Eýranyň Daşary işler ministri Erakçiniň taryhy boýun almagy: "Hameneýiniň janyna kast edilmeginde howpsuzlyk boşlugy henizem dowam edýär"

Eýranyň Daşary işler ministri Abbas Erakçi ABŞ, Ysraýyl bilen Eýranyň arasyndaky harby dartgynlyk, ot açyşlygyň bes edilmegi we gatnaşan teleýaýlym programmasynyň aňyrsyndaky diplomatik gepleşikler barada düýpli çykyş etdi. Countryurdunyň abanýan howplaryny we kabul edilen strategiki kararlary aç-açan paýlaşan Erakçi, öňki dini lider Ali Hameneýi öldüren janyna kast etmek meselesinde howpsuzlyk gowşaklygy barada köp gürledi.

"Urşuň öňüni almak üçin gepleşikleri kabul etdik"

Erakçi, Eýran bilen günbatar güýçleriniň arasyndaky ýadro we harby dartgynlyga ünsi çekip, gepleşik stolunda oturmak kararynyň fonuny düşündirdi. Duşman elementleriniň Tährana harby taýýarlyklaryny tamamlandan soň aç-açan ultimatum berendigini mälim eden Erakçi: "Bize urany baýlaşdyrmagyň derejesini nola çenli azaltmagy maslahat berdiler, ýogsam hüjümler başlar we gepleşikler talap ediler" -diýdi.

Ministr Erakçi degişli döwlet edaralarynyň urşuň gutulgysyzdygyny bilýändigini we medaragly Güýçlere bu meselede doly taýyn bolmalydygyny we konfliktler başlan badyna tiz jogap berendiklerini aýtdy. Şeýle hem, global energiýa koridory bolan Hormuz bogazyny ýapmak boýunça gyssagly meýilnamalaryň, ýurduň ýolbaşçylary gönüden-göni nyşana alnan halatynda has ir taýýarlanandygy baradaky maglumatlary paýlaşdy.

Hameneýiniň janyna kast etmek we açylmaýan howpsuzlyk boşlugy

Eýranyň öňki lideri Ali Hameneýiniň 28-nji fewralda guralan guramaçylykly hüjüm barada aç-açan maglumat beren Erakçi, aňtaw gullugynyň gowşaklygyna ünsi çekdi. Hüjümçileriň aşa duýgur maglumatlarynyň bardygyny mälim eden Eýran ministri: "Gollanmanyň (Ali Hameneýiň) her gün irden ofisde bolýandygyny gowy bilýärdiler. Serkerdelik merkeziniň ýygnagy iki ýa-da üç binadan uzakda geçirildi we şol möhüm pursady saýladylar. Şol wagt Razwedka ministrliginiň ýygnagy hem geçirildi."

Hüjümiň adaty bir operasiýa däldigini, ýöne içerden ýa-da daşardan berlen gizlin maglumatlara esaslanandygyny görkezmek bilen, Erakçi ýurtdaky howpsuzlyk býurokratiýasyna haýran galdyryjy duýduryş berdi: "Gollanma edarasyna edilen hüjüm uly howpsuzlyk boşlugy sebäpli bolup geçdi we gynansak-da bu boşluk henizem bar"

Giçki atyşygyň agyr çykdajylary we ýitgileri

Uruş döwründe ýadro diplomatiýasy barada durup geçen Erakçi, 12 gün dowam eden güýçli çaknyşykdan soň learadro komitetiniň döredilendigini we bu gurluşyň gepleşik komitetine öwrülendigini habar berdi. Komitetde kabul edilen ähli kararlaryň Nationalokary Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň tassyklamalaryndan geçendigini mälim eden ministr, şahsy bähbitlerini ýurduň bähbitlerinden ileri tutýanlary "dönüklik" bilen günäkärledi. Şahsy abadançylyk ýa-da syýasy gelejek hakda hiç wagt alada etmeýändigini aýtdy.

Urşuň bahasyny we Eýrana diplomatik gijikdirmeleri anyk mysallar bilen düşündirip, Erakçi haýran galdyryjy hasabat berdi: "Hasaplamaly bolsak; 10 gün öň ýaraşyk şertnamasyny kabul eden bolsak, şu gün Eýranyň Milli Howpsuzlyk Geňeşiniň öňki sekretary Ali Larijani, ozalky aňtaw ministri Ysmaýyl Hatib, möhüm ähmiýete eýe bolan Asel. Bu kararlaryň Eýranyň ykdysadyýetine we strategiki işgärlerine ýetiren zyýanly täsirini ýüze çykardy.