Gazadaky hüjümler sebäpli saçlaryny ýitiren çagalar üçin psihologiki şikes köpelýär

2023-nji ýylda Gaza zolagynda başlanan we ýaraşyk yglan edilendigine garamazdan dowam edýän Ysraýyl hüjümleri sebitdäki çagalaryň beden we akyl saglygyna uly täsir edýär. Han usunusyň Mewasi sebitindäki çadyrda maşgalasy bilen ýaşamak üçin göreşýän Sena, agyr şikesler sebäpli saçyny ýitirendigini we köne durmuşyny küýseýändigini aýdýar.

Sena başdan geçiren şikesleri fiziki üýtgemelere nädip sebäp boldy?

Sena AA habarçysyna söweşiň başlamagy bilen öýüni, dostlaryny we oýunjaklaryny ýitirendigini, hüjümler güýçlenende saçlarynyň gaçyp başlandygyny aýtdy. Öň 99 GPA bilen üstünlik gazanan okuwçydygyny aýdan Sena, "facüz keşbim köp üýtgedi, indi dostlarymyza meňzemeýärin" -diýip, deň-duşlarynyň gorkuzmagyna sezewar bolandygyny we başdan geçiren fiziki üýtgemeleri sebäpli mekdebe gitmegini bes edendigini aýtdy. Sena "Başga çagalar ýaly saç, gaş we kirpik almak isleýärin" sözleri bilen umytsyzlygyny bildirdi.

Gazadaky saglyk öýleri çagalary bejermek üçin ýeterlikmi?

Nasyr hassahanasynyň dermatologiýa bölüminiň başlygy Esad Sadyk sebitdäki uruş gurşawynyň gurçuk we kaliko keseli ýaly keselleriň köpelendigini aýtdy we bu ýagdaýyň 12 ýaşa çenli çagalarda ýygy-ýygydan ýüze çykýandygyny aýtdy. Sadyk "Gazadaky bu hadysalara bejerginiň ýoklugy ýagdaýy hasam kynlaşdyrýar we keselleriň köpelmegine sebäp bolýar" -diýdi. Senanyň kakasy Muhammet Ridwan bu ýagdaýy gyzynyň başdan geçiren gorkusy we migrasiýa prosesi sebäpli başdan geçirendigini aýtdy we gyzynyň bejerilmegi üçin degişli edaralardan gyssagly kömek sorady.

Ysraýylyň 2023-nji ýyldan bäri dowam edýän hüjümleri sebäpli öýlerini terk etmäge mejbur bolan we açlyk we howpsuzlyk aladalary başdan geçirýän çagalar, başdan geçirýän güýçli stresleri sebäpli saç dökülmegi ýaly çynlakaý kynçylyklara duçar bolýarlar. Sebitdäki çäkli lukmançylyk edaralary Sena ýaly çagalaryň bejergi almagyna päsgel berýän bolsa-da, başdan geçirýän fiziki üýtgemeleri olaryň durmuş durmuşyndan aýrylmagyna we bilim prosesleriniň bozulmagyna sebäp bolýar.

Halkara ynsanperwer kömek guramalary we saglyk guramalary konflikt zonalarynda çagalaryň psihososial goldaw zerurlyklaryny kanagatlandyrmak üçin işleýär. Gazadaky häzirki çäklendirmeler sebäpli bejergi almak üçin daşary ýurda gitmeli hassalar, degişli saglyk edaralary we halkara guramalary tarapyndan berlen ugrukdyryş amallary arkaly öz amallaryny yzarlap bilerler.

Netije

Gazadaky söweşiň çagalara ýetiren zyýany diňe fiziki şikesler bilen çäklenmän, uzak möhletli psihologiki we biologiki şikeslere hem öwrülýär. Senanyň ýagdaýy, urşuň çagalara ýetirýän weýrançylykly täsirini görkezýär; Sebäbi dowamly streslere sezewar bolmak bedeniň immun we deriniň saglyk ulgamlaryny gönüden-göni bozýar.

Saglygy goraýyşa elýeterlilik mümkin bolmadyk gapma-garşylykly sebitlerde, öňüni alyp bolýan ýa-da bejerip boljak saglyk meseleleriniň hemişelik maýyplyga öwrülmek howpy bar. Bu ýagdaý diňe bir sebitdäki çagalaryň çagalygyny däl, eýsem geljegini we bilim almak hukugyny hem alyp, sosial ýarany döredýär.

Mümkin täsirler

Sena ýaly çagalar üçin bejergi mümkinçilikleriniň berilmezligi hemişelik psihologiki näsazlyklara we gelejekde özüne ynamyň bolmazlygyna sebäp bolup biler. Deň-duşlarynyň gorkuzmagyna sezewar bolan çagalaryň bilimden doly çekilmegi sebitdäki ýaş ilatyň bilim derejesiniň peselmegine we sosial uýgunlaşma prosesleriniň gowşamagyna sebäp bolup biler.

Halkara jemgyýetçiliginiň we sebitdäki saglyk guramalarynyň gatyşmagy şeýle ýagdaýlaryň köpelmegini çäklendirip biler we çagalaryň sagalmagyna kömek edip biler. Bejergi amallaryna başlamak, çagalaryň durmuş durmuşyna we bilim proseslerine täzeden goşulmagyny aňsatlaşdyryp biler.