan Yemenemen krizisine çenli Tähranyň strategiki ýol kartasyny paýlaşdy. Rezai sebitdäki konflikti soňlamak üçin Saud Arabystanyna garaşylmadyk parahatçylyk elini uzatdy.

Tährandan Riýad şäherine parahatçylyk eli: "Urşy bes etmäge doly taýýar"

Saud Arabystany bilen Eýran tarapyndan goldanýan Hutileriň biri-birine garşy çykýan Yemenemende köpden bäri dowam edip gelýän konfliktlere ünsi çekip, Muhsin Rizai parahatçylygy ýola goýmak üçin araçylyk etmäge taýýardyklaryny aýtdy. Rezai Riýad administrasiýasyna aç-açan habar iberip: "Biz hakykatdanam urşy bes etmek isleýäris. Olar hem kömek sorasa, Hutiler bilen Saud Arabystanynyň arasynda parahatçylygy ýola goýmaga doly taýýardyrys" -diýdi. Bu ädim Aýlag sebtindäki proksi söweşleri bes etmek nukdaýnazaryndan taryhy ädim hasaplanýar.

ABŞ bilen gepleşikler üçin kyn şertler we NPT dynç alyşy

Ryzaý diplomatik gatnaşyklaryň göni Waşington bilen däl-de, araçy ýurtlaryň üsti bilen dowam edýändigini aýtdy; Kataryň we Päkistanyň hökümetleriniň bu işde işjeň maslahatlaşýandygyny mälim etdi. Baş sekretar, Eýranyň saçak başynda oturmak üçin hödürleýän şertleriniň gaty berkdigini aýtdy; Doňdurylan emläkleriň boşadylmalydygyny, ähli tarapdan harby operasiýalaryň bes edilmelidigini, içerki işlere gatyşmagyň öňüni almalydygyny, rewolýusiýa garşy toparlar bilen hyzmatdaşlygyň bes edilmelidigini we deňiz gabawynyň ýatyrylmalydygyny aýtdy. Rezai, şeýle hem, fewral aýynda ABŞ-Ysraýyl bilelikdäki hüjüminde ölenler ölenden soň dini lider Ali Hameneýine ygrarlydyklaryny ýene-de bir gezek gaýtalady we ABŞ-nyň pozisiýasyna laýyklykda stoluň üstünde learadro ýaraglaryny ýaýratmazlyk şertnamasyndan (NPT) çekilýändiklerini mälim etdi.

"ABŞ goşunynyň gowşak taraplaryny bilýäris" we Hormuz bogazy karary

Rezai bolup biljek harby çaknyşykdan goranyş liniýalaryny has ulaldandyklaryny we ABŞ goşunyny gorkuzandyklaryny aýtdy. Rezai ýaňy-ýakynda synagdan geçiren we howa gämisiniň golaýynda ýarylýan we 80 dürli kellä bölünen gämä garşy täze raketa barada durup geçip, harby bazalara has agyr zarba urmajakdyklaryny aýtdy. Sosial mediada Waşingtona ýüzlenip, Rezai: "ABŞ-nyň Eýranyň döreden batgasyndan çykmak hukugyny kabul etmekden başga çäresi ýok" -diýdi. Beýleki tarapdan, Eýranyň mejlisiniň başlygy Muhammet Bakir Galibaf hem şuňa meňzeş karar berdi we Hormuz bogazynyň öňki ýagdaýyna ýa-da ABŞ öz borçnamalaryny ýerine ýetirýänçä we Eýran halkynyň kanuny hukuklary ykrar edilýänçä gepleşikleriň täzeden başlamagynyň mümkin däldigini aýtdy.