Fransiýa supermarketleriň kiber hüjümine garşy sanksiýalara taýýarlanýar

Fransiýanyň Daşary işler ministri -an-Noel Barrot 11-12-nji oktýabr aralygynda Fransiýanyň hemme ýerinde 700-den gowrak supermarketiň sowadyş ulgamyny nyşana alýan kiber hüjümlerden soň beýanat berdi. "France Info" kanaly bilen söhbetdeşlikde Barrot hüjümleriň arkasynda Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy Goşuny bilen baglanyşykly "Şahid Kaveh" bölüminiň bardygyny aýtdy we jogapkärlere garşy Europeewropada sanksiýalar girizmek prosesini başlandyklaryny habar berdi.

Kiber hüjüminden soň gün tertibinde haýsy sanksiýalar bar?

Fransiýanyň Daşary işler ministri -an-Noël Barrot Europeanewropanyň çägine girmegi gadagan etmek, emläkleri doňdurmak we hüjümi amala aşyran bölüm bilen baglanyşykly adamlar üçin maliýe hereketlerini çäklendirmek ýaly çäreleriň stoluň üstünde durýandygyny habar berdi. Eýranyň Pari Parisdäki ilçisiniň Daşary işler ministrligine çagyryljakdygyny ýatladýan Barrot, bu etap bilen baglanyşykly "hiç hili mümkinçilikden aýrylmaýandygyny" aýtdy. Ministr bu hüjümiň ýurduň taryhynda sabotaj maksatlary üçin guralan ilkinji uly göwrümli kiber operasiýasydygyny aýtdy.

Eýran bilen Russiýa Europeanewropanyň howpsuzlygyna nähili täsir edýär?

Ministr ëan-Noël Barrot Russiýanyň Ukrainadaky söweşi sebäpli Europeewropa üçin esasy howp bolup galýandygyny, emma Eýranyň ýadro gepleşikleri we kiberhüjümlerdäki pozisiýasy bilen howpsuzlyk bähbitlerine zyýan ýetirýändigini aýtdy. Şeýle hem, Abu Dabide Russiýa bilen Ukrainanyň arasynda geçiriljek gepleşiklerden Europeanewropa Bileleşiginiň aýrylmaýandygyny, bu işe Fransiýa, Angliýa we Germaniýa işjeň gatnaşjakdygyny aýtdy. Barrot Europeewropanyň howpsuzlygynyň diňe Europeanewropanyň gatnaşmagynda emele gelip biljekdigini öňe sürdi.

11-12-nji oktýabrda Fransiýada bolup geçen we 700-den gowrak supermarketiň sowadyş ulgamyny öçüren kiber hüjümi hökümet tarapyndan Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy bilen baglanyşykly bölüm bilen baglanyşyklydy. Daşary işler ministri -an-Noel Barrot bu hüjüme jogap hökmünde sanksiýa mehanizmlerini Europeanewropa Bileleşigi derejesinde durmuşa geçirmek baradaky diplomatik başlangyçlaryny dowam etdirýär.

Kiber hüjümleriň halkara hukugynyň çäginde döwletara gatnaşyklarynda "hüjüm" hökmünde kabul edilmegi Europeanewropa Bileleşiginiň kiberhowpsuzlyk strategiýalarynyň we sanksiýa reimesimleriniň çäginde baha berilýär. Degişli ýurtlar kiber hüjümleri ýüze çykarmak we günäkärleri anyklamak işinde Europeanewropa Bileleşiginiň guramalary bilen tehniki subutnamalary paýlaşyp, bilelikde sanksiýa kararyny almak üçin diplomatik kanallardan peýdalanýarlar.

Netije

Fransiýanyň kiber hüjümlerine garşy berk tutumy sanly infrastrukturany goramagyň milli howpsuzlyk meselesine öwrülendigini görkezýär. Bu waka, döwletleriň kiber operasiýalaryny adaty söweş serişdesi hökmünde ulanmak meýliniň artýandygyny we muňa garşy halkara sanksiýa mehanizmleriniň has işjeň ulanylmalydygyny görkezýär.

Supermarket zynjyrlary ýaly möhüm logistika nokatlaryny nyşana almak, kiber hüjümleriň parahat ilatyň esasy zerurlyklaryna gönüden-göni päsgel bermek mümkinçiliginiň bardygyny subut etdi. Bu, Europeewropada kiber goranyş býudjetlerini köpeltmegi we döwletara kiberhowpsuzlyk hyzmatdaşlygyny has berk gözegçilik mehanizmi bilen baglanyşdyrmagy talap edip biler.

Mümkin täsirler

Unionewropa Bileleşiginiň Eýrana garşy mümkin boljak täze sanksiýalary iki tarapyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklary hasam kynlaşdyryp biler. Esasanam ýadro gepleşikleriniň dowam edýän döwründe kiber hüjümlerden gelip çykýan bu sanksiýalar kararlary sebit howpsuzlyk arhitekturasyna täsir edip, Eýran bilen Günbatar ýurtlarynyň arasyndaky dartgynlygy ýokarlandyryp biler.

Kiber hüjümleriň nyşany bolan supermarket zynjyrlary, operasiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagyna sebäp bolup biljek şuňa meňzeş wakalaryň gaýtalanmazlygy üçin howpsuzlyk protokollaryny täzeläp biler. Mundan başga-da, kiber hüjümleriň döwlet tarapyndan maliýeleşdirilýändigi baradaky kepilnama, kiber söweş düzgünlerini halkara hukugynda has anyk kesgitlemek üçin basyş döredip biler.