Germaniýa garyplyga garşy göreşde taryhy derejä ýetdi

Germaniýada sosial deňsizlikler we garyplyk barha çuňlaşýar. Garaşsyz sosial kömek guramasy Deň durmuş üpjünçiligi ligasy (Der Paritatische Gesamtverband) 'Ösýän garyplyk, howpsuzlygy gysmak' atly hasabatyny çap etdi. Bu giňişleýin hasabatda garyplygyň tutuş ýurt boýunça rekord derejä ýetendigi we 13,3 million adamyň garyplykda ýaşaýandygy mälim edildi.

Garyplyk derejesi duýduryş derejesinde

Hasabata görä, Germaniýada garyplyk derejesi 2024-2025-nji ýyllarda 0,6 bal ýokarlanyp, 16.1% -e ýetdi. Bu ýokarlandyryş Europeanewropa Bileleşiginiň (EUB) ülňüleriniň çäginde garyplyk töwekgelçiligi hasaplanýan adamlaryň sanynda taryhy ýokary derejä eýe boldy. Germaniýanyň Federal statistika gullugynyň (Destatis) maglumatlaryna esaslanan hasabatda bu adamlaryň jemgyýetçilik durmuşyna gatnaşmak üçin maliýe serişdeleriniň ýokdugyny görkezýär. Iň soňky maglumatlar garyplygyň 2020-nji ýyldan bäri iň ýokary derejä ýetip, täze rekord goýandygyny görkezýär.

Sosial kömek kesilýär

Hasabatda ýaşaýyş jaý kömegi, çagalara goldaw, ýaşlaryň hal-ýagdaýy ýaly sosial kömeklerde meýilleşdirilýän býudjet çykdajylarynyň çagalary terbiýeleýän ýeke ene-atalar, garrylar, hassalar, maýyplar, bosgunlar we ýaşlar ýaly negatiw toparlara ýaramaz täsir etjekdigi aýdylýar. Bu kesişler jemgyýetiň iň ejiz gatlaklarynyň ýaşaýyş şertlerini kynlaşdyryp biler.

Garry ilat garyplyk howpy astyndadyr

Esasanam 65 we ondan ýokary ilat garyplyk duzagyna düşdi. Bu ýaş toparynyň takmynan 19,5% garyplyk çäginden aşakda ýaşaýar. 75 ýaşdan uly aýallar üçin bu görkeziji 21,3 göterime çenli ýokarlanýar. Mundan başga-da, ýeke ýaşaýan we ýeke ene-ataly maşgalalar hem töwekgelçilik toparyndadyr. Hasabatda bu toparlaryň gündelik durmuşynda çynlakaý ykdysady kynçylyklar bilen ýüzbe-ýüz bolýandygy aýdylýar.

Maddy taýdan mahrumlyk we sosial boşluk

Germaniýada 4,6 million adam maliýe taýdan kynçylyk çekýär. Sosial boşluk diňe bir girdeji derejesinde däl, eýsem ýaşaýyş şertlerinde-de ýüze çykýar. Adamlar garaşylmadyk çykdajylary töläp bilmeýärler, ýyladyş ýaly esasy zerurlyklardan mahrum bolýarlar we jemgyýetçilik durmuşyndan daşlaşýarlar.

Sebitdäki tapawutlar çuňlaşýar

Garyplyk derejesi sebitlere görä üýtgeýär. Bawariýada bu görkeziji 12,6% bolsa-da, Saksoniýa-Anhalt we Bremen ýaly sebitlerde 21,3% we 27,5% -e çenli ýokarlanýar. Bu tapawutlar, ýurtdaky ykdysady deňsizlikleriň has aýdyň bolandygyny görkezýär.

Sosial kömegiň ähmiýeti ýokarlanýar

Deň hukukly birleşigiň baş müdiri, doktor achoahim Rok sosial kömegiň ähmiýetine ünsi çekdi. Rok häzirki ykdysady şertlerde sosial kömegi çäklendirmegiň jemgyýetdäki howpsuzlygy ýokarlandyrjakdygyny aýdýar. Şeýle hem bu ýagdaýyň populist we ekstremist toparlaryň güýçlenmegine sebäp bolup biljekdigini duýdurýar.

Garyplygy hemişelik çözmek zerur

Dr. Rok, garrylaryň we çagalary bolan maşgalalaryň köp ýyllap işläninden soň şeýle täsir edýändiklerini, durmuş şertlerindäki kemçilikleri açýandygyny nygtaýar. Federal hökümet tygşytlylygy bes etmeli we garyplyga garşy syýasatlary durmuşa geçirmeli diýýär. Häzirki krizisleri ýeňip geçmek üçin sosial kömegiň artdyrylmalydygyny aýdýar.