FIFA-nyň 2030-njy ýyldaky dünýä çempionaty üçin taryhy karary: 3 yklymda we 6 ýurtda 100 ýyllyk höwes

ABŞ, Kanada we Meksika bilen hyzmatdaşlykda we ilkinji gezek 48 toparyň gatnaşmagynda geçiriljek 2026-njy ýyldaky FIFA dünýä çempionatyndan soň, futbol dünýäsi indiki uly gurama gönükdirildi. Thearyşyň 100 ýyllygy. Döredilen ýyl dönümine gabat gelýän 2030 FIFA dünýä çempionaty futbol taryhynda görlüp-eşidilmedik döwri serhetlerden geçýän täze formaty bilen başlamaga taýynlanýar.

Üç yklymda we alty ýurtda taryhy 100 ýyllyk höwes

FIFA dünýä çempionatynyň 24-nji duşuşygy, guramanyň 100 ýyllyk şöhratly taryhyna laýyk gelýän dünýä futbol sahnasyndaky iň ajaýyp ýaryşlardan biri bolar. 8-nji iýun - 2030-njy ýylyň 21-nji iýuly arasynda geçiriljek äpet ýaryş, dünýä futbol taryhynda ilkinji gezek 3 dürli yklymda we 6 kabul ediji ýurtda ýaýbaňlanar.

Günorta Amerika, Europeewropa we Afrika yklymlaryny birleşdirjek bu ägirt gurama Ispaniýa, Portugaliýa, Marokko, Urugwaý, Argentina we Paragwaý tarapyndan bilelikde myhman alar. Bu 6 kabul ediji ýurduň milli ýygyndy toparlary, saýlama toparlarynda bäsleşmezden finala gönüden-göni gatnaşmaga haklydyr.

Günorta Amerikada ýörite açylyş we Europeewropa-Afrika sahnasy

2030-njy ýylda geçiriljek FIFA dünýä çempionaty, ýaryşyň watanyna hormat goýup, Günorta Amerikada oýnaljak üç sany açyk oýun bilen başlar. Urugwaý, Argentina we Paragwaý toparçadaky ilkinji oýnuny öýde, janköýerleriniň öňünde oýnamak artykmaçlygyna eýe bolar.

1930-njy ýylda dünýä çempionaty geçirilende taryhy finaly kabul eden Urugwaýyň Montewideo şäherindäki “Centenario” stadiony 100 ýyllyk dabaralaryň esasy merkezi hökmünde kesgitlenildi. Bu taryhy stadionda ýaryşyň ýörite açylyş dabarasy hem bolar. Argentinanyň paýtagty Buenos Aýresdäki Monumental stadion we Asuncionda Osvaldo Dominguez Dibb stadiony , Paragwaý beýleki iki açylyş oýnuny hem kabul eder.

Günorta ýarym şaryň açylyşyndan soň, 2030-njy ýylyň 13-14-nji iýunynda Marokkoda, Portugaliýada we Ispaniýada esasy topar oýunlary bilen ýaryşyň resmi açylyş dabarasy geçiriler we tolgunma Europeanewropa we Afrika ýurtlaryna göçer.

Bernabeu we Grand Stade Hassan II äpet finala gatnaşýarlar

Uly final, ýaryşyň iň ajaýyp oýny üçin Ispaniýa bilen Marokkanyň arasynda güýçli bäsdeşlik bar. FIFA entek oýunlaryň geçiriljek stadionlarynyň resmi sanawyny yglan etmese-de, iki ýurduň arasyndaky diplomatik we sport ýaryşy doly tizlik bilen dowam edýär.

Ispaniýanyň ganatynda ajaýyp Santýago Bernabeu stadiony , düýbünden täzelenen häzirki zaman binagärçiligi bilen, soňky oýny geçirmek üçin iň güýçli kandidat. Beýleki tarapdan Marokko fronty, Kasablanka şäherinde gurulýan we 115 müň tomaşaçy üçin niýetlenen ullakan “Grand Stade Hassan II” taslamasy bilen Bernabeuda iň güýçli bäsdeş hökmünde görünýär. Theer eýesi ýurtlaryň kandidat stadionlarynyň sanawyna iň soňky gezek degen ýerinde, soňky karary FIFA resmi tassyklamasy bilen kabul eder.

Infantinonyň 64 toparynyň teklipleri Futbol dünýäsini böldi

2030-njy ýyldaky bu uly toýdan öň ýaryşa gatnaşyjylaryň sany barada çynlakaý çekişmeler bolýar. FIFA-nyň prezidenti Jianni Infantino häzirki 48 topardan ybarat ulgamy hasam giňeltmek we toparlaryň sanyny 64-e ýetirmek pikirini öňe sürdi.

Infantino bu ynkylap teklibini şeýle gorady: "Kiçijik ýurtlara bu uly tapgyra gatnaşmaga mümkinçilik bermeseňiz, futbolyny ösdürmek üçin zerur itergi berip bilmersiňiz." Günorta Amerikanyň Futbol Konfederasiýasynyň (CONMEBOL) prezidenti Alejandro Dominguez bu görüş ideýasyny goldady we täze ulgamy "ajaýyp pursat" diýip häsiýetlendirdi.

Şeýle-de bolsa, bu düýpli üýtgeşmä garşy sesler gijikdirilmedi. UEFA-nyň prezidenti Aleksandr Ceferin we Aziýa Futbol Konfederasiýasynyň prezidenti Şeýh Salman bin Ybraýym Al-Halife 64 adamlyk ýaryş modeline berk garşy çykdylar. Futbol dolandyryjylarynyň ikisi-de bu giňelişiň ýaryş senenamasy, guramaçylyk ýükleri we saýlama ulgamynyň hili nukdaýnazaryndan "erbet pikir" bolandygyny öňe sürdüler we häzirki meýilnamanyň saklanmalydygyny aýtdylar.