Fizik öndürijilerinden ministrlige jaň: "Esasy bahasy 300 TL-den pes bolmaly däl"

Gara deňiz sebitiniň iň möhüm girdeji çeşmesi bolan hozuň täze möwsümine taýýarlyk işleri dowam edýärkä, öndürijileriň wekilleri Oba we Tokaý ministrliginden garaşýan zatlaryny aýdyp başladylar. Ordu welaýat oba hojalygy we tokaý müdirliginiň utgaşdyrylmagy bilen döredilen hasyl kesgitlemek toparynyň meýdan gözleglerinden soň, ähli gözler esasy bahanyň yglan edilmegine gönükdirildi. Kenar ýakasyndan beýik belentliklere çenli jemi 400 dürli hoz bagynyň jikme-jik gözlegleri, bu ýyl hasylyň geçen möwsüm bilen deňeşdirilende takmynan üç esse ýokarlanjakdygyny çaklaýar. .Adyňyzda bolsa, 2025-2026 möwsüminde aprel aýynda bolup geçen weýrançylykly oba hojalygynyň aýazlary sebäpli, Orduda hasyl çynlakaý ýitgi bilen 64 müň 150 tonna çenli azaldy.

Ordu-da çak edilýän hasyl 195 müň tonnadan geçer

Täze möwsümde Ordu boýunça çak edilýän hozuň hasyly 195 müň 351 tonna diýlip yglan edildi. Bu görkeziji geçen ýylky pes önümçilikden soň öndürijilere umyt döredýän-de bolsa, indi ähli gözler Gara deňziň beýleki welaýatlarynyň hasyl maglumatlaryna we ministrlik tarapyndan kesgitlenjek satyn alyş bahalaryna gönükdirilýär. Altynordu Oba hojalyk palatasynyň prezidenti Atakan Akça, bu meselä baha bereninde, çykdajylaryň köpelmegi bilen öndürijiniň ezilmeginiň öňüni almak üçin hasyl hasylynyň başlamazyndan öň yglan edilmelidigini aýtdy. Akça, hoz öndürijisiniň zähmeti üçin sylaglanmagy üçin esasy bahanyň hökman 300 liradan pes bolmaly däldigini aýtdy.

Geçen ýyl, klimat krizisiniň täsiri sebäpli, soňky ýyllarda iň pes derejedäki Türkiýede 453 müň tonna hoz hasyly alyndy. Şunuň bilen baglylykda, Toprak Önümleri Ofisi (TMO) 2025-2026 möwsüminde gabykly hozuň satyn alyş bahalaryny Giresunyň hili üçin 200 TL, Levant hili üçin 195 TL we Sivri hili üçin 190 TL diýip kesgitledi. Geçen möwsümiň bir nokadynda 380 TL-e çykan erkin bazardaky bahalar häzirki wagtda 170-190 TL aralygynda.

Keseller we goňur süňk howpy dowam edýär

195 müň tonna öndürilen hasylyň diňe bir çaklamadygyny aýdyp, Ünye Oba hojalyk palatasynyň prezidenti Osman Sarykahraman hakyky önümçiligiň mukdarynyň diňe basgançak döwründe aýdyň boljakdygyny aýtdy. Sarıkahraman, tozan çygly keseliň we esasanam baglardaky goňur gök mör-möjekleriň hozuň çynlakaý hiline we ýitgilerine sebäp bolup biljekdigini belläp, "Bu zyýan berijiler bilen göreşmegiň usullaryny öndürijilerimize düşündirmegi dowam etdirýäris. Bu negatiw faktorlar sebäpli ahyrky önümçiligiň yglan edilen görkezijiden birneme pes boljakdygyny çaklaýaryn."

"Bahasy 235 lira ýetdi, hal-ýagdaý paýy hökmany"

Sarıkahraman, önümçilik çykdajylarynyň aşa köpelmegine ünsi çekip, hozuň bir kilogramy üçin çykdajylarynyň 230-dan 235 TL-a ýetendigini habar berdi. Bu çykdajy tablisasyna öndürijini gorajak adalatly durmuş paýynyň goşulmalydygyny mälim eden Sarykahraman, "Çykdajylar düşnüklidir. Öndürijiniň bagda galmagy we gazanç etmegi üçin esasy bahasy azyndan 300 liradan ýokary bolmaly" -diýdi. Sarıkahraman, Ordu, Giresun we Trabzon ýaly welaýatlaryň hoz ekerançylygynda strategiki ähmiýetiniň bardygyny ýatladyp, bu sebitlerde hoz üçin alternatiw önüm öndürmek mümkinçiliginiň ýokdugyny, şonuň üçin Oba hojalygy we tokaý ministrliginiň öndürijilere gönükdirilen proteksionistik syýasatlaryny ýöretmeginiň möhümdigini aýtdy.