Gazadaky galyndylaryň aşagyndaky bilim üçin göreş: 19-njy sentýabrda 600 müň okuwçy üçin “Bell Bell” jaň edýär

2023-nji ýylyň oktýabr aýynda başlanan we iki ýyldan gowrak dowam eden Ysraýylyň gazaply hüjümleri Gaza zolagynda raýat infrastrukturasyny we bilim ulgamyny kartadan ýok etdi. Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) maglumatlaryna görä sebitdäki mekdepleriň 90 göterimi gönüden-göni nyşana alyndy, ýok edildi ýa-da agyr zeper ýetdi. Bu uly weýrançylyga we mümkinçilige garamazdan, Gazadaky 600 müňden gowrak palestinaly talyp, takmynan 3 ýyl arakesmeden soň täze okuw ýylyny başlamaga taýýarlanýar. Gazanyň Bilim we ýokary bilim ministrliginiň beren beýanyna görä sebitdäki täze bilim döwri resmi taýdan 19-njy sentýabrda başlar.

Başpena öwrülen mekdepleriň we çadyr otaglarynyň ýagdaýy

Gazadaky bilim prosesine iň uly päsgelçilikleriň biri, sapaklaryň öwredilip bilinjek mekdep binalarynyň galmazlygydyr. Diri galmagy başaran birneme zeper ýeten mekdepler, Ysraýylyň bombalamalary wagtynda öýlerini ýitiren we öýlerinden göçürilen on müňlerçe palestinaly maşgala üçin gaçybatalga bolup hyzmat edýär. Okuw ýylynyň başlamagy bilen bu mekdeplerde gaçybatalga alýan raýatlaryň ewakuasiýa ediljekdigi ýa-da nirede ýerleşdiriljekdigi entek belli däl. Bu şertlerde okuwçylaryň köpüsiniň bilim durmuşyny wagtlaýyn çadyr mekdeplerinde we kerwenlerde başlamagyna garaşylýar.

agyr ýitgiler we wirtual mekdebiň alternatiwasy

Gazanyň Bilim we ýokary bilim ministrligi 19-njy sentýabry täze okuw ýylynyň başlanýan senesi hökmünde kesgitledi; Adatdan daşary temperaturanyň, çadyrlarda we kerwenlerde maddy-tehniki ýetmezçilikleriň, administratiw we tälim işgärleriniň ägirt uly kemçilikleriniň rol oýnandygyny mälim etdi. Hüjümler sebäpli bedenterbiýe alyp bilmeýän ýa-da daşary ýurtlarda okaýan talyplar üçin uzak aralyk okuw mümkinçilikleri wirtual mekdepler arkaly hödürlener. Betbagtçylygyň ölçegleri mugallymlar düzümindäki ýitgiler bilen hem ýüze çykýar; Şu güne çenli 13,500 okuwçy, 830 mugallym we administratiw işgär, 193 akademik we gözlegçi Ysraýylyň hüjümlerinde öldi.

70 milliard dollarlyk weýrançylyk we kanselýariýa krizisi

Harby operasiýa başlanaly bäri Ysraýyl goşuny Gaza zolagyndaky mekdep binalarynyň 80 göterimine gabat gelýän 668 okuw jaýyny gönüden-göni bombalady. Bu hüjümlerde 165 mekdep, uniwersitet we bilim edarasy doly weýran boldy, 392 mekdep agyr ýitgi çekdi we ulanyp bolmaýar. Gazada köplenç 90 göterim weýran bolan Ysraýyl hüjümleri, infrastrukturany we möhüm hyzmatlary ysmaz edip, takmynan 70 milliard dollar zyýan çekdi. Bu ykdysady çökgünlik we gabaw okuwçylara mekdep eşiklerini, kanselýariýa we hatda köwüş tapmak mümkinçiligini döredýär; Bazarda bar bolan çäkli materiallary aşa bahalar sebäpli maşgalalar satyn alyp bilmeýärler.