Gara şapka haker toparyna garşy köpçülikleýin operasiýa: 19 million adamyň maglumatlaryny ogurlan tora 50 ýyl türme tussaglygy

Stambulyň Baş prokuraturasy tarapyndan geçirilen giňişleýin derňewiň netijesinde döwlet edaralarynyň we hususy kompaniýalaryň maglumat bazalaryna aralaşan we millionlarça raýatyň şahsy maglumatlaryny ele alýan guramaçylykly kiber jenaýat ulgamy paş edildi. Welaýat endandarmiýa serkerdeligine iberilen möhüm duýduryş bilen başlanan bu proses, Türkiýanyň taryhynda iň uly sanly maglumatlary ogurlamak we bank galplyk işleriniň birine öwrüldi. Stambulyň Jenaýat kazyýeti tarapyndan kabul edilen aýyplamada 7 günäkärlenýän, şol sanda "Gara şlýapa hakeri" ady bilen tanalýan guramanyň ýolbaşçysy üçin 50 ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek jezasy talap edilýär.

Kağıthane şäherindäki kaşaň ýaşaýyş jaýlaryndan millionlarça dollarlyk hasabat hasabatyna çenli

Kiber jenaýat ulgamyny ýykan etap, welaýat endandarmiýa serkerdeligine berlen gizlin hasabat bilen başlandy. Hasabatda Osman ıldyldyrym atly şübheli adamyň Kaıthane sebitinde bank we maglumat ulgamlaryny ulanyp bikanun işler alyp barýandygy aýdyldy. Güman edilýän adamyň daşary ýurtda we uzak wagtlap söwda edilmedik hasaplaryna rugsatsyz girmek arkaly köp mukdarda pul geçirendigi we bu pullary nagt görnüşinde Kağthane şäherindäki 11 dürli howpsuz jaýa getirendigi habar berildi. Şeýle hem ıldyldyrymyň kredit kartoçkalaryny göçürmek enjamlarynyň bardygyny we kartoçkalary göçürmäge giňden gatnaşýandygy habar berildi.

Howpsuzlyk güýçleri bu habara laýyklykda çäre gördüler we operasiýa wagtynda Osman ıldyldyrymyň rezidensiýasyndaky ähli sanly materiallary ele aldylar. Stambul endandarmiýa jenaýat laboratoriýasy tarapyndan geçirilen çuňňur gözlegler, ele salnan enjamlaryň ýönekeý bir kezzapçylyk işinden has ýokary hünärli kiber jenaýat guramasyna degişlidigini ýüze çykardy. Gözlegler, 7 günäkärlenýänlerden ybarat bolan bu ulgamyň belli bir zähmet we iýerarhiýa bölüminde hereket edendigini we hususy kompaniýalaryň we döwlet edaralarynyň maglumat bazalaryny diýen ýaly talandygyny görkezdi.

"Gara şlýapa hakeri" we 19 million adamyň ullakan maglumatlary syzmagy

Taýýarlanylan aýyplamada, kiber jenaýat guramasynyň esaslandyryjysynyň IT dünýäsinde "Black Hat Hacker" ady bilen tanalýan Gökaý Kelal Gülen bolandygy nygtaldy. Güleniň; Döwlet edaralarynyň, sosial media platformalarynyň we e-poçta hyzmatlarynyň maglumat bazalaryna aralaşmak, ulanyjy atlaryny we parollaryny almak we kredit kartoçkalaryny klonlaşdyrmak boýunça öňdebaryjy tehniki tejribesiniň bardygy mälim edildi. Guramanyň ýolbaşçysynyň bu kiber hüjüm usullaryny Osman ıldyldyryma we guramanyň ýolbaşçylary Fatih Kulaklyna amaly tälim bermek arkaly öwredendigi kesgitlenildi. Guramanyň beýleki agzalarynyň, usunus Çolak , Eýüp irmirmili , Baryş Serbaý Sertler we Erol Çakyr özlerine berlen kiçi wezipeleri ýerine ýetirendigi mälim edildi.

Jandarmerie jenaýat laboratoriýasynyň sanly derňew hasabatlarynda sowuk jikme-jiklikler bar. Güman edilýänleriň kompýuterlerinde bank maglumatlar bazalaryna aralaşmak we rugsatsyz pul geçirimlerini geçirmek üçin ýazylan "Searc.py" atly köp sanly ýörite faýl tapyldy. Google gözleglerinde, "Haýsy ýurt bankda iň gowşak?" , "PSD Bank Iban Nook" we "Başga IP bilen kompýuteri nädip gözegçilikde saklamaly?" Cyaly kiber hüjüme taýýarlyklary öz içine alýan gözlegleriň geçirilendigi anyklandy.

Has möhümi, guramanyň Jemgyýetçilik saglygy dolandyryş ulgamy ( HSYS ) we Merkezi ilat dolandyryş ulgamy ( Mernis ulgamy ) maglumat bazalaryny göçürendigi kesgitlenildi. Alnan materiallarda "Full exe" atly gözleg paneli programmasy işledilende diňe T.R. Adamlaryň ähli şahsy maglumatlaryna şahsyýet belgisini ýazmak arkaly girip boljakdygy syn edildi. 19 million 800 müň raýatyň telefon belgileriniň we şahsy maglumatlarynyň Osman ıldyldyrymyň öýünde tapylan sanly faýllarda “Türkiýe” ady bilen 1-30 aralygyndaky faýllarda saklanandygy mälim edildi. Mundan başga-da, “Facebook” maglumatlar bazasyndan göçürilen maglumatlaryň tranzaksiýa wideolary hem subutnamalaryň arasynda.

Açylmazlygy üçin Zoom arkaly kiber okuw ýygnaklaryny geçirdiler

Kiber jenaýat guramasynyň howpsuzlyk güýçleriniň gözegçiliginden gaçmak üçin fiziki ýygnaklaryň ýerine internet esasly programmalar arkaly wideo konferensiýalarynyň geçirilendigi kesgitlenildi. Zoom arkaly geçirilen bu wirtual ýygnaklarda guramanyň agzalaryna kiber ulgamlaryna aralaşmak üçin tälim berlendigi we iş meýilnamalarynyň düzülendigi düşünildi. Aýyplama bildirişindäki möhüm netijeleriň arasynda alnan maglumatlaryň ökde kezzapçylyk eden beýleki jenaýatçylykly ulgamlara puluň ýerine satylandygy mälim edildi.

Polisiýa bölüminde sorag edilende, guramanyň ýolbaşçysy Gökaý Kelal Gülen sanly maglumatlardan alnan ses ýazgylarynda aşakdaky sözler barada soraldy: "aalňyşlyk bar diýýärsiňiz, pul geldi. Soňra içeri girýärin we seredýärin. Belki, bank ol ýere baryp ýetmez öýdýärsiňizmi? Bäşinji, dördünji Fatih. Ilkinji üçüsi türmededir. " Gülen bu söhbetdeşligi ýadyna salmaýandygyny aýdyp, aýyplamalary ret etdi.

Gurama dolandyryjysy Osman ıldyldyrym kiber okuw ýygnaklaryny näme üçin ýazga alandygy baradaky soraga "Kompýuterleri ulanmagy öwrenmek üçin duşuşýardyk. Olary ýazga geçirýärdim, ýatdan çykarmaýaryn" -diýdi.

Günäkärlenýänler üçin talap edilýän hökümler yglan edildi