Gara deňizde bolito bollygy bahalary arzanlady: Balykçylar çykdajylaryny ödemekde kynçylyk çekýärler

Bu möwsümde Gara deňzinde bonito bollygy balyklara dükanlarda arzan bahadan sarp edijilere ýetmäge mümkinçilik berdi. Möwsümiň dowamynda giňden tutulan bonito balyk öndürýän dükanlarda köp bolsa-da, bahalaryň arzanlamagy sarp edijiler tarapyndan kanagatlandy.

Näme üçin balykçylaryň çykdajylaryny ýapyp bolmaýar?

Karadeniz Tehniki Uniwersiteti (KTU) Sürmene deňiz ylymlary fakulteti, Balykçylyk tehnologiýasy in Engineeringenerçilik bölüminiň başlygynyň orunbasary, doktor mugallym Ahmet Şahin akornyň her iki ýylda bir gezek tutulýandygyny we häzirki bolçulygyň bahalary arzanladýandygyny aýtdy. Şahin: "Bu bolçulyk sebäpli gaty arzan bahadan satylýar, ýöne balyk tutmak nukdaýnazaryndan has ýokary bolmaly. Sebäbi balykçylar bu bahalar bilen öz çykdajylaryny ödäp bilmeýärler. Sebäbi bu mümkinçiligi bolmansoň, has köp balyk tutmak üçin tagalla etmeli."

Düwürtik awy ansi aksiýalaryna nähili täsir edýär?

Dr. bonito ösüş döwründe ansiýa, sprat we at ýassygy ýaly ownuk balyklar bilen iýmitlenýändigini nygtaýar. Mugallym Ahmet Şahin bu ýagdaýyň beýleki görnüşleriň tutulýan mukdarynyň üýtgemegine sebäp bolandygyny aýtdy. Şahin: "Kiçijik adamlar awlanmadyk bolsa, biraz garaşsa, agramy 200 göterim ýokarlanardy. Bu girdejä we ilata gönüden-göni täsir ederdi" we durnukly balyk tutmak üçin ownuk balyklary goramagyň zerurdygyny aýtdy.

Bu möwsümde Gara deňziň hemme ýerinde bonito balykçylygynyň köpelmegi, balyklaryň bahasyny arzanlatmak we sarp edijilere girmegi aňsatlaşdyrmak bilen balykçylaryň iş çykdajylaryny ýapmakda kynçylyk çekýän bir prosesi döretdi. KTÜ Sürmene deňiz ylymlary fakultetiniň maglumatlaryna görä, şu ýyl tutulýan mukdaryň 50 müň tonna töweregi bolmagyna garaşylýar.

Balykçylyk işleri, Aw gadagançylygyna, ululyk çäklerine we Oba hojalygy we tokaý ministrligi tarapyndan kesgitlenen ätiýaçlyk dolandyryş ýörelgelerine laýyklykda amala aşyrylýar. Balykçylar balykçylyk strategiýalaryny ylmy maglumatlar bilen birleşdirip, görnüşleriň köpeliş döwürlerini gorap saklaýan usullary ulanmaga borçludyrlar.

Netije

Bonito tutmagyň wagtal-wagtal köp bolmagy balykçylaryň ykdysady garaşmalary bilen deňiz ekosistemasyny goramagyň arasynda deňagramlylygy talap edýär. Ylmy maglumatlar irki awlaryň, esasanam ownuk balyklaryň ikisiniň hem ykdysady netijeliligini peseldýändigini we ansiýa ýaly beýleki görnüşleriň ätiýaçlyklaryna ýaramaz täsir edýändigini görkezdi.

Durnukly balykçylyk pudagy üçin diňe bir tutmagyň mukdaryna däl, eýsem balygyň ululygyna we köpeliş sikline hem üns bermelidigine düşünilýär. Balyk kooperatiwleri tarapyndan ylmy usullaryň ulanylmagy pudagyň uzak möhletleýin ykdysady durnuklylygy üçin möhüm ädim hökmünde tapawutlanýar.

Mümkin täsirler

Bu möwsümiň köp tutulmagy sebäpli, indiki ýyl akorn ilatynyň azalmagyna garaşylýar. Balykçylaryň häzirki arzan bahalar sebäpli balyk tutmak tagallalarynyň köpelmegi aksiýalaryň çalt azalmagyna sebäp bolup biler; Bu ýagdaý ýakyn döwürde balyklaryň bahasynyň ýene-de ýokarlanmagyna sebäp bolup biler.

Ansi we beýleki ownuk balyk görnüşlerini goramak geljek ýyllarda tutmagyň öndürijiligine gönüden-göni täsir edip biler. Balykçylar balyk tutmak strategiýasyny üýtgetmese, deňiz ekosistemasyndaky deňsizlik hasam çuňlaşyp, balykçylyk pudagy has gowşak bolar.